Stiefexpert waarschuwt: ‘Als de ex jullie agenda bepaalt, staat jullie relatie onder druk’
Appjes. Telefoontjes. Last-minute verzoeken. Dreigementen. Voor veel bonusmoeders voelt het alsof de ex niet alleen in het verleden zit, maar dagelijks meebeslist over hun agenda, hun relatie en hun gezinsrust. Stiefexpert Marieke Jansen legt uit waarom dit zo uitputtend is en hoe je je partner kunt steunen zonder zelf meegezogen te worden in de strijd.
Onlangs kreeg Marieke de volgende vraag van Karen (41):
“Ik ben bonusmoeder en mijn partner heeft voortdurend gedoe met zijn ex. Ze belt, appt, vraagt dingen, klaagt, dreigt en hij schiet meteen in de stress. Ik wil hem steunen, maar ik merk dat ik óf mee ga vechten óf het allemaal ga oplossen. Ondertussen krijgen de kinderen alles mee en worden ze onrustig. Hoe kan ik mijn partner helpen zonder dat ik zelf in die strijd terechtkom, en hoe zorgen we dat de kinderen er zo min mogelijk last van hebben?”
Het antwoord van Stiefexpert Marieke Jansen
“Wat jij beschrijft is een klassieker in samengestelde gezinnen, en precies de reden waarom veel stellen zich uitgeput voelen: de ex staat niet letterlijk in jullie woonkamer, maar is wél voortdurend aanwezig in jullie gesprekken, jullie planning en jullie sfeer. En als je partner in de stress schiet, ga jij automatisch bewegen. Sommige bonusmoeders gaan mee in de strijd, anderen gaan redden en oplossen, en weer anderen trekken zich terug. Het probleem is niet dat jij dat doet, het probleem is dat jullie hierdoor als partners uit elkaar getrokken worden, terwijl jullie juist samen moeten staan.
Het belangrijkste onderscheid dat je hier moet maken is dit: je kunt je partner steunen, zonder zijn communicatie-oorlog over te nemen. Sterker nog, als jij het overneemt, wordt het vaak juist instabieler, omdat de ex dan via een omweg alsnog invloed krijgt. Niet door haar gedrag, maar doordat jullie systeem geen duidelijke posities heeft en begint te wankelen
Waar gaat het mis
Er zijn drie valkuilen die ik vaak zie.
- De eerste is dat de ex direct jullie relatie binnenkomt. Een appje, telefoontje of sneer en meteen gaat de energie daarheen, ook als het avond is, ook als de kinderen erbij zijn. Je partner reageert, jij reageert óf op hem óf op de ex, en voor je het weet is het thema van de avond: de ex.
- De tweede valkuil is dat kinderen het gaan dragen. Kinderen voelen spanning feilloos aan en gaan vervolgens testen, pleasen, loyaliteitsgedrag vertonen of de boodschapper worden. Niet omdat ze lastig zijn, maar omdat het systeem onveilig voelt.
- De derde valkuil is dat jij je partner wil helpen door harder je best te doen. Begrijpen, adviseren, de perfecte tekst formuleren, meedenken over strategie. Lief bedoeld, maar het heeft één bijwerking: je wordt onderdeel van de dynamiek, terwijl je eigenlijk het partnerfront met je partner wil versterken.
Wat kun je wél doen
Begin bij positie. De ex-communicatie is primair het domein van de biologische ouder. Jij bent geen gesprekspartner van de ex, en je hoeft dat ook niet te worden. Jouw invloed zit niet in het ‘oplossen van haar’, maar in het helpen neerzetten van structuur, grenzen en herstel.
- Maak één afspraak: ex-gedoe komt niet ongefilterd jullie huis binnen
Spreek met je partner af dat ex-contact op vaste momenten wordt bekeken en beantwoord. Bijvoorbeeld één of twee keer per dag, en niet ’s avonds laat. Dat is geen onverschilligheid, dat is bescherming van jullie gezinssfeer. - Help je partner uit zijn paniek naar een plan
Veel ouders reageren op een ex vanuit stress: bang dat er iets misgaat, bang voor verwijten, bang dat het ten koste gaat van de kinderen. Jij kunt helpen door steeds dezelfde vraag te stellen: “Wat is hier feitelijk nodig, en wat kan wachten?” Daarmee haal je de emotie uit de beslissing. - Kies een communicatiekanaal dat rust geeft
WhatsApp is snel, maar escaleert makkelijk. Als er discussiegevoelige onderwerpen zijn, werkt mail vaak beter omdat het overzicht geeft en minder uitnodigt tot reageren. Telefonisch of face-to-face kan, maar alleen als er al rust is en duidelijke afspraken liggen. Niet om ze nog te moeten bevechten. - Houd kinderen uit de lijn
Kinderen zijn geen boodschapper. Niet voor regels, niet voor irritaties en ook niet voor “even snel”. Alles wat via het kind loopt, komt harder binnen bij het kind dan je denkt.
En als je partner blijft meebewegen
Dan is dit de eerlijke kern: zolang je partner geen grenzen durft te zetten, blijft jouw stress terecht. Je kunt hem niet dwingen, maar je kunt wél duidelijk zijn over wat jij nodig hebt om dit vol te houden. Bijvoorbeeld: “Ik steun je, maar ik wil niet dat ex-gedoe onze avonden overneemt. Laten we afspraken maken over momenten en kanalen.” Dat is geen druk, dat is volwassen partnerschap.
Samengevat: zo steun je je partner zonder mee te vechten
- Maak ex-contact voorspelbaar met vaste momenten en grenzen
- Haal je partner uit de stress met de vraag: wat is er feitelijk nodig
- Kies een kanaal dat rust geeft, mail boven app bij gevoelig gedoe
- Houd kinderen volledig uit de communicatielijn
Als jullie dit samen neerzetten, voelen kinderen dat er leiding is. En dat is uiteindelijk de grootste bescherming die je ze kunt geven.
In 2024 eindigden 25.386 huwelijken in een scheiding. Daarom staat stiefexpert Marieke Jansen wekelijks stil bij de uitdagingen van gescheiden ouders en hun (samengestelde) gezin.