Sophie Rietmulder Gezin vandaag, 11:02

Leestijd: 4 minuten

Pedagoog Marinda Schuiling: waarom een eerlijke rolverdeling thuis maar zelden echt lukt

Veel ouders streven naar een eerlijke verdeling van zorgtaken en huishouden, maar in de praktijk blijkt dat lastiger dan gedacht. Volgens pedagoog en specialist rolverdeling Marinda Schuiling wordt het probleem nog te vaak als iets individueels gezien. De focus ligt daarbij vooral op moeders, die beter zouden moeten plannen of hun verwachtingen moeten bijstellen. Terwijl het volgens haar juist gaat om het grotere geheel: wat draag je samen, en hoe verdeel je dat opnieuw? En precies daar ligt ook een belangrijke rol voor vaders.

Is er een ideale rolverdeling? En zo ja, hoe zorg je ervoor dat je die tot leven brengt?

De ideale rolverdeling

“Laat ik beginnen met zeggen dat er niet één ideale rolverdeling bestaat. Daarvoor verschillen we, gelukkig maar, te veel van elkaar. Iedereen heeft zijn eigen voorkeuren. De één vindt het prima om de auto te wassen, de ander juist totaal niet. Door goed te kijken naar die persoonlijke voorkeuren, maar ook naar andere factoren, kan elk gezin tot een verdeling komen die echt werkt. En dát is uiteindelijk ideaal.

Overigens is de rolverdeling zelf geen doel, maar een middel. Wat ouders vaak eigenlijk willen, is bijvoorbeeld allebei evenveel échte vrije tijd. Dus niet met een stofzuiger in je hand, een kind aan je been en een to-do lijst in je hoofd.

Het regelen van de rolverdeling

Veel ouders willen het wel goed regelen. Uit cijfers van de Emancipatiemonitor blijkt dat de helft van de stellen streeft naar een eerlijke verdeling, maar dat het maar bij één op de tien echt lukt. In de praktijk zie ik dat het vaak misgaat op een paar punten.

Dat zit ‘m ten eerste in overtuigingen. Bijvoorbeeld: ‘zij is daar nou eenmaal beter in.’ Dat soort aannames zitten diep. Maar het verschil zit niet in talent, het zit in tijd. Wie ergens meer tijd in steekt, wordt er beter in. Als je gelijkwaardig ouderschap wilt, moet je dus ook allebei oefenen en ervaring opdoen.

Manager van het gezin

Daarnaast zit het overzicht in veel gezinnen in één hoofd, vaak dat van de moeder. Zij denkt vooruit, houdt alles draaiende en bewaakt het geheel. Daarmee wordt zij automatisch de manager. Je kunt taken verdelen, maar zolang dat denkwerk bij één persoon blijft, verandert er weinig.

We denken vaak dat gesprekken hierover zwaar en ingewikkeld zijn, terwijl dat helemaal niet zo hoeft te zijn. Als je er op tijd mee begint, kan het juist licht en zelfs leuk zijn. En het levert veel op: geen discussies meer over wie wat doet, en vrije tijd die echt vrij is.

Traditionele patronen bepalen rolverdeling

Wat de verdeling bepaalt? Toch vaak nog traditionele patronen. Zelfs als moeders meer werken, doen ze thuis vaak nog meer. Dat corrigeert zich niet vanzelf. Dat komt doordat zij zich verantwoordelijk voelen, en dat ook vaak zijn. Het probleem is niet dat de lat te hoog ligt, maar dat de totale hoeveelheid werk gewoon te groot is.

Om het gesprek goed te voeren, helpt het om eerst helder te hebben waarom je dit wilt. Wat kost het je als je niets verandert? En hoe ziet je leven eruit als het wel werkt? Blijf daarna samen kijken naar hoe je dat bereikt, in plaats van tegenover elkaar te staan. En begin op tijd, want juist in de eerste jaren wil je dat het thuis soepel loopt.

Goedlopende verdeling

In gezinnen waar het wél goed gaat, zie ik dat ze het slim aanpakken. Ze beginnen met overzicht: wat moet er allemaal gebeuren? Daarna kijken ze welke taken veel denkwerk vragen en welke minder, en ook welke taken vaker voorkomen dan andere. Pas daarna verdelen ze het. Om daar bij te helpen, ontwikkelde ik een lijst van 75 zorgtaken waar ouders al eens naar kunnen kijken.

Niet alle taken zijn gelijk. Elke dag bedenken wat je eet vraagt veel meer denkwerk dan één keer per week de kliko buiten zetten. Als je dat verschil niet meeneemt, lijkt het eerlijk verdeeld, maar is het dat niet.

Door taken echt goed te bekijken en eerlijk te vergelijken, kun je ze pas eerlijk verdelen. Dan werkt het ook in de praktijk.”