Ruth Smeets Kinderen vandaag, 09:01

Leestijd: 6 minuten

Pedagoog over logeren bij een vriendje: ‘Het ongemak ligt vaak bij de ouder’

Wat als je tiener bij zijn of haar vriendje of vriendinnetje wil blijven slapen? Hoe maak je onderscheid tussen je eigen ongemak als ouder en wat pedagogisch passend is voor je kind? Pedagoog Belle Barbé, gespecialiseerd in seksuele opvoeding, geeft advies.

Nicolette (45): “Onze zoon (15) heeft sinds een paar maanden een vriendin. Ze zien elkaar veel en dat vinden we fijn: hij is vrolijker en opener dan voorheen. Nu vraagt hij of hij bij haar mag blijven slapen. Hij zegt dat ‘bijna iedereen’ dit mag. Toch voelt dit voor mij als een grote stap. Ik ben niet naïef: ik weet waar blijven slapen vaak op neerkomt. Ik wil niet preuts zijn, maar ik vind 15 jaar te jong. Mijn partner denkt er anders over en wil hem juist ruimte geven, om te voorkomen dat hij dingen stiekem gaat doen. Hoe ga ik hierover in gesprek met mijn zoon zonder alleen maar regels op te leggen of juist over mijn eigen grenzen te gaan?”

Hoe ‘onschuldig’ is een logeerpartijtje?

Als tieners bij elkaar willen blijven slapen betekent dit niet automatisch dat ze seksueel actief zijn. Uit onderzoek blijkt dat jongeren in Nederland steeds later seksueel actief worden. Momenteel heeft de helft van hen met 18,6 jaar weleens seks gehad.

Ook kennen we in Nederland de zogenoemde seksuele stappencarrière, wat betekent dat jongeren hun seksuele carrière in stapjes zetten. Het gebeurt bijna nooit dat ze op één avond voor het eerst zoenen en meteen overgaan tot seks. Gemiddeld zit hier anderhalf jaar tussen.

Het zou dus goed kunnen dat jongeren tijdens de eerste keer logeren alleen zoenen en pas anderhalf jaar later overgaan tot ‘echte’ seks. Daartussen kunnen nog allerlei andere stapjes zitten, zoals bloot naast elkaar liggen, aftrekken en vingeren. Zo verloopt de gemiddelde ontwikkeling van Nederlandse tieners rondom seksualiteit.

Tips van de pedagoog

Belle Barbé is pedagoog gespecialiseerd in seksuele opvoeding. Ze ondersteunt ouders zodat gesprekken thuis vanzelfsprekend worden. Ook geeft ze professionals de kennis en tools om een cultuur te bouwen waarin kinderen veilig en gelijkwaardig kunnen opgroeien.

“Zeker als het om seksualiteit gaat zit het eigen ongemak van ouders vaak in de weg. Ze doen vaak uitspraken als: ‘Daarover praat ik nog niet met mijn kind, want hij/zij is daar nog niet mee bezig.’ In werkelijkheid is iets misschien ‘te vroeg’ voor de ouders, in dit geval voor de moeder, maar niet voor het kind.

Je kunt wel zeggen dat kinderen niet mogen logeren, maar ze kunnen ook op andere momenten seks hebben. Daarom is het beter om het gesprek aan te gaan. De vraag van je kind om te mogen logeren is hiervoor een heel duidelijke aanleiding. Laat een gesprek over blijven slapen en seksualiteit sowieso niet slechts één gesprek zijn, waarbij je je kind vertelt om even te gaan zitten. Eigenlijk wil je dat dit onderwerp doorlopend bespreekbaar is, bijvoorbeeld wandelend, in de auto of als je de vaatwasser inruimt. Dit is minder confronterend en spannend.

Aanleidingen zijn hiervoor een mooie manier, zoals de vraag van een kind om te blijven logeren of iets wat je bijvoorbeeld ziet op tv. Zeg niet alleen wat jij ervan vindt, maar vraag ook aan je kind hoe hij er zelf over denkt. Wil je echt niet dat je kind nu al blijft slapen, biedt dan alternatieven waarmee je kind het toch leuk kan hebben met zijn of haar vriendje of vriendinnetje. Er zijn genoeg andere manieren waarop kinderen leuk verkering kunnen hebben. Dat is uiteindelijk wat ze willen.

Culturele en religieuze waarden

Hebben jullie thuis bepaalde culturele of religieuze normen en waarden? Dan geef je deze in de opvoeding mee aan je kind. Je hebt hierover echter niet alle controle. Opgroeien doet je kind niet alleen thuis. Ook op school en in vriendengroepen krijgt hij of zij dingen mee. Het is dan aan jouw kind om zich te verhouden tot al die verschillende normen en waarden. Voor jongeren is dit soms lastig, zeker als ze thuis iets heel anders horen dan op school of online.

Ga hierover juist in gesprek. Vraag bijvoorbeeld: hoe is het voor jou dat ik dit tegen jou zeg, terwijl al jouw vrienden dat wel mogen? Heb het er dan niet over of dit goed of slecht is, maar over wat je kind vóélt als het iets van jou te horen krijgt. Zo ontstaat ruimte voor een open gesprek.

Opgroeien doet je kind niet alleen thuis.

Hoe erg is het om ‘nee’ te zeggen?

Het risico dat ‘nee’ leidt tot stiekem dingen doen ligt zeker bij tieners op de loer. Onderzoek laat zien dat jongeren die positieve, in plaats van beperkende, boodschappen hebben ontvangen over seksualiteit minder grensoverschrijdend gedrag meemaken en zich beter weten te beschermen tegen ongewenste zwangerschappen en soa’s. Dit laat zien dat openheid ook een beschermde factor heeft.

Moeten ouders eensgezind zijn?

Als beide ouders een andere mening hebben, kan dat ingewikkeld zijn voor kinderen. Bij gescheiden ouders kunnen kinderen beter onderscheid maken in wat van wie mag, maar als de ouders samen zijn is dit lastiger. Ga in dit geval op zoek naar een compromis: onder welke voorwaarden is logeren voor iedereen prettig en kan het wel? Wat heb je nodig om mee te gaan in dit besluit? Misschien vind je het wel goed als ze bij jullie thuis slapen, maar niet bij de ander. Zoek naar een compromis dat voor iedereen werkt.

Vanaf wanneer praat je met je kind over seksualiteit?

Begin niet pas in de puberteit met het bespreken van seksualiteit. In deze fase nemen kinderen minder aan van hun ouders en zijn ze meer bezig met wat leeftijdsgenoten van hen vinden en zeggen. Als je praten over dit soort onderwerpen al vóór de puberteit normaliseert, scheelt dit je achteraf een hoop werk.

Heb je nog nooit met je kind gepraat over seksualiteit, dan kun je hiermee altijd beginnen. Bij zowel kinderen als tieners kan dit door erover voor te lezen of door zelf dingen te delen. Niet over je eigen ervaring in het hier en nu, maar bijvoorbeeld over hoe dit was toen je zelf tiener was.

Sommige ouders vinden dit spannend en zijn bang dat zulke gesprekken hun autoriteit te niet doen. Uit onderzoeken met ouders én leerkrachten weten we echter dat praten over deze onderwerpen de onderlinge band juist versterkt.

Praat met je kind over wensen en grenzen

Breng je seksualiteit ter sprake? Dan is het ook heel belangrijk om het gesprek te voeren over wensen en grenzen. Dit werkt twee kanten op: het gaat niet alleen over het aangeven van grenzen, maar ook over het respecteren van grenzen en leren omgaan met teleurstelling.

Vraag bijvoorbeeld: hoe reageer je als de ander iets niet wil? Hoe weet je of iemand iets wel of niet wil? Voor dit gesprek bestaan allerlei hulpmiddelen, zoals het boek Respect van de Zweedse seksuoloog Inti Chavez Perez, speciaal geschreven voor jongens. Voor meiden is er het Lijfboek voor powergirls van Ellen Laan en Sanderijn van der Doef. Door zo’n boek in huis te halen geef je je kind het signaal dat jullie het erover kunnen hebben.”

Verbonden expert

Belle Barbé

Pedagoog gespecialiseerd in seksuele opvoeding

Belle Barbé is pedagoog gespecialiseerd in seksuele opvoeding en oprichter van De Seksualiteitsschool. Thuis lopen er maar liefst vier kinderen rond, waaronder een tweeling. Na lang zelf te hebben gewerkt als voorlichter en trainer binnen onderwijs en zorg richt Belle zich nu binnen haar eigen organisatie op het ondersteunen van ouders bij de seksuele opvoeding.  »

• Pedagoog over logeren bij een vriendje: ‘Het ongemak ligt vaak bij de ouder’