Ruth Smeets Kinderen vandaag, 15:05

Leestijd: 5 minuten

‘De kindertijd is te kostbaar’: waarom steeds meer ouders kiezen voor een startphone in plaats van smartphone

De kindertijd is te kort om door te brengen op een smartphone. Steeds meer ouders geven hun kinderen daarom geen smartphone, maar een simpele ‘startphone’. Hiervoor pleit ook Merel Uildriks, mede-oprichter van ouderbeweging Smartphonevrij Opgroeien Nederland.

“De smartphone is eigenlijk geen telefoon, maar een supercomputer die in onze broekzak past en daar 24 uur per dag om aandacht vraagt. Dit is precies de bedoeling van de makers: hun verdienmodel is gebaseerd op verslavende mechanismes. Onze aandacht verkopen ze aan adverteerders. Als gebruikers zijn we het product. Zo worden miljarden verdiend aan onze kinderen.

Kinderen met smartphones

Voor kinderen is het erg lastig om hun smartphone weg te leggen, want hun hersenen hebben nog geen impulscontrole. Met alle gevolgen van dien. Tieners scrollen maar liefst zesenhalf uur per dag. Dat is kostbare kindertijd die ze niet gebruiken voor basisvaardigheden die ze offline moeten opdoen, zoals spelen, afspreken met vrienden, gezichtsuitdrukkingen lezen, een boek lezen en zich vervelen. En dat terwijl kinderen deze taken nodig hebben om zich optimaal te ontwikkelen.

Daarnaast blijken sociale media ongeschikt en ongezond voor kinderen. Op jonge leeftijd krijgen ze toegang tot schadelijke content, worden ze benaderd door vreemden en krijgen ze een laag zelfbeeld, omdat ze zichzelf continu vergelijken met anderen. Bescherming is er niet of nauwelijks.

Niet gek dus, dat jongeren en oudere tieners nu al vragen hoe we de volgende generatie kunnen beschermen. Zij kijken zelf al kritisch terug op hun eigen jeugd met smartphones en sociale media. Daarom willen ouders ruimte om een andere keuze te maken dan de smartphone.

Smartphonevrij opgroeien als het nieuwe normaal

Het geven van een smartphone is voor ouders een lastige opvoedvraag. Ze ervaren zelf de nadelen van hun eigen smartphone, dus voelt het gek om hun kind zo’n apparaat te geven. Toch hebben ze eigenlijk geen keuze. De sociale druk is enorm, vooral als ieder kind in de klas een smartphone krijgt. Dan gaan ouders overstag.

Onze ouderbeweging verbindt ouders die het anders willen doen. En wat blijkt? Door samen te praten en afspraken te maken, valt de groepsdruk weg. Op onze website staat het Ouderpact, een tool die inzichtelijk maakt hoeveel kinderen in de klas op hun school nog geen smartphone krijgen. Dit slaat enorm aan, ouders tekenen het pact massaal.

Steeds meer ouders hebben een diepgewortelde wens om het anders te doen, om samen de norm te verschuiven. Hoe minder kinderen in de klas een smartphone hebben, hoe minder kinderen buiten de boot vallen. Een smartphonevrije jeugd wordt dan het nieuwe normaal.

Voorzorg

Natuurlijk is het belangrijk dat kinderen op school en thuis digitale vaardigheden opdoen. Dat kan heel goed op een computer of gezinslaptop. Daarvoor hoeft een kind niet 24 uur per dag een smartphone bij zich te dragen.

Smartphones en sociale media zijn nooit beoordeeld op geschiktheid, veiligheid en gezondheid voor kinderen. Alle onderzoeken wijzen uit dat ze zelfs fysieke gevolgen hebben voor de jeugd: bijziendheid, nekklachten, slaaptekort en een verminderde mentale gezondheid. Waarom stellen we de smartphone uit voorzorg niet uit tot onze kinderen ouder zijn en het kinderbrein iets rijper is?

Tijd voor de startphone

We kunnen onze kinderen een volwaardige kindertijd teruggeven, waarin ze zich optimaal kunnen ontwikkelen. Een simpele beltelefoon is genoeg zodra ze bijvoorbeeld zelfstandig naar voetballes willen fietsen. Het voorziet in de duidelijke behoefte om contact te hebben als dat nodig is.

Ook kunnen kinderen elkaar met zo’n startphone, bijvoorbeeld een ouderwetse Nokia, prima bellen of berichtjes sturen. En we vergeten soms dat ze elkaar ook gewoon de hele dag zien op school en daar afspraken kunnen maken. Daarvoor hebben ze geen supercomputer nodig.

In hetzelfde schuitje

Het misverstand heerst dat kinderen veel op hun smartphone zitten omdat ouders dat ook doen. Natuurlijk hebben ouders een voorbeeldfunctie, maar ze dealen met hetzelfde verdienmodel. Dat is de oorzaak dat zowel volwassenen als kinderen veel tijd besteden op hun smartphone.

In onze ouderbeweging zien we nu dat ouders naast hun kinderen gaan staan. We zitten in hetzelfde schuitje en vallen allemaal ten prooi aan slimme tech-bedrijven. Dit inzicht helpt ons om andere keuzes te maken.

Tijd voor actie

We kunnen als ouders samen besluiten om de smartphone uit te stellen. En het werkt. Het is zelfs al in volle gang! In dorpen en steden door het hele land krijgen steeds minder kinderen een smartphone. Onze ouderbeweging is actief in alle gemeentes en op meer dan 70 procent van de Nederlandse basisscholen.

Ook over de landsgrenzen heen slaan ouders de handen ineen. In 35 andere landen zijn er vergelijkbare ouderbewegingen als Smartphonevrij Opgroeien Nederland. Al deze bewegingen hebben onderling contact en dat heeft effect. Een aantal landen introduceert een minimumleeftijd voor sociale media om kinderen de bescherming te bieden die ze nodig hebben.

In Nederland zien we dat smartphones op steeds meer scholen niet meer welkom zijn, omdat ze een negatieve impact hebben op het leren. Deze scholen zijn smartphonevrij en daarom erg populair bij ouders. We worden als ouders echt gehoord.”