Ruth Smeets Kinderen vandaag, 09:09

Leestijd: 6 minuten

Moeder verruilt Nederland voor Indonesië: ‘Onze kinderen groeien hier vrij op in de natuur’

Een vrij leven in de buitenlucht, midden in de natuur. Dat is de realiteit voor Fleur van de Kasteele (32), haar man (35) en hun tweeling (bijna 4). Ze wonen op het eiland Karimunjawa in Indonesië en ervaren elke dag hoe mooi het leven is met een natuurlijk ritme.

In de rubriek Ons leven in het buitenland vertellen ouders over hun keuze om Nederland achter zich te laten en met hun kinderen een nieuw bestaan op te bouwen in het buitenland.

“Mijn connectie met Indonesië gaat ver terug. Mijn vader werd er geboren en mijn opa van mijn moeders kant woonde er jarenlang. Daarom was ik altijd al nieuwsgierig naar het land. Na mijn studie in Amsterdam reisde ik in 2016 voor het eerst naar Indonesië, samen met mijn zusje. Tijdens die reis kwamen we ook op het eiland Karimunjawa. Het voelde meteen als een bijzondere plek.

Op Karimunjawa ontmoette ik mijn inmiddels goede vriendin Joyce, die daar woonde en haar eigen stichting had. Ze nodigde me uit om haar een aantal maanden te komen helpen en om me te leren hoe ik online kon werken. Daarom ging ik een half jaar na mijn eerste reis terug naar het eiland.

Een leven op het eiland

Dat was een bewuste keuze. Ik had net mijn bachelor afgerond en besloot een andere richting op te gaan. Ik had mijn hele leven gehockeyd en was gewend aan structuur en verplichtingen. Juist daarom verlangde ik naar een periode waarin ik spontaan ‘ja’ kon zeggen tegen kansen.

De drie maanden op Karimunjawa mondden uit in iets heel anders dan ik in eerste instantie had gedacht. Ik vertrok in de zomer van 2017 en ben eigenlijk nooit meer weggegaan. Op het eiland ontmoette ik mijn man, die daar vandaan komt. We waren eerst lange tijd vrienden en kregen in 2018 een relatie. Inmiddels hebben we hier samen een leven opgebouwd.

Onze tweeling werd geboren in Nederland, maar daarna gingen we terug naar Karimunjawa. Inmiddels zijn onze kinderen bijna vier jaar oud. We verwachten nu ons derde kindje, dat in Indonesië zal worden geboren, in een privéziekenhuis in de stad Semarang, op het eiland Java.

It takes a village

Eén van de grootste verschillen met Nederland is dat mensen hier veel collectiever opvoeden. Kinderen worden echt door de gemeenschap grootgebracht. Iedereen helpt: familie, buren, zelfs onbekenden. Het is heel normaal dat iemand in een restaurant even je kind overneemt zodat jij rustig kunt eten.

Daarnaast worden kinderen hier veel meer gedragen, letterlijk in de slendang (draagdoek, red.). Ze zitten bijna altijd bij iemand op de arm of heup, slapen vaak bij de ouders in bed en blijven daar ook langer dan in Nederland gebruikelijk is.

Nog iets wat je in Nederland niet snel ziet, maar wat hier heel normaal is, is dat ouders kinderen soms bang maken om ze te laten luisteren, bijvoorbeeld met verhalen over geesten. Dat komt voort uit een cultuur waarin spiritualiteit en bijgeloof een grotere rol spelen.

Nederlandse inbreng

Andersom vindt de lokale bevolking onze manier van opvoeden vaak opvallend. Wij worden hier gezien als vrij consequent en soms zelfs streng. Onze kinderen krijgen bijvoorbeeld weinig suiker en zoete drankjes. En we houden vaste bedtijden aan.

Ook communiceren we veel met onze kinderen: we leggen dingen uit en geven ze ruimte om zelf te ontdekken. Daarnaast valt het mensen op dat onze kinderen meerdere talen spreken, namelijk Indonesisch, steeds beter Engels en beginnend Nederlands en Javaans, en dat ze zich vrij zelfstandig bewegen.

Natuurlijk ritme

Toch zijn ze meer Indonesisch dan Nederlands. Ze groeien hier op en voelen zich heel vanzelfsprekend thuis in de Indonesische cultuur. Ze hebben weinig georganiseerde activiteiten en spelen juist veel buiten. Hun ontwikkeling verloopt veel organischer dan in Nederland het geval zou zijn.

Ook zelf ben ik veel relaxter geworden. Ik plan minder en leef meer met de dag. De behoefte aan controle en een strakke planning heb ik losgelaten. Ik heb leren omarmen hoe natuurlijk het leven hier verloopt.

Leven in de buitenlucht

Geen dag is hier hetzelfde. Dat komt ook doordat we werken in het toerisme. We runnen een lodge en een reisbureau, dus lopen werk en privé vaak door elkaar heen.

Als we op het eiland zijn, gaan de kinderen ’s ochtends naar een tweetalige school, waar ze les krijgen in het Indonesisch en Engels. We werken meestal tot het einde van de middag. Daarna zijn we vaak buiten: we gaan naar het strand, gaan op pad over het eiland of genieten gewoon in de tuin.

Naar school in Indonesië

Het onderwijs in Indonesië verschilt erg per plek en type school. Wat me vooral opvalt, is dat goed onderwijs hier minder vanzelfsprekend is dan in Nederland. Ik was gewend dat goed onderwijs toegankelijk is zonder afhankelijk te zijn van privéscholen. In Indonesië gaat dat vaak anders. Veel goede scholen zijn privé en daardoor minder toegankelijk, wat ook bijdraagt aan verschillen in kansen.

Op kleinere plekken speelt daarnaast mee dat leerkrachten vaak een laag salaris krijgen. Dat kan invloed hebben op motivatie en kwaliteit. Klassen zijn vaak groot en vol. Maar wij zijn juist heel positief over de tweetalige school van onze kinderen op het eiland. We zien mooie ontwikkelingen en ze gaan er met veel plezier naartoe.

Wikken en wegen

Wel mis ik soms de mate van zelfstandigheid die kinderen in Nederland hebben, zoals zelf fietsen en vrij bewegen. Door de warmte, heuvelige wegen, gevaarlijke dieren en het vele water is dat hier lastig.

We zeggen dan ook weleens dat we misschien tijdelijk in Nederland willen wonen tegen de tijd dat ze naar de middelbare school gaan. We hopen dat ze dan juist die zelfstandigheid zullen ervaren.

Toch voelt het echt beter dat ze hier opgroeien in én met de natuur. Onze kinderen zijn veel buiten, spelen in de jungle, leren zwemmen op jonge leeftijd en ontdekken de wereld op een heel vrije manier.

Rijkdom

Heel waardevol vind ik dat ze opgroeien met twee perspectieven. Ze leren dat er niet één waarheid is, maar dat verschillende manieren naast elkaar kunnen bestaan. Dat geeft ze een rijker en breder beeld van de wereld.

Wat mij betreft zouden Nederlandse ouders het samenzijn best wat meer mogen overnemen uit de Indonesische cultuur. Hoe mooi is het om veel tijd met je kinderen door te brengen zonder dat alles gepland hoeft te worden?

Kinderen zijn hier echt onderdeel van het dagelijks leven. Ze zijn dichtbij, worden gedragen en we slapen samen. Die nabijheid vind ik heel fijn. Tegelijkertijd snap ik dat dit één van de rijkdommen is van het leven hier en dat dit niet voor iedereen in Nederland mogelijk is.

Openstaan voor cultuur

Ik ben heel dankbaar dat ik met mijn gezin in het buitenland woon. Ik zeg altijd: als het niet goed zou voelen, zou ik hier niet meer zijn. Voor mij is het belangrijk dat ik het gevoel heb dat ik altijd vrij ben om te kiezen.

Wel wil ik meegeven dat met kinderen naar het buitenland verhuizen niet voor iedereen is en dat is oké. Mijn belangrijkste advies? Doe het niet alleen voor de mooie kanten, maar zorg dat je echt openstaat voor de cultuur en het leven op een bepaalde plek. Wees er zeker van dat je onderdeel wilt worden van de samenleving. Pas dan haal je alles eruit, voor jezelf én voor de kinderen.”