Zoiets heet toch gewoon verveling?

redactie 22 jun 2018 Blogs

'Yaël is door haar verstandelijke beperking natuurlijk emotioneel heel jong. Daarom is haar wereld nog heel klein en ik-gericht.' Wie is hier aan het woord? Een speltherapeut? Een orthopedagoge? Een kinderpsychiater misschien? Nee, allemaal fout. Ik ben het die dit zegt, Yaëls moeder. Zonder aarzelen vervolg ik: 'Aan de diagnose autisme twijfel ik op zichzelf niet. Ze heeft er alleen niet alle kenmerken van. Yaël is een heel gezellig en knuffelig kind, ze is erg op mensen gericht en voelt andermans stemmingen goed aan. Haar autisme komt vooral tot uiting in de permanente overprikkeling en in haar sensorische integratiestoornis.'

'Overprikkeling.' De orthopedagoge aan de andere kant van de eettafel maakt een aantekening. In opdracht van Yaëls dagbesteding komt ze kijken waar de communicatie met Yaël verbeterd kan worden. Ik vertel haar zo goed als ik kan wie Yaël is. Ik praat daarbij als een professional, maar ook als Yaëls moeder. Moeiteloos meng ik de verschillende registers, van knuffelig en gezellig tot overprikkeling en sensorische integratiestoornis.

Hoe uit zich die overprikkeling dan, wil ze weten. Wat doen wij, Yaëls ouders, om overprikkeling te voorkomen en wat doen we als Yaël al overprikkeld is? Gebruiken we hulpmiddelen om Yaël meer grip te geven op haar dagschema? Ze kijkt me aan. 'Het is aannemelijk dat Yaël vaak overprikkeld is. Maar zou het kunnen dat er soms ook sprake is van onderprikkeling? Dat Yaël hevige prikkels zoekt vanuit onderprikkeling? Dat is ook een hypothese waarmee ik rekening wil houden.' 'Mmmm. Ja, daar heb ik nooit aan gedacht. Misschien is ze in het weekend wel eens onderprikkeld omdat er dan minder gebeurt.'

In het weekend heb ik het met Hanno nog eens over de hypothese van onderprikkeling. We kijken naar Yaël, die als een hangjongere op het kleed ligt en al een halfuur met een tamboerijn in de weer is. Ineens zeg ik: 'Hoezo onderprikkeling. Zoiets heet toch gewoon verveling? Dat hadden wij toch ook wel eens in het weekend vroeger? Waarom moet alles aan Yaël geproblematiseerd worden? Waarom moet alles verklaard worden uit haar beperkingen?'

Hanno grinnikt. Hij is het met me eens. Natuurlijk is hij het met me eens. Hij is degene die wel eens, als een normale vader, 'gedraag je eens even' roept als Yaël overprikkeld, onderprikkeld, sensorisch gedesintegreerd of wat dan ook is. Hij heeft gelijk. Yaël is een kind met veel beperkingen, maar ook een kind dat af en toe grenzen nodig heeft. Net als normale kinderen. En Hanno heeft ook zijn grenzen. Ik ook, maar mijn hoofd zit zo vol met hulpverleningshypotheses dat ik het moeilijk vind om zoiets normaals te zeggen. Ik laat de spanning zo ver oplopen dat ik af en toe 'kappen' door het huis schal.

In mijn boek, 'Wonderkind', stelde ik al vast dat Yaël een heel team van hulpverleners en professionals om zich heen heeft, die allemaal, tot op zekere hoogte vervangbaar zijn. Door die professionals kan ik 'gewoon' Yaëls moeder zijn en hoef ik niet meer bij elke handeling te denken: daag ik haar nu voldoende uit? Ben ik wel ontwikkelingsgericht bezig?
Al die hulpverleners hebben me beïnvloed. Ze hebben ervoor gezorgd dat ik Yaël beter begrijp, en daar ben ik blij om. Maar door al die kennis ben ik zelf ook een beetje als een hulpverlener naar Yaël gaan kijken. Ik zou nog meer moeder en nog minder hulpverlener willen zijn. Misschien helpt het als ik voortaan mijn eigen taal gebruik. En als Yaël zich mag vervelen.

Reageer op artikel:
Zoiets heet toch gewoon verveling?
Sluiten