Marloes Craenen Opvoeden vandaag, 09:01

Leestijd: 7 minuten

Vadercoach Marloes Craenen: 3 redenen waarom de strafhoek je kind niet helpt

Het vaderschap kent naast alle mooie momenten ook zijn uitdagingen. In deze rubriek deelt vadercoach Marloes Craenen regelmatig een casus uit haar eigen praktijk. Deze keer het dilemma van Mark (41): “Werkt een strafhoek, zoals de naughty corner van Supernanny, nu wel of niet?”

Mark: ‘Werkt een strafhoek bij mijn kind?’

Mark: “Kan ik je ook inhuren als supernanny, Marloes? Want bij ons in huis gaat het vaak net zo als in de gezinnen waar supernanny op bezoek komt. Maar die naughty corner die ze ook toepast, die knaagt aan me. Begrijp me niet verkeerd, ik ben gek op mijn kinderen. Na een week hard werken kijk ik echt uit naar het weekend om tijd door te brengen met mijn gezin. Leuke dingen doen, samen zijn… Dan weet ik weer: daar doe ik het voor!

Maar soms gaan mijn kinderen al mijn grenzen over en wordt ik razend van woede. En dan lijkt die naughty corner de beste, of in ieder geval de snelste oplossing voor ons allemaal. Laatst nog sloeg mijn dochter haar broertje omdat hij haar speelgoed had afgepakt. Ze bleef schreeuwen terwijl ik al een paar keer had gezegd dat ze moest stoppen. Gek werd ik er van. Dus zette ik haar in de hoek. Natuurlijk had ik liever anders gehandeld, en achteraf knagen schuldgevoelens dan ook aan me. Maar op dat moment hielp het wel.”

Waarom de strafhoek op korte termijn lijkt te werken

“Een strafhoekje is pijnlijk herkenbaar voor me. Als ik vroeger iets deed wat niet mocht, niet luisterde of ‘even na moest denken over wat ik had gedaan’ dan stond ik alweer in de koude gang of de hoek. Hup, gezicht tegen de muur en stil zijn. Meestal snapte ik niet waarom. Ik kan me nog de overweldiging aan emoties en het gevoel van frustratie en onrecht herinneren op die plek. Wat me natuurlijk alleen maar nog bozer maakte.

Het voelt alsof ik mijn macht misbruik als ik mijn kinderen in de hoek zet. En dat wil ik helemaal niet. Ik wil opvoeden in liefde en verbinding. Wederzijds respect is belangrijk voor me. Maar soms moeten ook mijn kinderen gewoon even luisteren. En tja, wat doe ik dan?”

Het antwoord van Marloes de vadercoach

“Wat ik je met dit voorbeeld hoor zeggen, Mark, is dat je harmonie en rust wilt in je gezin, zodat iedereen gelukkig is. Dat is een prachtig streven. Maar als je midden in de tropenjaren zit, je werk én je gezin draaiende probeert te houden en je kinderen ook nog eens oude ervaringen triggeren, dan ligt de grootste uitdaging ergens anders. Niet bij de je kinderen, maar bij de rust in jezelf.

Ik geef je drie inzichten die daarbij helpen.

Les 1: Blijf rustig als je kind boos wordt

Op het moment dat jouw dochter schreeuwt of boos wordt, gebeurt er bij jou vaak automatisch hetzelfde. Je gaat mee in haar emotie. Logisch, want zelf heb je dit gevoel van frustratie en onrecht, daar alleen in die hoek, ook niet alleen kunnen verwerken. Dus word je getriggerd en haalt het je onderuit.

Terwijl wat jouw dochter op dat moment nodig heeft is niet nog een boos persoon, maar een stabiele vader.

Dus wat doe je? Blijf rustig. Hoe? Rationaliseer, neem even afstand, observeer en adem. Jij bent degene die het grotere overzicht heeft. Als jij kalm blijft, voelt je dochter dat en kan ze veel sneller weer tot rust komen.

Les 2: Duidelijkheid en grenzen geven veiligheid

Hoewel het misschien een duidelijke consequentie is, ben ik het met je eens dat de naughty corner van supernanny niet de beste aanpak is voor een gelukkig en evenwichtig kind. Ik ga je zo vertellen waarom, maar laat ik positief beginnen.

Supernanny doet 1 ding heel goed: Ze weet wat ze wil, gelooft daar heilig in en gaat er voor. Super-Nanny is Super-Duidelijk in wat ze verwacht. En daar neemt ze iedereen moeiteloos in mee. Ze twijfelt er zelfs nooit aan of de kinderen op 1 lijn komen met haar. Zij is de leider in huis: consistent en ze zendt een duidelijk signaal uit. “Zo gaan we het doen!” En dus zo gaat het. Magisch toch?

Kinderen voelen zich veilig bij duidelijkheid. Voor jou geldt dus ook: wees helder in je grenzen en de richting die je op wilt: samen verbinden. Maar let op: dat lukt alleen als jij en je partner ook op één lijn zitten. Wanneer ouders twijfelen of elkaar tegenspreken, voelen kinderen dat feilloos aan. Dat maakt hen juist onrustig.

Plus: wanneer je getriggerd bent, ga je zelf uit verbinding en ben je strenger dan anders. Onduidelijkheid ontstaat dus ook in jezelf. Dat noemen we incongruent. Mega verwarrend voor een kind en ook nog eens een uitnodiging om grenzen uit te testen. Niet wat je wilt.

Tip: regels en afspraken verzin je niet op het moment dat het misgaat, die bepaal je op een rustig moment samen. Beleg bijvoorbeeld een gezinsvergadering waarin je ‘de regels van respect’ met elkaar opstelt. Wat vinden we fijn? Hoe willen we wel met elkaar omgaan? Zo bepaal je samen wat wel kan, en wordt meteen duidelijk wat niet. En kan je op het moment dat het mis gaat met één korte, positieve zin je kind herinneren aan de gemaakte afspraken. “Nee, we praten rustig tegen elkaar”. Dat is fijn, omdat haar brein op zo’n moment error geeft en weinig informatie kan verwerken.

Les 3: Wat er gebeurt als je je kind straft

Die naughty corner, het in de hoek of op de gang zetten van je kind, daar zijn we het over eens. Niet doen dus. Waarom?

• Kinderen voelen zich op zo’n plek onbegrepen en alleen. Jouw dochter had aardig wat heftige emoties om te verwerken, namelijk het gevoel van onrecht dat haar broertje haar gaf. Daar had ze juist jouw begrip, nabijheid, liefde en verbinding bij nodig. In plaats daarvan krijgt ze er onbegrip en eenzaamheid bij. Nog meer error en onveiligheid in dat kinderbrein dus. Het resultaat? Een achterstand in haar sociaal-emotionele ontwikkeling. Niet wat je wilt.
• Als je je kind in de hoek zet, zeg je eigenlijk: “Als jij niet doet wat ik zeg, dan gebeurt dit ene ‘slechte ding’ met je”. Je misbruikt je macht en zaait angst. En door angst blijven kinderen kleiner dan ze zouden moeten. Wat je wilt is juist dat ze zich vanuit vertrouwen ontwikkelen tot autonome individuen die in hun kracht staan.
• Zo lang zij geloven dat jij groot, sterk genoeg en oplettend genoeg bent, doen ze wat jij wilt. Maar op andere plekken zullen ze vanuit rebellie reageren en juist dat gedrag vertonen dat jij niet goedkeurt. Omdat het voelt als gevangenis. Plus: je hebt gewoon niet overal het gedrag en de supervisie van je kinderen onder controle.

Waarom kinderen zo heftig reageren op onrecht

Steeds meer kinderen reageren heftig op het gevoel van onrechtvaardigheid. Daar worden ze woest van. Heel goed, zeg ik dan. Want dat is precies wat de wereld nodig heeft: mensen die gaan staan als ze onrechtvaardigheid ervaren. Dat willen we dus niet uit onze kinderen ‘slaan’, want dan leren ze het af.

Door haar te straffen zorg je ervoor dat je dochter haar eigen power verliest en bevestig je dat haar kleine, vervelende broertje alle power heeft. Plus: haar broertje blijft de reden zijn waarom zij nu weer in de problemen komt. Dat gaat ten koste van hun onderlinge band.

Wat je wél kunt doen in plaats van straffen

In plaats daarvan wil je haar aanmoedigen te kiezen voor rechtvaardigheid. Maar dat kan pas als ze is afgekoeld. Dus in the heat of the moment: stel liefdevol je grenzen. Zeg bijvoorbeeld dit tegen je dochter. “Heel goed dat je opkomt voor jezelf, zeg maar duidelijk tegen hem “Nee! Ik was daar mee aan het spelen!” Dan is het klaar.” En leidt haar kleine broertje af als hij te ver gaat.

De belangrijkste les voor ouders

Misschien wel het belangrijkste om te onthouden: kinderen zijn pure energie. Als jij boos, gespannen of gefrustreerd bent, voelen zij dat meteen en reageren ze daarop. Maar als jij rustig, stevig en positief blijft, gaan ze daar vanzelf in mee zodra ze emoties geïntegreerd hebben in hun systeem.

Werk dus niet aan het gedrag van je kind. Werk vooral aan de energie die jij als vader in huis brengt, waarmee je je kinderen laat ervaren dat ze veilig zijn. Daar begint echte vaderkracht.”

Verbonden expert

Marloes Craenen

Vadercoach

Marloes is vadercoach en moeder van een puberdochter. Ze is opgeleid tot holistisch gezinstherapeut en met haar eigen bedrijf zet ze vaders in hun vaderkracht door ze te transformeren tot superpapa’s. Dat zijn vaders die zich minder willen laten leiden door emoties, omdat zij in hun eigen opvoeding nooit geleerd hebben hoe met emoties om te gaan. »

• Vadercoach Marloes Craenen: 3 redenen waarom de strafhoek je kind niet helpt
• Martijn (39) ontploft als zijn kinderen ruzie maken: ‘Waarom word ik zó boos?’
• Wat als het gedrag van je kind je zó raakt, omdat je jezelf erin herkent?