Suzanne van Snippenberg Gezondheid Bijgewerkt: gisteren, 14:53

Leestijd: 4 minuten

Kinderfysiotherapeut: 7 lichaamsgerichte tips om je kind te helpen bij grote emoties

Je kind barst ineens in tranen uit om iets kleins. Of wordt boos zonder dat je begrijpt waarom. Veel ouders proberen gedrag te begrijpen via woorden en uitleg. Maar grote emoties beginnen niet in het hoofd, ze beginnen in het lichaam. Lichaamsgericht kijken is geen extra methode, maar een andere manier van kijken, begrijpen én handelen.

Alles wat een kind meemaakt, wordt opgeslagen in het lijf. Mooie ervaringen van plezier en veiligheid, maar ook spanning, teleurstelling of verdriet. Het lichaam onthoudt dat allemaal. Het lichaam is een prachtig instrument om mee te leren, te voelen en weer tot rust te komen.

En juist als ouder kun je, vooral wanneer je kind nog jong is, een enorme positieve rol spelen in hoe een kind leert omgaan met gevoelens, spanning en zichzelf.

Bewegen is meer dan motoriek

Wanneer we denken aan bewegen, denken we vaak aan gezondheid of motorische ontwikkeling. Rennen, klimmen, fietsen of sporten. Natuurlijk is dat belangrijk. Maar bewegen doet veel meer dan spieren sterker maken.

Beweging helpt kinderen om:

• Hun lichaam te leren kennen
• Spanning en ontspanning te herkennen
• Emoties beter te begrijpen
• Concentratie en leervermogen te ontwikkelen
• Veiligheid en grenzen te ervaren

Een kind dat zijn lijf leert voelen, leert ook zijn emoties begrijpen. Voordat een kind kan zeggen “ik ben boos”, voelt het vaak eerst een gespannen buik, warme wangen of snelle ademhaling. Lichaamsbewustzijn is daarmee de basis voor emotionele ontwikkeling.

Waarom praten niet altijd helpt bij grote emoties

Wanneer een kind boos, bang of verdrietig is, gebeurt er iets belangrijks in het brein. Het deel dat logisch nadenkt en luistert naar uitleg werkt tijdelijk minder goed. In dat moment kunnen we dus niet verwachten dat een kind rationele keuzes maakt of meteen begrijpt wat we zeggen.

Toch reageren we vaak met uitleg of correcties. Maar kalmeren begint niet bij woorden. Kalmeren begint bij en in het lichaam. Door het lichaam te ondersteunen door er gewoon te zijn zonder iets op te willen lossen, kan een kind veel sneller weer kalmeren.

Pas daarna ontstaat ruimte om te praten, te leren en afspraken te maken.

Praktische handvatten voor thuis

• Ritme en wiegen. Rustige, herhalende bewegingen helpen het zenuwstelsel kalmeren. Zacht wiegen, schommelen of samen wandelen in een gelijkmatig tempo geeft veiligheid via ritme.
• Vaste grond voelen (gronding). Houd de hielen van je kind stevig vast, ga samen stampen, zet bewust de voeten op de grond of masseer de voeten van je kind. Het lichaam voelt weer waar het is en dan emoties kunnen zakken.
• Jij als co-regulator. Jonge kinderen lenen jouw rust. Vertraag je ademhaling. Zucht hoorbaar. Blijf dichtbij. Wat jij uitstraalt, helpt het lichaam van je kind mee te kalmeren.
• Drinken door een rietje. Voor kinderen kan dit helpen om de uitademing te verlengen en het rustsysteem te activeren. Dit geldt ook voor borstvoeding bijvoorbeeld.
• Diepe druk kalmeer. Een zware (veilige) deken, stevig vasthouden, een groot kussen op schoot of zacht inrollen in een deken. Diepe druk geeft begrenzing en veiligheid.
• Duw- en trekspelletjes. Wanneer er veel spanning zit, kan ontladen nodig zijn. Tegen elkaar duwen, boksen op een kussen of krachtspelletjes doen helpt energie kwijt te raken. Eerst ontladen, daarna ontspannen.
• Samen bewegen. Een rondje lopen of even lekker naar buiten gaan. Beweging helpt bijna altijd om de opgebouwde spanning los te laten.

Nabij blijven, ook als gedrag lastig is

Gedrag is nooit onwil, maar een gestresst lichaam dat hulp nodig heeft. Onder lastig gedrag zit meestal een behoefte aan veiligheid en regulatie. Dat betekent niet dat grenzen verdwijnen.

Het betekent dat je eerst helpt kalmeren, en daarna pas corrigeert als dat nodig is.

Wat je je kind werkelijk meegeeft

• Signalen van het lichaam te herkennen
• Emoties beter te begrijpen
• Sneller te herstellen na spanning
• Veerkracht op te bouwen

Je investeert niet alleen in beweging of fitheid. Je bouwt aan emotionele veiligheid van binnenuit. Hoe mooi is het als je samen met je kind mag ontdekken hoe je steeds weer rustig kunt worden. Dat je leert voelen wat helpt, voor je kind, maar ook voor jezelf. Daarmee geef je niet alleen je kind, maar ook jezelf een enorm groot cadeau.

Wees daarbij niet te streng voor jezelf als het niet meteen lukt. Nieuwe manieren vragen tijd en oefening. Niet alles werkt voor ieder kind hetzelfde, en dat hoeft ook niet. Ga vooral nieuwsgierig op onderzoek: wat past bij jullie? Wat voelt prettig? Waar ontstaat ontspanning?

Voor vragen of meer informatie, kijk op de website van Suzanne, master kinderfysiotherapeut, lichaamsgerichte therapeut en SI therapeut