Ruth Smeets Leeftijd Vandaag, 15:02

Leestijd: 6 minuten

Mediapedagoog: dit kun je als ouder doen als je puber Andrew Tate kijkt

Wanneer Marleen ontdekt dat haar zoon (15) video’s van Andrew Tate kijkt, schrikt ze van de uitspraken die hij thuis doet. Hoe gaat ze in gesprek zonder zich van hem te vervreemden? Mediapedagoog Jacqueline Kleijer adviseert wat je kunt doen als je kind naar de manosfeer kijkt.

Marleen: “Onze zoon (15) zit veel op zijn kamer. Ik ontdekte dat hij video’s en podcasts kijkt en luistert van Andrew Tate en mannen met soortgelijke ideeën. Hij maakt regelmatig opmerkingen waarvan ik schrik, bijvoorbeeld dat vrouwen vooral voor de kinderen horen te zorgen, dat mannen nu eenmaal betere leiders zijn en dat meisjes ‘te emotioneel’ zijn voor bepaalde banen. Als ik er iets van zeg, lacht hij het weg of zegt hij dat ik het niet snap. Ik weet dat pubers graag provoceren, maar dit voelt anders. Hoe pakken we dit serieus aan zonder de verbinding met hem te verliezen?”

Waarom kijken kinderen naar vrouwonvriendelijke content op social media?

In de puberteit gaan zowel meisjes als jongens op zoek naar hun identiteit. Ze stellen vragen over wie ze zijn, wat belangrijk is en hoe ze zich verhouden tot de wereld. Deze zoektocht raakt aan zingeving. Als jongeren in de offline wereld weinig ruimte ervaren om hierover te praten, zoeken ze antwoorden online. Voor tieners is die online wereld net zo echt als het ‘gewone’ leven.

Tegelijkertijd blijkt deze generatie jongeren conservatiever dan voorgaande generaties. Dat uit zich in verschillende online bubbels, waaronder de zogenoemde manosfeer. Op sociale media kom je daarin al snel terecht: wie een video iets langer bekijkt, krijgt door het algoritme automatisch meer van dit soort content aangeboden. Zo worden stap voor stap ideeën geplant. Voor jongeren die zoekende zijn, kan deze content aantrekkelijk voelen omdat ze duidelijke antwoorden en een gevoel van richting krijgen.

Tips van de mediapedagoog

Jacqueline Kleijer is mediapedagoog en zorgethicus, gespecialiseerd in online beïnvloeding. Ze onderzocht hoe jongens tussen 11 en 15 jaar manosfeer-achtige content ervaren. Jacqueline geeft les op scholen en themabijeenkomsten voor ouders en professionals.

“Neem je kind altijd serieus. Zodra jij een bepaalde opmerking bagatelliseert terwijl het internet je kind wél serieus neemt, sta je eigenlijk al 0-1 achter. Ook is het belangrijk om niet oordelend of fel een gesprek te beginnen. Als jij bepaalde ideeën afwijst terwijl deze onderdeel zijn geworden van de identiteit van je kind, wijs je eigenlijk je kind af. Voor hem is dat een teken om nog meer in de online wereld te duiken.

Déze vragen kun je stellen

Blijf in gesprek en breng samen tijd door. Leg ook als ouder je telefoon opzij als jullie aan tafel zitten. Praat met elkaar en stel vragen als: waarom denk je dit? Waar heb je dat vandaan? Mag ik eens met je meekijken? Daarna kun je rustig vertellen wat jij ervan vindt. Leer je kind dat verschillende denkwijzen naast elkaar mogen bestaan. Dat is een eerste streven. Dát is democratie.

Een voorbeeld: onlangs kwamen na een les twee jongens naar me toe met de vraag of ik wist wat een feminist is. Daarna vroegen ze me of ‘feminist’ iets ergs is. In de manosfeer wordt dit gebruikt als scheldwoord terwijl het natuurlijk gewoon gaat over gelijke rechten voor vrouwen en mannen. Op zo’n moment kun je dit rustig uitleggen vanuit je eigen context. Bijvoorbeeld door te zeggen dat feminisme erover gaat dat vrouwen mogen werken, net als hun lerares en hun moeder, en dat vrouwen tegenwoordig ook broeken dragen en niet alleen rokken.

Wat werkt wel en niet?

Wat meestal níet werkt, is een opmerking ondermijnen met zinnen als: ‘Denk je dat ook over je zus of nichtje?’ In de serie Adolescence zagen we al dat de moeder en zus er eigenlijk nauwelijks toe deden. In extreme situaties verschuiven de rollen en luistert een zoon soms zelfs niet meer naar zijn moeder. Als hij zich al niet kan verplaatsen in vrouwenrechten in het algemeen, kan hij dat waarschijnlijk ook niet voor zijn zusje. Het helpt ook niet dat Andrew Tate uitspraken doet als: ‘Als mijn zus gaat trouwen is ze in het bezit van haar man.’ Dat is het voorbeeld van deze kinderen.

Wél effectief en ongelofelijk belangrijk is een positief rolmodel. Denk aan een voetballer of iemand die veel met zijn lijf bezig is, maar wel positief praat over gelijke rechten. Jij kent je zoon het best, dus je weet voor wie hij ontvankelijk is. Blijf wel bij zijn belevingswereld: een rolmodel moet iemand zijn die hij kent en naar wie hij opkijkt. Vaak is er wel iemand in je omgeving: een oom, neef, trainer of buurman. Betrek hem erbij en nodig hem eens uit. We nemen de opvoeding onnodig vaak alleen voor onze rekening.

Ook samen een film kijken kan helpen. Kies een waarin thema’s voorbij komen waarover je kunt praten. Dan heb je het over de film en niet direct over je kind. Al heb je het eigenlijk wel over hem, maar zonder dat hij zich voelt aangevallen. Deze techniek werkt heel goed.

Zie je kind

Misschien wel het belangrijkste advies: wacht niet te lang met het bespreken van dit onderwerp. Zodra een kind bepaalde content tot zich neemt zonder dat daar iets tegenover staat, wordt dat zijn waarheid. Erover praten hoeft niet aan de keukentafel. Tegenover elkaar zitten kan bedreigend voelen. Breng het ter sprake tijdens het uitlaten van de hond of in de auto. Zeg bijvoorbeeld: ‘Gisteren zag ik dit en daar schrok ik van. Wat vind jij daarvan?’

Wees geïnteresseerd in de belevingswereld van je kind. Als hij antwoord geeft, is dat zíj́n antwoord. Dat kun je beter niet neerhalen, want dan heb je daarna nooit meer een gesprek. Je kunt ervan schrikken, maar zeg liever: ‘Ik zag juist dit. Wat vind jij daarvan?’ Zo zet je hem aan het denken. In deze fase is het belangrijk dat kinderen leren nadenken, beargumenteren en verder kijken. Het heeft geen zin om jouw visie op te leggen, want dan leert hij niks.

Een eenvoudige maar vaak vergeten tip: geef vaker complimenten. Liever over de inhoud dan over het uiterlijk. Zeg bijvoorbeeld: ‘Wat heb je dat goed opgelost’ of ‘Wat goed dat je dat hebt gedaan.’ Zie écht wat hij doet, zodat hij zich gezien voelt. Dit is uiteindelijk waarnaar ieder kind zoekt.