‘Mama bliept geen boeken’: waarom de bibliotheek onmisbaar is voor gezinnen
“Maar mam… dat is toch niks voor jou? De hele dag een boekje bliepen?” Met één zin verwoordde mijn dochter precies wat veel mensen denken over de bibliotheek. En precies daar zit het probleem.
Nikky Borjans Wingelaar (39) is moeder van Sem (13) en Lot (9). Ze woont samen met haar gezin in Limburg. Afgelopen jaar maakte ze een rigoureuze switch: van de kinderopvang naar de bibliotheek. Als manager jeugd en cultuur beweegt ze zich dagelijks tussen boeken, kinderen, ideeën en maatschappelijke vragen. Nikky schrijft week over de maatschappelijke impact van de bibliotheek die vaak stil en vanzelfsprekend is, maar van onschatbare waarde.
Het hardnekkige beeld van de bibliotheek
“Na achttien jaar als locatiemanager en coach voelde ik dat het tijd was voor iets anders. Niet beter, niet belangrijker, maar anders. Toen ik dat thuis aan de eettafel vertelde “Mama heeft een nieuwe baan” keek mijn jongste me aan. Ze heeft nu eenmaal het hart op de tong. En ik wist: daar komt ’ie. “Maar mam… dat is toch niks voor jou? De hele dag een boekje bliepen?”
Ai. Blijkbaar leeft het nog steeds: dat stoffige imago, dat hardnekkige stigma van de bibliotheek als fluisterplek vol grijze kasten en nog grijzere mensen. En precies dáár gaat het dus mis. Mama is niet aangenomen om boeken te bliepen. Mama is aangenomen voor de ”reuring”. Voor jeugd, cultuur en ontmoeting. Voor een plek waar verhalen leven, waar kinderen, jongvolwassenen en volwassenen binnenlopen, en waar de bibliotheek allesbehalve stil is.
De bibliotheek als verlengde huiskamer
Daar waar ik een voorstelling van had, merk je pas echt wat het inhoudt als je er daadwerkelijk bent: midden tussen de mensen, in de dagelijkse uitvoeringswerkzaamheden. En mijn visie kon ik vrij snel verder uitbreiden. Want hoewel ik er wel een idee van had, bleek de werkelijkheid toch heel anders.
De bibliotheek is zoveel meer dan boeken uitlenen. Wij zijn de verlengde huiskamer van thuis: een plek die laagdrempelig en toegankelijk is voor iedereen, ongeacht waar je vandaan komt of welke vragen je hebt. Hier kunnen ouders advies en inspiratie vinden, ervaringen delen met andere ouders, en hun kinderen veilig zien spelen en leren. Ik zie dagelijks hoe een ouder bij een kopje koffie even ontspant, terwijl een kind op ontdekkingstocht gaat, of hoe een kort gesprek met een medewerker een oplossing biedt voor een opvoedvraag.
Wat je pas ziet als je er middenin staat
Daarnaast nemen we maatschappelijke verantwoordelijkheden serieus: we werken samen met organisaties, signaleren vragen, bieden ondersteuning en creëren kansen voor gezinnen die dat nodig hebben. Zo wordt de bibliotheek niet alleen een plek waar verhalen leven, maar ook een plek waar ouders en kinderen samen kunnen groeien, ontdekken en verbinding vinden.
Met de Nationale Voorleesdagen deze week staat voorlezen staat centraal en de bibliotheek biedt voor jonge bezoekers én hun ouders tal van activiteiten. Van voorleesontbijtjes en interactieve voorstellingen tot gewoon samen op de bank een verhaal lezen er is voor ieder wat wils. Voorlezen is veel meer dan een gezellig momentje samen. Het stimuleert taalontwikkeling, vergroot de woordenschat, prikkelt de verbeelding, leert kinderen luisteren en concentreren, en versterkt de band tussen ouder en kind. Het is een klein ritueel met een groot effect op ontwikkeling, emotie en verbinding.
Voorlezen is meer dan een gezellig moment
Kinderen worden steeds minder vaak voorgelezen, vooral zodra ze richting groep 4 en hogwer gaan. Terwijl juist ook deze oudere kinderen het hartstikke leuk vinden om voorgelezen te worden. Een spannend verhaal prikkelt hun verbeelding, laat ze meevoelen met de personages en nodigt uit om mee te denken en vragen te stellen. Bovendien helpt het voorlezen bij woordenschat, taalbegrip en concentratie en soms genieten de ouders stiekem net zo veel van het verhaal als de kinderen.
Dus ook bij oudere kinderen: pak eens een boek en lees een stukje voor. Je zult merken hoe leuk ze dit vinden!
De bibliotheek als ontmoetingsplek en springplank
Een jaar later zie ik het overal: de bibliotheek is veel meer dan een stille plek vol boeken. Het is een ontmoetingsplek, een springplank voor kinderen en gezinnen, een plek waar verhalen en ideeën bewegen. Een plek waar mensen dat warme huiskamergevoel willen vasthouden, of gewoon komen voor een gezellig avondje uit.
De bieb veroverde niet alleen mijn wereld, maar ook de wereld om haar heen. Dus ik nodig jullie uit: neem eens een kijkje in de plaatselijke bibliotheek, surf naar hun website, of stap gewoon binnen en ervaar zelf wat ze allemaal te bieden hebben en laat jezelf veroveren.
In de meeste bibliotheken zijn kinderactiviteiten gratis toegankelijk. Jeugd- en jongerenabonnementen zijn zelfs helemaal gratis, zodat lezen en ontdekken voor iedereen toegankelijk is. Soms vragen bibliotheken een kleine vergoeding, maar toch kun je er zonder zorgen komen spelen, ontdekken, luisteren, leren of gewoon genieten van een goed verhaal. Kom vooral voor de mogelijkheden, want zo hoeft lezen helemaal niet duur te zijn. De bibliotheek staat altijd voor je klaar!
Nicky Wingelaar is werkzaam bij de Bibliotheek Landgraaf – Beekdaelen.