Zorgrampverhalen

redactie 21 jun 2018 Blogs

Het was een roerige zorgweek in de media. Eerst trad staatssecretaris Martin van Rijn op in Pauw. Zijn vader had, met een andere oudere man, Ben Oude Nijhuis, in het AD de klok geluid over de slechte zorg voor hun demente vrouwen in een Haags verpleeghuis. 'Soms loopt de urine langs haar enkels,' zei Oude Nijhuis in Pauw over zijn vrouw. Van Rijn mocht zich verdedigen. Iedereen verontwaardigd over zijn slappe, technocratische verweer.

De dag daarop zat Eerste Kamerlid Heleen Dupuis bij diezelfde Pauw. Dupuis is voorzitter van de raad van toezicht van het verpleeghuis waar de moeder van Van Rijn woont. En volgens Dupuis viel het allemaal reuze mee met de zorg daar. Het was de perceptie van de mensen. Die vonden het vreselijk dat hun dierbare familielid niet meer thuis kon wonen en hun radeloosheid vertaalde zich in een al te kritische houding. Iedereen nog verontwaardigder.

Laat ik, te midden van alle verontwaardiging, even advocaat van de duivel spelen. Ik wil het, voor de verandering, voor Van Rijn opnemen, en ook een beetje voor Dupuis. Ik vond het nogal makkelijke journalistiek. Van Rijn zat daar in een onmogelijke dubbelrol: emotioneel betrokken als zoon en politiek verantwoordelijk als staatssecretaris. Hij gaf voorzichtige voorzetjes, zei bijvoorbeeld dat zo'n instelling 80.000 euro per patiënt per jaar krijgt. Ik zag hem bijna denken: 'als voor dat bedrag de zorg niet goed georganiseerd kan worden, is er iets grondig mis met de organisatie'. Maar dat kon hij niet zeggen omdat hij als staatssecretaris over diezelfde zorg gaat. Wie dat niet begrijpt is een beetje naïef. Voor Jeroen Pauw was het makkelijk scoren.

Dan Dupuis. Ik moet zeggen dat ik het begin van haar betoog begreep: familieleden zijn nu eenmaal ongelofelijk kritisch over de zorg die hun ouder of hun kind in een instelling krijgt. Hun blik wordt inderdaad vaak vertroebeld door allerlei emoties: schuldgevoel en verdriet omdat ze zelf de zorg niet meer aankunnen en een mengsel van wantrouwen en bezorgdheid omdat het nu eenmaal heel moeilijk is de zorg uit handen te geven – ik spreek helaas uit ervaring. Dát deel van haar betoog, dat misschien een beetje te genuanceerd is voor televisie, snapte ik, maar ik vraag me af of Dupuis de juiste persoon was om ons dit nu te vertellen. Ze zei dat de betrokken instelling zeer goed bekend stond. De Inspectie voor de Gezondheidszorg denkt daar iets anders over.

Dupuis' elitaire voorkomen, inclusief bekakte dictie, hielp niet echt mee. En wat al helemaal niet hielp was dat ze een maand eerder op de nationale televisie had verteld dat ze haar dementerende man destijds weer uit het verzorgingstehuis had gehaald. Daar zaten geen 'mensen van zijn soort'. Ze zei het echt. Het was geweldige televisie, dit Koot en Bie en Arjan Ederveen-type, maar oeioeioei, wat een wandelende pr-ramp. Twitter ontplofte: instellingszorg is blijkbaar alleen goed genoeg voor het plebs.

Ik bleef na deze relweek zitten met het gevoel dat ik niets wijzer was geworden over de zorg in Nederland. Zorgrampverhalen, ik ken ze ook, en ik bezie ze, als ervaringsdeskundige, altijd met enige scepsis. Een luier die doorlekt? Het klinkt dramatisch, maar het is hier thuis aan de orde van de dag, zelfs vlak na een verschoning. Zo'n incident zegt niets zonder context. Valpartij? Ook niet altijd te voorkomen. Ik vind dat soort dingen in de instelling op de een of andere manier ook erger omdat ik er dan niet bij ben. Toch die vertroebelde blik. Maar ik hoor ook verhalen over patiënten die pas om elf uur ontbijten omdat er eerder geen tijd is. Of die zelden buiten komen. Dat klinkt minder spectaculair dan iets met poep, pies of vallen, maar je kunt je afvragen wat erger is.

Terug naar Van Rijn en zijn 80.000 euro. Dat is, hoe je het ook wendt of keert, heel veel geld. Misschien is het tijd om eens goed naar de organisatie van de zorg te kijken. Ik twitterde naar hem: @mjrijn #Pauw Daarom pleit ik al jaren voor het #oormerken van #AWBZ-geld, met minimaal percentage op de vloer. #Wlz. Dat moet hij ter harte nemen, het gaat tenslotte ook over zijn moeder.

Reageer op artikel:
Zorgrampverhalen
Sluiten