Lucas Westerbeek Columns Bijgewerkt: 6 feb 2026, 13:42

Leestijd: 6 minuten

‘Fayenne woont weer ergens anders’: wat docent Lucas ziet achter een spraakbericht

“Ik weet niet of je Fayenne nog gesproken hebt op school? Ik heb haar maandag de deur uit gezet. Niet letterlijk, maar er was weer van alles aan de hand. Vechtpartijen met haar nichtje, tot bloedens toe”, stuurt de moeder van leerling Fayenne (17) in een spraakbericht.

Het blijkt dat Fayenne een flinke ruzie met haar moeder heeft gehad en dat ze voorlopig ergens anders woont. Ze is vertrokken naar haar vriend, in een grote stad, 30 kilometer verderop. Het is niet de eerste keer dat Fayenne uit huis is. Vorig schooljaar woonde ze een paar weken bij haar oma. Ik belde haar moeder om een afspraak te maken voor het rapportgesprek, en toen vertelde ze dat Fayenne al een tijdje bij haar oma woonde. Ze was brutaal geweest, ongehoorzaam en had haar moeder uitgescholden. Haar oma had Fayenne meegenomen naar haar huis, een paar straten verderop.

In de appgesprekken is de letterlijke tekst gebruikt. Daarom kunnen er hier en daar wat fouten in staan.

Altijd ergens anders slapen

Ik heb Fayenne er toen een keer naartoe gebracht, omdat ze haar OV-kaart verloren was. Oma woont in een flat, drie hoog. Ik schat haar een jaar of 70. Een tante was aan het koken, het rook heerlijk gekruid in de hele flat, een nichtje hing een beetje rond en de hond begroette me luid blaffend toen ik de hal binnenliep.

“Die is van m’n oom”, vertelde Fayenne. “Hij woont hier ook, maar is er nu niet.”
De bovenwoning leek mij nogal krap voor al die mensen, maar Fayenne had er geen last van.
“Ik slaap bij m’n nicht in bed”, vertelde ze. “Gezellig.”

Wat Fayenne wél kan

Oma praatte honderduit. Ik denk dat ze het prettig vond dat haar kleindochter een paar weken bij haar was ingetrokken. Ze was wel kritisch over de schoolprestaties van haar kleindochter. Ze vond dat Fayenne op school beter moest leren rekenen. En klokkijken. Ik vertelde oma dat Fayenne bij ons op de praktijkschool zit. Dat het niet makkelijk voor haar is, rekenen en klokkijken. Maar dat we met haar oefenen. En dat ze een prachtig handschrift heeft. Misschien wel het mooiste handschrift van iedereen in de klas.

Fayenne is een vrolijk meisje met meestal twee staarten boven op haar hoofd. Ze loopt stage bij een kinderdagverblijf in het centrum van de stad. Drie dagen per week gaat ze met haar volwassen zus mee, die er als pedagogisch medewerker werkt. Eerst vanaf huis met de bus, dan de metro en daarna de tram. Alleen reizen vindt ze te spannend, dus ’s middags, als haar stagedag er al op zit, wacht ze op haar zus. Soms een uur, soms twee uur. Ze hangt een beetje rond en kijkt filmpjes op haar telefoon. Bij de evaluatie vertelde haar begeleider dat ze het moeilijk vindt om Fayenne te begeleiden.

Stage, reizen en misverstanden

“Ik weet niet of ze me wel begrijpt. Ze wil de kinderen wel een boekje voorlezen, maar stofzuigen of de tafel afruimen doet ze niet. En dat hoort toch ook bij de stage.”
Fayenne had me na een gesprek met de begeleider een bericht gestuurd dat het niet goed ging. De begeleider had haar gevraagd hoe ze het vond op de groep.
“Ik zei van ja best leuk toen zei ze van ja wat vind je leuk toen zei ik de kinderen van gwn boekje lezen hun washandje geven en spelen.”

Tijdens het evaluatiegesprek gaf de begeleidster aan dat ze aan Fayenne niet kon zien of ze het leuk vond. Zoals ze op een bank hing en met haar telefoon bezig was, leek het meer alsof ze er geen zin meer in had. We spraken af dat ze de telefoon in haar jas zou laten en dat ze ging oefenen met stofzuigen en de tafel afruimen.

Ik denk dat vooral het probleem is, dat Fayenne niet altijd alles helemaal goed begrijpt. Midden in de zomervakantie kreeg ik ook al eens een berichtje van haar.
“Dag meester een vraagje weet u wanneer we weer naar school moeten.”
Ik vertelde haar dat dat nog zeker een maand zou duren, en vroeg hoe haar vakantie was.”
“Ja hoor heerlijk maar ik had een vraagje in welke klas gaan we eigenlijk zitten.”

Leven met structurele stress

De moeder van Fayenne heeft de afgelopen jaren veel stress gehad. Stress van de toeslagenaffaire, stress van twee banen om alle schulden af te betalen. Stress van de eindjes aan elkaar knopen. Iedere maand weer. De oudste dochter stopte zelfs haar stagevergoeding in de huishoudpot, zodat ze geld hadden om eten te kopen. De belastingdienst wilde alle toeslagen terug hebben. In die tijd was Fayenne ook al eens een paar maanden uit huis geweest. Een klein meisje, weg bij haar moeder en helemaal alleen naar familie op Curaçao.

Nu zijn ze gelukkig schuldenvrij. Maar de stress is nog niet altijd weg. Soms krijgen Fayenne en haar moeder explosieve ruzies. En dan gaat ze weer een tijdje elders wonen. Nu was Fayenne dus weer uit huis vertrokken. Dit keer niet naar oma, maar naar het gezin van haar vriendje; anderhalf uur reizen met het OV.

De twee hebben elkaar ergens online ontmoet, vertelde Fayenne me een paar maanden geleden. Ze wilde al een tijdje heel graag een vriend, want ze was al 17. Nu kon ze wel een vriend hebben, vond ze zelf. Hij is ook 17. De moeder van Fayenne had meteen de ouders van de vriend gebeld, om zich voor te stellen. Om contact te leggen en goede afspraken te maken. Haar moeder maakt zich vooral zorgen over het reizen naar de vriend. Eerst ging ze nog met een snorder, een bekende van haar moeder, naar hem toe. Maar nu reist ze zelfstandig, met de bus, metro en de trein. Het contact gaat zelfs zo goed dat de twee gezinnen hebben afgesproken om aan het einde van dit jaar samen een paar weken op vakantie te gaan naar Curaçao.

Wat dit mij als vader laat zien

Ik denk aan m’n eigen zonen. Hoe ik moest wennen toen ze de deur uit gingen voor hun studies. De oudste naar een andere stad, 75 kilometer verderop. Op z’n 18e verjaardag zetten we hem voor de deur van z’n nieuwe kamer af. We hadden net een vakantie van 5 weken achter de rug. Met het hele gezin, aan een Italiaans meertje. Ik keek naar hem, en zag dat hij er klaar voor was. Hij had er zin in.
De jongste is net weer thuis. Samen met hem heb ik al z’n spullen opgehaald, omdat z’n anti-kraak woning verkocht is en hij er uit moest. Hij is al weer aan het uitkijken naar een nieuwe studio. Maar voorlopig gezellig bij z’n vriendin of bij ons thuis.

De moeder van Fayenne eindigt haar spraakbericht. Ze zegt dat ze me op de hoogte zal houden van de situatie.
“Het is haar keus. Het is prima. Ik ben niet verdrietig. Ik heb al zoveel meegemaakt. Ik ben blij dat ik even wat rust kan hebben. Dat wilde ik je even laten weten.”

Verbonden expert

Lucas Westerbeek

Docent, mentor en stagebegeleider op een praktijkschool

Lucas Westerbeek stond jarenlang voor de klas als docent Nederlands in de ‘betere buurten’ van de grote stad. Een groot verschil met waar hij: als mentor en stagebegeleider op een praktijkschool. Lucas is al meer dan 30 jaar samen met documentairemaakster Silvia Bromet en heeft twee zoons van 26 en 22. »

• ‘Fayenne woont weer ergens anders’: wat docent Lucas ziet achter een spraakbericht
• ‘Ik geloofde haar’: docent Lucas over vertrouwen, armoede en 2500 euro diefstal
• ‘Als u mij kan helpen ben ik echt blij’: een oud-leerling staat ineens weer voor mijn deur