Michele Bijl Lezerscolumn Vandaag, 09:02

Leestijd: 3 minuten

Verkeersveiligheidsexperts: 5 redenen waarom ouders hun kind niet meer alleen laten fietsen

Het moment dat je kind vraagt of het alleen naar school mag fietsen, voelt voor veel ouders anders dan vroeger. Niet omdat kinderen minder kunnen, maar omdat het verkeer veranderd is. Sneller, drukker en minder voorspelbaar. Voor veel gezinnen is zelfstandig fietsen daardoor geen logische volgende stap meer, maar een spannend kantelpunt.

Veel ouders herkennen dezelfde spanning. Ze vinden vrijheid belangrijk, ze weten dat zelfstandigheid nodig is om te leren, en toch blijven ze langer meelopen of meefietsen. Niet uit angst, maar uit verantwoordelijkheid. Omdat één verkeerde inschatting in het verkeer grote gevolgen kan hebben. Die spanning is geen persoonlijk falen. Het is een logisch gevolg van hoe verkeer en opvoeding elkaar vandaag raken.

Verkeer vraagt steeds meer denkwerk

Waar verkeer vroeger bestond uit herkenbare situaties met vaste verwachtingen, vraagt het nu voortdurend om interpretatie. Wie versnelt onverwacht, wie kijkt op een scherm, wie remt niet waar je dat zou verwachten. Voor volwassenen is dat al intensief. Voor kinderen is het overweldigend.

Wat daarbij vaak wordt onderschat, is dat verkeersveiligheid bij kinderen niet begint bij kennis, maar bij gedrag dat standhoudt onder druk. En gedrag onder druk ontstaat niet door uitleg, maar door automatisme. Juist daar wringt het.

Ouders worden onbedoeld de veiligheidsdrager

In de praktijk zie je dat ouders steeds vaker zelf de veiligheid dragen. Ze waarschuwen, corrigeren, lopen of fietsen mee. Niet omdat ze hun kind niet vertrouwen, maar omdat ze het verkeer niet vertrouwen. Daarmee wordt verkeersveiligheid afhankelijk van de alertheid van de ouder, in plaats van van het gedrag van het kind.

Dat werkt zolang je erbij bent. Maar op het moment dat je loslaat, valt dat vangnet weg. En precies dát maakt loslaten zo moeilijk. Niet omdat kinderen geen vrijheid aankunnen, maar omdat het systeem ontbreekt waarin die vrijheid veilig kan groeien.

De maatschappelijke blinde vlek

In de discussie over fatbikes, e-bikes en onveilige schoolroutes gaat het vaak over regels, handhaving en infrastructuur. Dat zijn belangrijke onderwerpen, maar ze raken slechts één kant van het probleem. Wat nauwelijks wordt benoemd, is dat we van kinderen verwachten dat zij zich veilig gedragen in een verkeersomgeving die steeds complexer wordt, zonder structureel te investeren in hoe dat gedrag ontstaat.

We vragen wanneer een kind “oud genoeg” is, terwijl de kernvraag een andere is: wanneer is veilig gedrag voldoende automatisch om stand te houden in een drukke omgeving? Zolang die vraag onbeantwoord blijft, blijven ouders twijfelen en blijven kinderen langer afhankelijk.

Waarom losse adviezen tekortschieten

Ouders krijgen veel goedbedoelde adviezen. Oefen meer. Leg het uit. Maak afspraken. Maar juist die benadering legt de verantwoordelijkheid telkens weer bij het moment zelf. Bij het nadenken, het inschatten en het corrigeren.

En dat is precies waar het spaak loopt. Verkeersveiligheid kan geen mentale checklist zijn die je elke ochtend opnieuw afloopt. Wat onder druk moet blijven functioneren, moet vooraf zijn ingesleten.

Waarom dit nu onmisbaar is

We leven in een tijd waarin kinderen minder bewegingsvrijheid hebben, terwijl ze juist meer zelfstandigheid nodig hebben. Waar ouders betrokken zijn, maar zich tegelijk machtelozer voelen in het verkeer. En waarin we verwachten dat kinderen veilig handelen in een omgeving die voortdurend verandert.

Zonder een structuur waarin verkeersgedrag duurzaam wordt opgebouwd, blijven we hangen in uitstel. Nog even wachten. Nog een jaar meelopen. Nog niet alleen laten fietsen. Niet omdat het kind het niet kan, maar omdat het systeem ontbreekt dat vertrouwen draagt.

Het platform VerkeersBAAS maakt dat systeem zichtbaar. Niet door ouders meer te laten doen, maar door veiligheid uit het hoofd te halen en in gedrag te verankeren. En precies daarom is het in deze tijd geen aanvulling, maar een ontbrekende schakel.