AI-expert waarschuwt: deze populaire ‘opvoedgoeroe’ op Instagram blijkt nep
AI-video’s zijn allang geen futuristisch speeltje meer. Op social media duiken steeds vaker volledig gegenereerde accounts op, compleet met overtuigende gezichten, stemmen en verhalen. Sommige profielen lijken zelfs deskundig advies te geven over serieuze onderwerpen, zoals opvoeding. Dat maakt het lastig: hoe weet je nog wat echt is? J/M Ouders keek samen met AI-expert Hannes Cools van de Universiteit van Amsterdam naar zo’n opvallend account met duizenden volgers: ‘Martin On Parenting’.
Volgens Cools is het antwoord duidelijk en tegelijkertijd een waarschuwing voor iedereen die gedachteloos door zijn feed scrolt: dit account is overduidelijk AI.
Zo herken je een AI-account
AI-expert Hannes Cools: Een AI-account herken je aan een generieke naam, een te-perfect gezicht, geen persoonlijke achtergrond of verifieerbaar profiel buiten Instagram, en video’s waarin een ogenschijnlijke ‘expert’ gladjes advies geeft zonder dat je ooit iets van zijn persoonlijke leven ziet.
Gelukkig zijn er wel signalen waar je op kunt letten als je niet in zo’n AI-val wil trappen. Een AI-gegenereerd gezicht ziet er vaak te vlekkeloos uit: geen onvolkomenheden, geen vermoeidheid, geen menselijke variatie van dag tot dag. Luister ook goed naar de stem. Een robotachtige of overdreven gepolijste stem is een duidelijke red flag.
Controleer daarnaast het account zelf. Nieuwe profielen met weinig geschiedenis zijn verdacht, net als overdreven claims zoals ‘gegarandeerde resultaten’ of ‘wetenschappelijk bewezen’ zonder duidelijke bronnen.
Wel belangrijk om te onthouden: technologie is altijd in beweging, dus tips die nu werken om AI te ontmaskeren kunnen later komen te vervallen.
Zoek personen op
Een belangrijke tip is om een omgekeerde beeldzoekactie te doen, een ‘image reverse search’. Sla een screenshot op van de profielfoto of een stilstaand beeld uit de video en zoek dit op via Google Afbeeldingen. Zie je hetzelfde gezicht onder verschillende namen terugkomen, dan heb je bijna zeker te maken met een AI-avatar.
Zoek ook de persoon buiten het platform op. Een echte opvoedkundige of professor heeft doorgaans een universiteitspagina, publicaties of wordt ergens geciteerd. Kun je die niet vinden, dan is de kans groot dat het om AI gaat.
De gevolgen van AI-accounts voor ouders
De gevolgen van dit soort accounts zijn niet klein. Mensen geloven sneller iets als het wordt gebracht door iemand die eruitziet als een autoriteit: in dit geval een rustige man in een kamer die ‘wetenschappelijk onderbouwd’ advies geeft. Door hun advies zo te verpakken, misbruiken deze deepfakes het vertrouwen dat mensen hebben in de medische of wetenschappelijke wereld.
Daarnaast zien we een zogenoemd AI-overspill effect: mensen gaan ook échte video’s wantrouwen omdat ze denken dat het AI is. De grens tussen wat echt is en wat niet, wordt daardoor steeds diffuser.
En het ondermijnt echte expertise. Als iedereen een AI-professor kan creëren, wordt het moeilijker om echte experts te herkennen en te vertrouwen. Dat kan leiden tot beslissingen op basis van valse claims.
Transparantie is belangrijk
Er zijn al meer voorbeelden van zulke accounts, bijvoorbeeld AI-accounts om bepaalde supplementen te verkopen. Maar zoals zo vaak bij AI blijft veel onzichtbaar, omdat we niet altijd genoeg informatie hebben om het te ontmaskeren.
De vraag is ook of mensen het erg vinden om AI-gegenereerde content te consumeren. Wat vooral belangrijk is, is transparantie. Het moet duidelijk zijn dat iets door AI is gemaakt. Instagram experimenteert al met labels die dat aangeven, en volgens Europese regelgeving, de AI Act, zal dat ook verplicht worden.”
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F02%2FSophie-2026.jpg.jpeg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2FHannes-Cools-h.cools%40uva.nl_.jpg)