Ruth Smeets Kinderen Vandaag, 13:01

Leestijd: 5 minuten

‘Doe ik het wel goed genoeg?’: waarom volgens vadercoach Eelco steeds meer vaders vastlopen

Praktische tips voor moeders zijn er in overvloed. Voor vaders is dat anders. Toch worstelen ook zij met opvoedkwesties en de vraag: doe ik het wel goed genoeg? Vadercoach Eelco Baak (44) helpt vaders met talloze uitdagingen en het doorbreken van stigma’s over het vaderschap.

“Inmiddels werk ik zo’n negen jaar als coach. In het begin was ik loopbaancoach, maar na een tijdje miste ik iets. Ik wilde écht ergens aan bijdragen. Daarom vroeg ik me af wat mijn eigen grootste worsteling was. Dat bleek het vaderschap.

Ik ben alleenstaand vader van een kind met uitdagend gedrag. Zo ongeveer alle problemen zijn voorbijgekomen: een burn-out, vijandige communicatie met mijn ex-vrouw, opvoeduitdagingen en grote financiële problemen. Op een gegeven moment voelde ik: het wordt tijd dat ik met mijn ervaring andere vaders ga helpen.

De grootste worsteling van vaders

Bij gescheiden vaders is slechte communicatie met de ex-partner echt een veelvoorkomend probleem. Deze is nog steeds doordrenkt van woede en pijn. Daarom daag ik deze vaders uit om hun mindset te veranderen: denk en spreek niet over je ‘ex’, maar over ‘de moeder van je kind’. Dit lijkt klein, maar het helpt vaak enorm. Zo verandert de communicatie van moeizaam naar constructief.

Bij vaders in een gezin gaan uitdagingen vaak over energie. Ze vragen zich af hoe ze energie én plezier overhouden voor het vaderschap naast hun werk en andere verantwoordelijkheden. Het bewust inbouwen van oplaadmomenten is daarom belangrijk, al zijn het tien minuten in de auto of op de wc. Durf ‘nee’ te zeggen tegen extra werk of sociale verplichtingen en plan liever één echt aanwezig moment met je kind dan vijf gehaaste momenten. Kleine keuzes geven vaak de meeste energie.

Wat heeft je kind nodig?

Daarnaast zijn er natuurlijk nog de opvoeduitdagingen: kinderen die niet luisteren, brutaal gedrag, veel schermtijd, zakgeld, ruzies. Hieronder schuilt bijna altijd de vraag: doe ik het wel goed als vader? De eerste stap is weer nieuwsgierig worden. Ik deel vaak de zin: je kind doet niet moeilijk, het hééft het moeilijk. Het lijkt soms alsof kinderen je bewust dwars willen zitten, maar meestal worstelen zij zelf en uiten ze dit in hun gedrag. De sleutel is dan om emoties te erkennen en je af te vragen wat je kind nodig heeft.

Je kind doet niet moeilijk, het hééft het moeilijk.

Lieve of strenge vader?

Een veelgehoord misverstand is dat vaders moeten kiezen tussen een ‘softe’ of een strenge aanpak. Maar je kunt empathisch zijn én grenzen stellen. Bijvoorbeeld door tijdens een meltdown in de supermarkt te zeggen: ‘Je wilt nu heel graag een ijsje. Dat mag je willen en je mag boos zijn, maar mijn beslissing is dat we nu geen ijsje kopen.’ Zo normaliseer je emoties als boosheid, frustratie en verdriet, terwijl je duidelijk bent in je grens. Kinderen hebben beide nodig. Hiermee bereik je zoveel meer dan wanneer je negatieve emoties onderdrukt met uitspraken als ‘stel je niet aan’ of ‘doe normaal!’

De rol van vaders

Het beeld van het vaderschap verandert langzaam, maar verhoudingen zijn nog niet gelijk. Hoewel er steeds meer vaders zijn met een papadag en vaders die de kinderwagen duwen, merk ik op schoolpleinen en ouderavonden nog steeds dat moeders vaker het voortouw nemen. Als alleenstaande vader krijg ik nog steeds de vraag: ‘Waar is de moeder?’ De traditionele taakverdeling zit bij veel mensen ingebakken. We weten dat het anders kan, maar dat gebeurt nog lang niet altijd.

De gedachte is dat zorgen voor brood op de plank, kleding en onderdak nog steeds de taak is van mannen en dat dit ‘genoeg’ is. Niet gek dus, dat veel mannen de verwachting voelen dat ze zowel kostwinner als betrokken vader moeten zijn. Dat is best een spagaat. Vaders, zowel alleenstaand als in gezinnen, hebben een veel grotere rol. Verbinding maken met je kind, emoties leren dragen en een veilige basis vormen zijn niet alleen dingen van moeders.

Het tij keren

Ooit begeleidde ik een vader die net was gescheiden. Zijn tienerdochter woonde bij haar moeder en kwam nauwelijks bij hem. Als ze langskwam, was dat vanuit het idee dat het ‘moest’. Hij realiseerde zich dat hij eigenlijk nooit echt een band met haar had opgebouwd. Hij was zo’n vader die vooral geld in het laatje bracht. Alle opvoedkundige kwesties werden geregeld door de moeder.

In een paar weken zette deze vader enorme stappen: hij ging met zijn dochter op reis, begon open met haar te praten en stelde zich kwetsbaar op. In korte tijd wist hij het tij te keren en bouwde hij een echte band op mijn zijn dochter, ook al was het extreem druk op zijn werk. Uiteindelijk zei zijn dochter zelfs dat ze liever bij hem was dan bij haar moeder. Dat raakte me: het is dus nooit ‘te laat’ om verbinding te maken.

Vaders hebben rust nodig

Wat ik vaders zou willen meegeven? Ooit zei een vriend liefdevol tegen mij: ‘Regel het gewoon!’ Daarmee bedoelde hij: zorg dat jij ook af en toe kunt opladen. Laat je kind soms ergens anders logeren: bij vrienden, familie of een andere (alleenstaande) ouder van school. Vraag eens aan een teamgenoot of buur of hij of zij je kind naar sport kan brengen. Rust en oplaadtijd zijn voorwaarden om er als vader te kúnnen zijn. En vraag professionele hulp als dat nodig is. Je hoeft het niet allemaal alleen te doen.

Vaderschap hoeft niet perfect

Ik zie mezelf niet als goeroe maar als gids. Ik loop een stukje mee met vaders. Als mannelijke coach bied ik een andere blik. Soms heb ik een tip of ervaring die helpt, soms ontdekken we samen nieuwe dingen die ik daarna zelf toepas in het vaderschap. Mijn werk als coach maakt me nederiger: ik zie dagelijks dat niemand het perfect doet en dat dit ook niet hoeft.”