Ruth Smeets Kinderen vandaag, 13:07

Leestijd: 5 minuten

Moeder stopt volledig met schermtijd: ‘Na 3 dagen zag ik mijn kinderen compleet veranderen’

Toen Doris Duspara (36) merkte dat haar dochters (11 en 8 jaar) steeds vaker ruzie hadden en een houding ontwikkelden die haar niet beviel, was ze er klaar mee. Ze pakte hun iPads met YouTube en Roblox af. Al na een paar dagen zonder schermtijd zag ze verschil.

“Anderhalf jaar geleden deed ik de iPads en Roblox van mijn dochters de deur uit. De aanleiding was een opeenstapeling van factoren. Vooral tijdens de zomervakantie zag ik dingen die me niet bevielen: meer ruzie, meer ‘attitude’ en minder interesse in familietijd.

Alles draaide om hun iPads: YouTube Shorts kijken en Roblox spelen. Het online leven ging snel en leek bijna een verslaving. Zodra ze de kans kregen, pakten ze hun schermen erbij. Het werd echt het middelpunt van hun dag, hun gesprekken gingen alleen nog maar over video’s en games. Tot ik dacht: dit moet stoppen.

Tijd voor een reset

Ik legde hen uit dat al die schermen niet goed voor hen zijn en dat het tijd was voor een reset. In het begin haatten ze me en was er veel weerstand. Ze vonden me de slechtste moeder ooit en herhaalden voortdurend dat hun vrienden wel iPads, YouTube en Roblox hadden.

Toch hield ik voet bij stuk. De eerste detox duurde twee weken. Daarna kregen ze hun schermtijd tijdelijk terug, waarna we begonnen aan een iets langere detox. Zo bouwden we het stap voor stap op, steeds iets langer. Nu, anderhalf jaar later, zijn hun iPads voorgoed de deur uit. Ze hebben wel telefoons, maar zonder YouTube en zonder Roblox.

Wat doet een leven zonder schermtijd?

De resultaten zijn opvallend. Zelfs na de eerste paar dagen zonder iPads zag ik al verschil in hun gedrag. Ze zijn rustiger, slapen beter, eten beter en spelen weer écht samen. Ook hebben ze minder ruzie, zijn ze minder boos en lachen ze meer. Dat gaf me al snel vertrouwen om hiermee door te gaan.

Bovendien luisteren ze beter zonder schermen en hebben ze echt weer zin om als gezin samen dingen te ondernemen. Ik merk dat ze weer ruimte hebben in hun hoofd. Op momenten waarop ze eerder grepen naar YouTube of Roblox, doen ze weer echte kinderdingen: rollenspellen, kleuren, tekenen, bordspelletjes.

Deze offline hobby’s pakten ze sneller op dan ik had verwacht. Al na een aantal dagen bedachten ze volop dingen om te doen. En ze sportten sowieso al minimaal twee keer per week. De een turnt en de ander doet aan volleybal en paardrijden. Daardoor hebben ze een gezonde uitlaatklep en blijven ze actief bezig. 

Twijfels

Natuurlijk twijfelde ik in het begin weleens of we goed deden aan die detox-periodes. Als ouder is het op sommige momenten ‘makkelijker’ om je kinderen schermtijd te geven. Maar de veranderingen in hun gedrag gaven me genoeg motivatie om vol te houden.

Daarbij helpt het dat mijn partner of ik de iPads meenam naar het werk. Zo kwamen we niet in de verleiding om toch toe te geven als de kinderen erom vroegen. Zulke maatregelen maken een detox duidelijker en consequenter, zowel voor onszelf als voor de kinderen.

Schermtijd verbieden

Waarom we de schermtijd van de kinderen niet gewoon beperken in plaats van helemaal afnemen? Ik heb het geprobeerd, maar het was slopend. Ik was voortdurend bezig met grenzen bewaken, onderhandelen en toch weer toegeven. Het kostte zoveel energie dat het uiteindelijk makkelijker en duidelijker was om hun schermtijd helemaal naar nul te brengen.

Online vaardigheden

Als online groeicoach ben ik absoluut geen tegenstander van social media. Integendeel. Wél vind ik dat we kinderen moeten leren hoe ze apps kunnen gebruiken, in plaats van dat zij door apps worden gebruikt.

Juist daarom bracht ik hen tijdens de eerste detoxperiodes nieuwe vaardigheden bij. Ik leerde ze hoe ze tools op een creatieve manier kunnen gebruiken, in plaats van alleen als consumptiemiddelen. Inmiddels kunnen ze goed uit de voeten met programma’s zoals PowerPoint, Prezi en CapCut, om video’s te editen.

Daarbij valt het me op dat ik schermen op deze momenten beter kan managen. De kinderen zijn gewend aan een offline leven. Daardoor voelt schermgebruik nu bijzonder in plaats van vanzelfsprekend.

‘Schermgebruik voelt nu bijzonder in plaats van vanzelfsprekend.’

Reacties uit de omgeving

Mensen reageren heel verschillend op onze aanpak. Sommige ouders begrijpen het meteen en vinden het inspirerend. Anderen vinden ons streng. Maar zodra ik uitleg hoe we het aanpakken, verandert hun houding vaak.

Ze zien dan dat het niet gaan om ‘afpakken’, maar om bewust leren omgaan met technologie. En dat maakt voor veel mensen een groot verschil in hoe ze kijken naar zo’n leven zonder schermtijd.

Buitengesloten

In het begin voelden de kinderen zich misschien een beetje buitengesloten, omdat hun leeftijdsgenoten wel scrolden, gameden en daarover praatten. Maar die gevoelens trokken snel weg. Ze rennen niet meer naar huis om updates te checken en zijn helemaal niet meer bezig met de online wereld. Het leeft gewoon minder voor ze.

‘Mam, ik was aan het doomscrollen’

Wat me enorm verraste aan het afgelopen anderhalf jaar zonder iPads met YouTube en Roblox, is hoe snel het effect zichtbaar was. Na een paar dagen merkte ik al hoeveel rust een leven zonder schermtijd geeft. Niet alleen voor de kinderen, maar ook thuis.

Misschien nog wel het meest verrast ben ik over wat het mentaal met ze doet. Mijn jongste dochter ontdekte haar creativiteit en haar passie voor tekenen. Ze maakt nu de mooiste creaties.

Mijn oudste dochter gaat nu veel bewuster met schermen om. Laatst kwam ze naar me toe en zei ze: ‘Mam, ik heb TikTok weer verwijderd, want ik was te veel aan het doomscrollen.’ Dat vind ik zó volwassen voor een elfjarige. Dat stukje bewustzijn kun je als ouder niet afdwingen, het ontstaat vanzelf.”