Marloes Craenen Opvoeden vandaag, 11:02

Leestijd: 6 minuten

Martijn (39) ontploft als zijn kinderen ruzie maken: ‘Waarom word ik zó boos?’

Iedere vader kent het gevoel van onmacht wanneer zijn kinderen ruzie maken. Het geschreeuw, het geduw, het constante vragen om aandacht en jij die ertussen staat en voelt hoe je frustratie oploopt. Je wilt het goed oplossen, eerlijk blijven, rustig reageren, maar voor je het weet ben je zelf boos.

In deze rubriek deelt vadercoach Marloes Craenen elke week een casus uit haar praktijk en geeft zij haar advies. Deze week het dilemma van Martijn (39) vader van een zoon (4) en twee dochters (6 en 10) die veel ruzie maken.

‘Waarom word ik zó boos als mijn kinderen ruzie maken, terwijl ik het juist goed wil doen?‘

“Ik word er gek van. Echt. Het begint vaak klein. Het is weekend, ik heb zin om tijd door te brengen met de kinderen en zit met de jongste een boekje te lezen. Gewoon even een rustig moment samen. En dan komt de middelste ertussen. Die wil ook op schoot. En niet op de andere knie, nee precies op dezelfde plek. Of ze neemt zoveel ruimte in dat de ander niks meer kan zien. Hallo! En dan begint het geduw, getrek, gezeur, gejammer en gehuil. Weg fijn moment!

Of ik hoor ze beneden geschreeuw. Blijkt dat de middelste speelgoed heeft afgepakt van de oudste en zij op haar beurt haar zusje een harde duw heeft gegeven met geruzie en gekrijs tot gevolg. Dan voel ik het meteen in mijn lijf. Mijn kaken spannen zich aan. Mijn hartslag schiet omhoog. Ik ruk abrubt het speelgoed uit hun handen.

Achteraf baal ik. Want die kinderen schrikken zich rot. En ik wil alleen maar de veiligheid en de rust bewaren. Maar in plaats daarvan ontplof ik. Dan roep ik dingen als: ‘Hou nou eens op!’ of ‘Waarom moet dit altijd zo?!’ En meestal is het de oudste die ik als eerste aanspreek: ‘Jij bent de oudste, jij moet beter weten.’ Hoe veilig en rustig is dat? Ik merk aan haar dat ze zich steeds verder terugtrekt. En hoe harder ik probeer het op te lossen, hoe erger het lijkt te worden.

Wat kan ik doen?”

Het antwoord van vadercoach

“Wat ik vooral hoor, Martijn, is hoe verantwoordelijk jij je voelt voor een fijne sfeer in huis en hoeveel druk jij jezelf oplegt om de kleinsten te beschermen. Tuurlijk verlang je naar harmonie. Vooral in het weekend. Want het is veel makkelijker om te genieten van je kinderen als het gezellig is en als er verbinding is. Maar nu komt het: dat het gezellig is tussen jouw kinderen is niet jouw verantwoordelijkheid. Sterker: het is juist tegenovergesteld.

Laten we even teruggaan naar het begin. Kinderen worden geboren als kleine bommetjes pure, positieve energie. Ze zijn zacht, liefdevol, vol vertrouwen en uiterst kwetsbaar. Allemaal krijgen ze beetje bij beetje te maken met negatieve ervaringen en emoties waar ze in eerste instantie flink van schrikken, veelal via spel. Jaloezie, als de een iets anders krijgt dan zij. Onrecht, als hun speelgoed wordt afgepakt door een ander kind. En teleurstelling of frustratie, als wat ze graag willen nog niet lukt. Dat hoort dus bij het leven. Bij opgroeien.

En er is niks wat jij daar tegen kan doen. Sterker nog: ze hebben de ervaring nodig om te leren dat ze oké zijn, ook als het even niet leuk is. Het maakt ze zelfredzaam en veerkrachtig.

Primaire reacties

Dat zit zo: alle emoties die een kind ervaart zijn even heftig voor ze, met name de eerste keer. Omdat dit gevoel niet fijn en nieuw voor ze is, schrikken ze zich rot door de heftigheid ervan. Heel hun zorgeloze wereld staat even finaal op z’n kop en hun oerbrein slaat alarm. Primaire reacties volgen doordat de rest van de breindelen (oorzaak gevolg denken, geheugenopslag) even uitstaan. Dus verkopen ze elkaar een klap of duw of zetten het op een krijsen. Tot ze weer gerustgesteld zijn. Door jou.

De grootste fout die ouders maken is dat ze zich verantwoordelijk voelen voor het gedrag van hun kind. Om vervolgens boos te worden en ze een preek te geven over wat het kind fout deed. Maar het brein slaat deze ‘wijze lessen’ niet op als ze zich niet veilig voelen. Bovendien is het gedrag dat je kind vervolgens kiest (bijvoorbeeld haar broertje een duw geven omdat hij haar speelgoed afpakte) voor haar op dit moment de beste oplossing om zich beter te voelen. Ze verdedigt zichzelf, vraagt om hulp of komt voor zichzelf op. Bravo!

Leesvoer over liefdevol ouderschap

Wil je meer lezen over liefdevol en bewust ouderschap? Lees dan de volgende boeken:

• Jagen, verzamelen, opvoeden
• Het boek waarvan je wilde dat je ouders het hadden gelezen
• Kinderen zijn geen puppy’s
• Temperamentvolle kinderen
• How2talk2Kids

Juiste voorbeeld

Je leert je kind geen normen en waarden in strijd, maar in veiligheid en vertrouwen én door het juiste voorbeeld te geven.

Nu komt het tegenstrijdige: de sleutel tot goed ouderschap is jezelf aan te leren om je kinderen altijd te zien als geweldig en onschuldig. Ongeacht hoe ze zich gedragen. Een kind zelf is nooit gemeen, zijn of haar gedrag is enkel het resultaat van de hoeveelheid stress die je kind op dat moment ervaart én van de voorbeelden die je kind krijgt.

Dus op zo’n moment als een ruzie doe je dit: stel de jongste gerust en zeg tegen de oudste: Ik weet wie je bent, ik zie je. Kun je je voorstellen hoe gezien en geliefd zij zich zal voelen?

Meelopen naar boven

Je kan je kind ook vragen om even mee te lopen naar boven. In plaats van haar een tik op haar billen te geven zeg je “Ik dacht, ik kom je hier even uit helpen.” Zo help je je kind, die zelf al had gekozen voor iets wat beter voelde dan de negatieve emotie, nog sneller terug naar zichzelf.

Zorg dat je al je kinderen zo vaak mogelijk even een momentje alleen bij je hebt en overspoel ze for no reason met liefde en complimenten. Ze zullen zich gesterkt voelen door hoe je echt over ze denkt. En omdat je het niet in het bijzijn van de andere kinderen doet, maak je niemand jaloers.

Gezien voelen

Kinderen die zich gezien voelen, hoeven minder te vechten om aandacht. Na verloop van tijd zullen ze, door jouw erkenning van hoe je echt over ze denkt, zich allemaal zo gesterkt voelen dat het gevoel van competitie volledig zal verdwijnen. Vooral kinderen in de leeftijd van acht- tot twaalf jaar. Ze zullen niet meer competitief zijn over hoeveel je van ze houdt, omdat je ze zoveel kansen hebt gegeven om ze dat te bewijzen.

De sleutel tot goed vaderschap zit dus niet in perfecte regels en al zeker niet in boos worden. De sleutel zit in jouw innerlijke staat. Train jezelf om, ongeacht hun gedrag, de positieve gedachten en verwachtingen over je kinderen hoog te houden. Zie hun kracht. Hun intentie. Hun zachtheid, ook als ze die zelf even kwijt zijn.

‘Ik blijf rustig, ook als jij dat niet bent’

Dat betekent niet dat je alles goedkeurt. Grenzen zijn belangrijk. Duidelijkheid is veilig. Maar het verschil zit in de energie waarmee je die grens stelt. Niet vanuit: Jij verpest mijn weekend.
Maar vanuit: Ik blijf rustig, ook als jij dat niet bent.

Conclusie? Besluit elke dag opnieuw: Ik laat mijn humeur niet afhangen van het gedrag van mijn kinderen maar van mijn eigen mindstate. Want een vader die zijn eigen energie kan dragen, is veiliger dan een vader die probeert iedereen gelukkig te maken.

En misschien begint een gezellig weekend niet bij drie kinderen die niet ruziemaken, maar wel bij één vader die innerlijk rustig blijft.”

Verbonden expert

Marloes Craenen

Vadercoach

Marloes is vadercoach en moeder van een puberdochter. Ze is opgeleid tot holistisch gezinstherapeut en met haar eigen bedrijf zet ze vaders in hun vaderkracht door ze te transformeren tot superpapa’s. Dat zijn vaders die zich minder willen laten leiden door emoties, omdat zij in hun eigen opvoeding nooit geleerd hebben hoe met emoties om te gaan. »

• Martijn (39) ontploft als zijn kinderen ruzie maken: ‘Waarom word ik zó boos?’
• Wat als het gedrag van je kind je zó raakt, omdat je jezelf erin herkent?
• ‘Mijn zoon wil niet meer knuffelen’: waarom dit volgens vadercoach geen afwijzing is