Lisette Gerbrands Gezondheid vandaag, 13:01

Leestijd: 3 minuten

Kinderarts waarschuwt: ‘Veel jongeren drinken wekelijks tientallen suikerklontjes zonder het te beseffen’

Steeds meer jongeren drinken grote hoeveelheden frisdrank. Uit nieuw onderzoek blijkt dat Nederlandse tieners gemiddeld 9,5 glazen suikerhoudende drank per week drinken, en sommigen zelfs meer dan 16. Kinderarts en endocrinoloog Edgar van Mil ziet de gevolgen al in zijn spreekkamer. “We zien steeds vaker jongeren met insulineresistentie en zelfs beginnende diabetes type 2.”

Volgens Van Mil onderschatten veel ouders wat suikerhoudende dranken met het lichaam van hun kind doen. “Op de korte termijn zorgt zo’n drankje voor een sterke piek in de bloedsuiker,” legt hij uit. “Omdat de suiker in frisdrank al opgelost is, wordt die razendsnel opgenomen in het bloed.” Het lichaam reageert daarop door veel insuline aan te maken. “Die insulinepiek kan vervolgens urenlang verhoogd blijven. Als een kind aanleg heeft voor overgewicht, kan dat ervoor zorgen dat gewicht sneller en makkelijker toeneemt.” De gevolgen zijn niet alleen op de weegschaal zichtbaar. “Op de langere termijn is het ook slecht voor de tanden en verhoogt gewichtstoename het risico op hart- en vaatziekten, zoals hoge bloeddruk, maar ook op diabetes type 2.”

Gevolgen

In de spreekkamer ziet Van Mil de impact van deze leefstijl steeds vaker terug. “In het expertisecentrum leefstijlgeneeskunde van het Jeroen Bosch Ziekenhuis is de wachtlijst voor kinderen met ernstig overgewicht opgelopen tot een jaar,” vertelt hij. “Bij vrijwel al deze kinderen zien we insulineresistentie.” Dat betekent dat het lichaam steeds minder goed reageert op insuline. “Ongeveer 10 procent van deze kinderen heeft al prediabetes. Als er niets verandert, is de kans groot dat zij in hun twintiger jaren diabetes type 2 ontwikkelen.” Tien jaar geleden was dat nog uitzonderlijk bij jongeren. “Nu heeft al 2 procent van de kinderen met diabetes type 2. Dat lijkt misschien weinig, maar voor kinderartsen is dit een heel zorgwekkende ontwikkeling.”

Breder probleem

Het onderzoek laat ook zien dat de omgeving, thuis, op school en in de supermarkt, een grote rol speelt. Volgens Van Mil kunnen ouders dit probleem niet alleen oplossen. “Natuurlijk hebben ouders een verantwoordelijkheid,” zegt hij. “Maar beleidsmakers ook.” Hij vergelijkt het met verkeersveiligheid.

“Van nature zijn mensen gevoelig voor zoet, vet en zout. Jongeren denken vaak nog niet na over de lange termijn gevolgen. Daarom moeten we de voedselomgeving veiliger maken, net zoals we met verkeersregels doen.”

Suikertaks

Opvallend uit het onderzoek: 85 procent van de jongeren zegt minder frisdrank te kopen als de prijs boven de drie euro komt. Volgens Van Mil kan prijsbeleid inderdaad helpen. “Onderzoek laat zien dat zulke maatregelen effectief zijn,” zegt hij. “Als de consumptie van suikerhoudende dranken daalt, levert dat direct gezondheidswinst op.” Daarom is hij voorstander van een slimme suikertaks. “Het kan een belangrijke stap zijn om jongeren minder suiker te laten drinken.”

Chronische aandoeningen

Op dit moment heeft 1 op de 7 kinderen in Nederland overgewicht of obesitas. Als het drinkgedrag van jongeren niet verandert, kan dat grote gevolgen hebben. “De kans is reëel dat deze generatie op jongere leeftijd chronische aandoeningen ontwikkelt dan eerdere generaties,” zegt Van Mil. Toch is hij niet pessimistisch. “Als we allemaal bijdragen, ouders, scholen, zorgverleners én de overheid, kunnen we het tij nog keren.”