Ruth Smeets Gezondheid vandaag, 11:01

Leestijd: 6 minuten

Bianca (56) verloor haar dochter door suïcide: ‘Jongeren kunnen heel goed verbergen hoe het écht met hen gaat’

Het zal je maar gebeuren: je ontvangt een mail van je dochter met de woorden dat ze de avond ervoor haar leven heeft beëindigd. Het overkwam Bianca Blaauw (56). In één moment stond haar wereld stil. ‘Rouw na suïcide is anders dan veel mensen denken.’

“Sam was een hele lieve en gevoelige dochter. Ze was hoogbegaafd, creatief en als kind had ze een enorme fantasie. Ze kon geweldig tekenen en deed dit dan ook graag. Tegelijkertijd bekommerde ze zich vaak meer om anderen dan om zichzelf. Sam was een prachtige verschijning met de mooiste glimlach, maar in de laatste jaren zag ik die glimlach steeds minder vaak.

Kwetsbaar

Toen Sam vier jaar oud was, gingen haar vader en ik uit elkaar. Achteraf denk ik dat dit meer invloed op haar heeft gehad dan we toen beseften. Ook lag ze als baby meerdere keren in het ziekenhuis aan een infuus. Later realiseerde ik me pas hoeveel invloed zulke ervaringen kunnen hebben.

Sam was ontzettend intelligent en behaalde geweldige resultaten op school. Ze ging al op haar negentiende op kamers wonen en bouwde haar eigen leven op. Uiteindelijk kreeg ze een goede baan bij DAF Trucks in Eindhoven. Achter haar prestaties schuilde echter een grote kwetsbaarheid.

Ze worstelde al jaren met haar zelfbeeld en met depressieve gevoelens. Ondanks alle hulp die ze zocht, bleef haar strijd zwaar. Wat mij het meest bijblijft, is hoe zorgzaam ze was. Sam dacht eerst aan anderen. Voor mij blijft ze altijd mijn dochter: een prachtig, gevoelig en bijzonder mens.

De mail die alles veranderde

Op een woensdagavond zat ik met mijn partner in de auto. Toen ik mijn mail openende, zag ik een bericht van Sam. Dat voelde vreemd, want we hadden eigenlijk nooit mailcontact. In de onderwerpregel stond in hoofdletters ‘SORRY’. In de mail schreef ze aan mij en haar vader dat ze de vorige avond een einde aan haar leven had gemaakt.

Ik begon meteen te schreeuwen en raakte volledig in paniek. Ik kende Sam goed genoeg om te weten dat dit geen noodkreet was, maar dat het al was gebeurd. Op dat moment stopte mijn leven. Alles werd stil.

Rouw na suïcide

Sinds Sam is overleden leef ik in een wereld waarvan veel mensen zich geen voorstelling kunnen maken. Rouw na suïcide is anders dan veel mensen denken. Niet alleen is er het intense verdriet om het verlies van je kind, er is ook een enorme zoektocht naar antwoorden die er vaak niet zijn.

Rondom zelfdoding hangen veel misverstanden en een groot taboe. Mensen weten vaak niet wat ze moeten zeggen en trekken zich soms terug, terwijl nabijheid juist zo belangrijk is. Tegelijkertijd krijg je als ouder te maken met schuldgevoelens en kijk je eindeloos terug naar wat je misschien anders had kunnen doen.

Ik hoop dat mensen beter zullen begrijpen dat rouw na suïcide geen rechte lijn is. Het is een intens en vaak eenzaam proces, waarin liefde, verdriet, gemis en vragen voortdurend door elkaar heen lopen. En misschien wel het belangrijkste: achter het woord ‘suïcide’ zit altijd een geliefd mens. Sam is niet alleen haar dood, ze is mijn kind en dat zal ze altijd blijven.

Rouw is een proces

Na Sams overlijden voelde het alsof ik in een groot gat viel. Er was weinig te vinden voor ouders die een kind verliezen door suïcide. Daarom zocht ik mijn eigen weg om dit immense verdriet te kunnen dragen. Ik las veel over zelfdoding en volgde een maatwerkopleiding tot rouwcoach.

Vanuit mijn eigen pijn en ervaring begeleid ik nu mensen die door een zwaar rouwproces gaan. Gedurende een rouwtraject van vier maanden loop ik met iemand mee die probeert te leren leven met een groot verlies. Rouw is geen quick fix, maar een proces dat tijd, aandacht en bedding nodig heeft.

Ook begon ik mijn podcast Verborgen Strijd om het gesprek te openen over suïcide en rouw. In de podcast spreek ik met zowel experts als ervaringsdeskundigen. Tot op de dag van vandaag krijg ik bijna dagelijks berichten van mensen die zeggen dat de podcast hen helpt. Daardoor voel ik dat ik Sams verhaal niet voor niets vertel.

Onzichtbare strijd

Sinds Sams overlijden ben ik een ander mens. Ik leef veel intenser en bewuster. Ik geniet van kleine dingen die ik vroeger niet eens zag: een wandeling in de natuur, iemands glimlach, een moment van rust.

Helaas verloor ik naast mijn dochter ook andere dingen. Sommige mensen om mij heen vinden dat ik te veel met het verlies bezig ben. Dat ik nu te veel kijk naar de mens achter een glimlach. En dat terwijl juist daar mijn missie ligt.

Ik leerde dat we aan de buitenkant nooit kunnen zien wat iemand vanbinnen meedraagt. Vroeger had ook ik vaak mijn oordeel klaar. Nu weet ik dat zelfs achter een glimlach een enorme strijd kan schuilgaan.

Gebrek aan begrip

Vlak na Sams overlijden ontmoette ik andere ouders en nabestaanden die een dierbare verloren door suïcide. Het viel me op dat iedereen zijn eigen pad volgt. Er is geen goed of fout in rouwen en niet twee verhalen zijn hetzelfde.

Tegelijkertijd merkte ik dat de verschillen soms zo groot zijn dat deze ontmoetingen mij niet altijd hielpen in mijn eigen rouwproces. De verhalen zijn vaak ontzettend schrijnend en er is veel verdriet. Wat in elk verhaal terugkomt, is het gebrek aan begrip uit de omgeving.

Veel mensen weten simpelweg niet hoe ze hiermee kunnen omgaan en zeggen, vaak goedbedoeld, dingen die juist pijnlijk zijn. Om mezelf te beschermen neem ik in mijn privéleven daarom soms bewust wat meer afstand van mensen. Rouwen vraagt veel energie en kwetsbaarheid. Het is belangrijk om daarin goed voor jezelf te blijven zorgen.

Kijk en luister naar je kind

Aan andere ouders wil ik vooral meegeven: blijf écht kijken en luisteren naar je kind, ook als het lijkt alsof het goed gaat. Jongeren kunnen soms heel goed verbergen hoe het daadwerkelijk met hen gaat, zeker als ze hun ouders niet willen belasten.

Tegelijkertijd is het onmogelijk om als ouder alles te zien of voorkomen. Ik kende mijn dochter goed, sprak haar bijna dagelijks en probeerde haar altijd moed in te spreken. Toch zag ik uiteindelijk niet de ernst van haar innerlijke strijd.

Juist daarom is het zo belangrijk dat we als samenleving meer ruimte maken om eerlijk te praten over sombere gedachten, eenzaamheid en mentale kwetsbaarheid. Niet alleen wanneer het al slecht gaat, maar juist veel eerder.

Kijk voorbij de glimlach

Ik hoop dat Sams verhaal op z’n minst één gesprek opent. Dat iemand na het lezen ervan misschien aan een ander vraagt hoe het écht gaat en ook bereid is om echt te luisteren naar het antwoord. We leven in een wereld waarin we vaak naar de buitenkant kijken: naar prestaties, naar hoe iemand overkomt, naar de glimlach. Maar je kunt nooit zien wat er werkelijk in iemand omgaat.

Kijk wat vaker voorbij de glimlach. Durf het moeilijke gesprek aan te gaan en laat mensen voelen dat ze niet alleen hoeven dragen wat vanbinnen zwaar is. Als Sams verhaal daaraan kan bijdragen, al is het maar voor één persoon, dan betekent dat voor mij dat haar leven en haar verhaal nog steeds iets in beweging brengen.”