Ruth Smeets Kinderen vandaag, 11:01

Leestijd: 5 minuten

Sylvia (53) pleegde huiselijk geweld: ‘Ik zag de angst in de ogen van mijn zoontje’

Voor slachtoffers van huiselijk geweld is er terecht veel aandacht. Over de plegers gaat het minder vaak. Toch is ook hun verhaal belangrijk om huiselijk geweld te stoppen. Sylvia Vermeulen (53) sloeg in het verleden haar zoontje en liep schreeuwend door het huis, tot ze besefte dat er iets moest veranderen. 

“Buiten mezelf van woede rende ik mijn toen zevenjarige zoon achterna omdat hij voor de zoveelste keer niet luisterde. Voor mijn gevoel luisterde hij überhaupt nooit naar mij. Dat vond ik enorm frustrerend. Hoe meer ik het idee kreeg dat hij niet luisterde, hoe harder ik ging schreeuwen. Met alles in me wilde ik hem laten luisteren. Zelfs met geweld.

Tot ik zag wat dit met hem deed. Toen ik met mijn vuist gebald naast zijn bed stond, zag ik pure angst in zijn ogen. Dezelfde angst die ik als kind voelde voor mijn vader. In mijn hoofd hoorde ik mijn vaders zware stem terwijl hij de trap opkwam en de deur van mijn kamertje opende. Ik voelde de verstikking van zijn handen om mijn keel, omdat ik volgens hem niet luisterde en normaal moest doen.

Schreeuw om hulp

Destijds was het mijn moeder die mij redde. Nu was er niemand om mijn kind te redden. Alleen ik kon het stoppen. Ik barstte in huilen uit en liep gedesoriënteerd weg. Ik had geen besef meer van het hier en nu en zakte uiteindelijk op straat in elkaar. Uren later vond ik mezelf terug in de slaapkamer, met mijn zoon tegen me aan.

Twee dagen later belde ik zelf met Veilig Thuis voor hulp. Ik voelde tot in mijn vezels dat het zo niet langer kon. Iets in mij móést veranderen.

Therapie en inzichten

Ons gezin kreeg ambulante zorg en ik ging in therapie. Ik werd gediagnostiseerd met het post-traumatisch stresssyndroom. Door mijn PTTS had ik last van herbelevingen en het altijd aanwezige gevoel dat ik niet werd gehoord en gezien.

Bij Sterk Thuis volgde ik anderhalf jaar MBT-therapie, een behandelvorm die zich richt op het beter leren begrijpen van emoties, gedachten en intenties van jezelf en anderen. Dat was enorm waardevol, omdat ik leerde kijken door de ogen van anderen. Ik zag dat zij vaak helemaal niet de intentie hebben om mij niet te horen, maar dat ze door hun eigen gevoelens en gedachten geen ruimte hebben voor wat ik zeg.

Ook kreeg ik EMDR-therapie om mijn eigen trauma een plek te geven. Behalve de therapeuten en groepsgenoten waren mijn vrienden en vriendinnen in deze tijd mijn grootste steun. Ook mijn toenmalige man en kinderen stonden achter me.

Triggers voor huiselijk geweld

Ik leerde dat triggers een belangrijke rol spelen in mijn gedrag. Het was confronterend om te ontdekken dat triggers weliswaar buiten mezelf liggen, maar dat ik wél in de hand heb hoe ik hiermee omga.

Wanneer na een vermoeiende dag iemand in de supermarkt bijvoorbeeld met een winkelwagentje per ongeluk tegen mijn enkels rijdt, kan dit me enorm triggeren. Dan zou ik zo uit mijn slof kunnen schieten. Ik weet nu echter dat ik geen invloed heb op het gedrag van anderen, maar wel op dat van mezelf.

Kennis van de zogenaamde window of tolerance is hierbij heel helpend. Mijn ‘raampje’ is kleiner wanneer ik moe en overprikkeld ben. Ik breek dan eerder uit dit raampje, word sneller geïrriteerd en dus ook sneller boos. Door dit besef heb ik mijn gedrag beter in de hand.

Buddy voor plegers van huiselijk geweld

Momenteel loopt er in mijn woonplaats Tilburg een project voor plegers van huiselijk geweld. Het gaat om vijf groepsbijeenkomsten van tien tot twaalf vrijwillige, niet-veroordeelde deelnemers. Zo’n project is hard nodig. Voor slachtoffers van huiselijk geweld is er terecht aandacht en opvang, maar voor plegers is die aandacht er nauwelijks.

Ik wist gelijk dat ik me als ervaringsdeskundige en buddy voor deelnemers wilde aansluiten bij de groepsbijeenkomsten. Het is voor plegers een enorme drempel om naar zulke bijeenkomsten te gaan. Uit ervaring weet ik hoe zij zich voelen. Ik kan hen steunen en begrijp écht waar ze doorheen gaan. Zelf stond ik ooit ook op dat punt.

Juist de aanwezigheid van ervaringsdeskundigen maakt deze bijeenkomsten zo waardevol. Bovendien zijn we ook buiten kantoortijden bereikbaar voor deelnemers. We vormen echt een soort vangnet.

Stigma’s rondom plegers van huiselijk geweld

Helaas ligt er nog steeds een groot publiek stigma op plegers. We associëren iemands gedrag vaak met hoe diegene is als mens. Maar ik stond ’s ochtends niet op met het idee om mijn kind te slaan of tegen hem te schreeuwen. Ik stond voornamelijk op met wanhoop en de vraag hoe ik deze dag weer ging overleven.

Behalve een publiek stigma is er zelfstigma. Ik had mezelf al duizenden keren veroordeeld: ik was fout, ik kon niks goed doen en mijn kinderen waren vast beter af zonder mij. Deze gedachten hielden me gevangen. Ik kon geen kant op, want wie zou mij willen helpen? Ik was toch degene met fout gedrag? Ik was toch zelf alles schuld?

Doorbreek het patroon

Door er openlijk over te praten, te luisteren zonder oordelen en eerlijk te voelen, kunnen we deze stigma’s doorbreken. De stap naar hulp is eigenlijk niet eens zo groot, maar het is de moedigste stap die je kunt zetten.

De sleutel tot je eigen geluk ligt al bij jezelf zodra je jezelf veroordeelt om wat je doet. Wees je ervan bewust dat je gedrag niets zegt over wie je bent. Gedrag is slechts een uiting van de behoeftes die je voelt. Zolang deze behoeftes onvervuld blijven, blijft je gedrag hetzelfde. Luister daarom naar jezelf. Voor mij is het inmiddels duidelijk dat verandering absoluut mogelijk is.”

Leesvoer over liefdevol ouderschap

Wil je meer lezen over liefdevol en bewust ouderschap? Lees dan de volgende boeken:

• Jagen, verzamelen, opvoeden
• Het boek waarvan je wilde dat je ouders het hadden gelezen
• Kinderen zijn geen puppy’s
• Temperamentvolle kinderen
• How2talk2Kids