Ruth Smeets Kinderen Bijgewerkt: gisteren, 09:54

Leestijd: 4 minuten

Sandra (45) viert de eerste onvoldoende van haar kind: ‘Fouten maken mag’

Tijd voor taart! Dat is de gezinstraditie van Sandra Meyer (45), haar man en hun kinderen zodra zij hun eerste onvoldoende halen op de middelbare school. Een traditie die laat zien dat fouten maken mág en dat een onvoldoende niet bepaalt wie je bent.

“Ik groeide op in een warm gezin in Brabant. Misschien kreeg ik daar onbewust al mee dat maatwerk tijdens de opvoeding nodig is om elk kind op zijn eigen manier te laten groeien. Mijn jongere zusje móest een hobby kiezen toen ze alleen maar op haar kamer met barbies wilde spelen. Mijn broertje haalde goede cijfers maar stopte met steun van mijn ouders met zijn studie, omdat hij ongelukkig was in het studentenleven.

Veel mensen in onze omgeving vonden er wat van dat hij stopte met studeren, maar de beste aanpak per kind verschilt nu eenmaal. Mijn broertje keerde nooit meer terug naar de schoolbanken, maar het kwam met hem meer dan goed. Dit leerde me dat afwijken van de norm mag.

Leren om ruimte in te nemen

Dit zag ik ook toen ik zelf kinderen kreeg. Onze oudste zoon was geen onbezonnen kind. We hoefden nooit op hem te mopperen, want hij wilde graag voldoen aan alle regels en verwachtingen. Zelfs in de zandbak spelen was voor hem ingewikkeld. ‘Dan worden mijn kleren vies en moeten jullie weer extra wassen’, zei hij dan.

Als ouders voelden we al vrij snel aan dat we hem weinig regels en kaders hoefden te geven. Die gaf hij zichzelf wel. Hij had juist stimulans nodig om ruimte te nemen, om zijn eigen plan te maken en angsten te overwinnen. Juist daar lag de opvoedingsvraag. We vroegen ons af hoe we hem konden leren ontspannen. Hoe we hem konden leren dat fouten maken mag.

Begrip voor elk kind

Daarom zochten we bewust naar scholen die kijken naar deze manier van ontwikkeling. Na een hele fijne basisschool vonden we ook een geweldige middelbare school. Tijdens het eerste rapportgesprek zei de mentor: ‘We hoeven het niet over jouw cijfers te hebben, maar over hoe jij hier zes leuke jaren gaat hebben.’ Ik kreeg tranen in mijn ogen. Deze school begreep precies wat onze zoon nodig had en waar zijn uitdaging lag.

Taart bij de eerste onvoldoende

De traditie van taart bij de eerste onvoldoende ontstond heel spontaan, omdat onze kinderen dit nodig hadden in hun ontwikkeling. Het was geen vooropgezet plan en ook geen tip die we van anderen kregen, maar een logische reactie op datgene wat wij als ouders zagen gebeuren.

Een onvoldoende halen is en blijft niet leuk. Dat vinden wij ook. Toch was de eerste onvoldoende voor onze kinderen een mijlpaal na de hevige, interne strijd die ze leverden om maar te willen blijven presteren. Voor ons zit daarin winst, groeiruimte en een feestmoment.

De lessen van een onvoldoende

Onze oudste zoon reageerde destijds verontwaardigd toen we met taart aankwamen. Hij bleef denken: hoe kun je dit nou vieren? Naarmate we uitlegden dat een onvoldoende inderdaad echt niet leuk is, maar dat we het proces van leren ‘falen’ wilden vieren, accepteerde hij de taart beter.

Laatst was het de beurt aan onze 12-jarige dochter. Na het halen van haar eerste onvoldoende reageerde ze hetzelfde als haar oudere broer: dikke tranen, aangevuld met uitspraken dat ze dit jaar misschien wel zal blijven zitten.

Het klinkt misschien gek, maar ik gunde haar de eerste onvoldoende zó. Hiermee kreeg ze een kans om te leren verdragen. Om te ervaren dat de wereld niet ophoudt bij het hebben van een onvoldoende op je cijferlijst. Dat is heel waardevol.

Opmerkingen van de buitenwereld

We krijgen in onze omgeving alleen maar positieve reactie op onze gezinstraditie. Veel mensen zeggen dat ze de tip meenemen voor hun eigen (klein)kinderen. Alleen online kregen we een paar kritische opmerkingen. ‘Moet alles gepolijst worden?’ vroeg iemand. ‘Mag de pijn er niet gewoon zijn? Dat hoort toch bij het leven?’ En: ‘Mijn kind moet zo hard werken voor een voldoende, terwijl jullie taart geven bij een onvoldoende.’

Ik begrijp deze opmerkingen, want ze zijn hartstikke waar. De context is echter essentieel. In onze traditie gaat het eigenlijk niet over de onvoldoende en ook niet over de taart. Het gaat over het proces van leren verdragen, ook wanneer iets niet meteen lukt. Van jezelf ruimte geven en mild leren zijn voor jezelf.

Elk kind heeft zijn eigen aanpak nodig om te groeien. Deze mag gerust afwijken van de norm. In ons gezin ervaren we dat vanuit maatwerk de leukste tradities kunnen ontstaan.”