Lauren Siemerink Persoonlijke verhalen 5 jan 2026, 11:03

Leestijd: 10 minuten

Waarom zoveel moeders zich verloren voelen na de bevalling: matrescentie

We bereiden ons voor op de bevalling. De komst van de baby. Kopen rompertjes en flessenwarmers. Maar niemand vertelt je dat je je – tussen de luiers en het wiegen van je baby door – ook eenzaam en verloren kunt voelen. En belangrijker: dat het gevoelens zijn die heel gangbaar zijn in een van de meest transformerende fases van een vrouwenleven – de matrescentie.

De mythe van de ‘perfecte’ moeder

Voor Jasmijn Tamse (moeder van vijf) was het moederschap een langgekoesterde droom. Maar na de komst van haar derde kindje raakt ze opgebrand – niet door een gebrek aan liefde voor haar kinderen, maar door een combinatie van de druk die ze zichzelf oplegt en de veranderde thuissituatie door Corona. Ze probeert koste wat het kost te voldoen aan het perfecte plaatje: altijd rustig, altijd beschikbaar, altijd alles onder controle. “Ik dacht: ik moet laten zien dat ik het wél kan, al die ballen hooghouden,” zegt ze. Een bewijsdrang deels geworteld in de moeilijke relatie met haar eigen moeder. Achter de voordeur gaat het steeds slechter. Jasmijn raakt zó uitgeput dat zelfs een appje beantwoorden te veel wordt. Toch blijft ze doen alsof alles goed gaat.

Mismatch verwachtingen en realiteit

Wie de transitie van matrescentie niet kent – of er geen ruimte aan geeft – kan al snel gaan denken dat zij faalt. Gevoelens van eenzaamheid, chaos en twijfel worden geïnterpreteerd als persoonlijke tekortkomingen: Vind ik het moederschap wel leuk? Kan ik dit wel? Terwijl dit juist heel gangbare gevoelens zijn binnen een transformerende levensfase. Die mismatch tussen verwachtingen en werkelijkheid maakt moeders kwetsbaar. Zeker nu kraamzorg en kinderopvang onder druk staan en de village rondom jonge gezinnen steeds kleiner wordt.

Het ideaalbeeld van een goede moeder

Als het ideaalbeeld is dat je huis altijd opgeruimd is, je tijd hebt voor vrienden, sport, zelfontwikkeling, stappen kunt zetten in je carrière, je kinderen doorslapen én jij emotioneel stabiel blijft – dan is de realiteit vaak confronterend. Regisseur Kim Faber onderzocht dit spanningsveld in haar documentaire ‘Een goede moeder’, die eind september verscheen. Daarin vertellen drie vrouwen openlijk hoe zij onder het moederschap bezweken en in een burn-out belandden. Jasmijn is een van hen. Volgens Kim komt de druk die vrouwen ervaren voort uit een hardnekkig ideaalbeeld van hoe je het als moeder zou moeten doen – én uit de hoge eisen die vrouwen zichzelf opleggen. “Dat ideaalbeeld werkt door in alledaagse verwachtingen”, zegt Kim. “Zo wordt nog steeds vaak de moeder als eerste gebeld door de kinderopvang of school.”

Het taboe op eerlijk moederschap

Het vinden van vrouwen die hun verhaal wilden delen voor de documentaire bleek lastig.
“Dat zegt veel over het taboe dat nog altijd rust op de moeilijke kanten van het moederschap,” zegt Kim. “Veel vrouwen willen wel het eerlijke gesprek voeren, maar durven hun eigen kwetsbaarheid niet te laten zien.” De onderliggende angst is diepgeworteld: als je het moederschap niet altijd leuk vindt, zou je niet van je kinderen houden – of erger: een slechte moeder zijn. Schaamte zorgt ervoor dat vrouwen hun worstelingen vaak in stilte dragen. Dat roept een ongemakkelijke vraag op: hebben we het hier over burn-outs door het moederschap, of over de gevolgen van een levensfase waar we nog onvoldoende taal en aandacht voor hebben?

Schaamte en angst om een slechte moeder te zijn

Die schaamte herkent Jasmijn maar al te goed. Al lange tijd voelt ze dat het niet meer gaat, maar ze blijft doorgaan uit angst voor het oordeel van haar omgeving. “Ik wilde niet dat mensen dachten dat ik het niet aankon of dat ik een slechte moeder ben.” Het voortdurende ‘doen alsof’ kost haar uiteindelijk zoveel energie dat ze in een burn-out belandt. Toch wordt ze na de opnames van de documentaire opnieuw moeder. Wanneer we elkaar spreken, is haar jongste zeven maanden. “Ik ervaar deze fase nog steeds als zwaar,” zegt ze. “De vermoeidheid, de ‘mental load’, alles draaiende houden – het is veel.” Maar er is ook iets veranderd: “Ik deel meer, trek sneller aan de bel en durf hulp te vragen. Dat maakt dat ik me minder alleen voel.”

Meer erkenning voor matrescentie maakt milder

Jasmijn kende de term matrescentie voor ons interview niet, maar herkent zich direct in de uitleg. Ze weet niet of kennis hierover haar burn-out had kunnen voorkomen, maar denkt wel dat het haar milder voor zichzelf had gemaakt. “Het zou zó helpen als vrouwen al bij de verloskundige of het consultatiebureau horen dat gevoelens van chaos, eenzaamheid en twijfel normaal zijn,” zegt ze. “Dat je niet de weg kwijt bent, maar midden in een grote verandering zit.”

Een nieuwe realiteit

Veel moeders ervaren niet de kraamtijd, maar juist de maanden daarna als het zwaarst. Wanneer het verlof afloopt, je weer aan het werk gaat en de omgeving verwacht dat je ‘weer gewoon meedraait’. Wanneer de adrenaline zakt, de nachten kort en gebroken blijven en je nieuwe identiteit nog volop in ontwikkeling is. Kim Faber herkent dit: “De misvatting dat alles na negen maanden zwangerschap weer normaal is, zit diep verankerd in onze cultuur,” zegt ze. Volgens haar sluiten maatschappelijke normen, zoals de korte duur van het zwangerschapsverlof, nauwelijks aan bij de realiteit van wat vrouwen fysiek, emotioneel en hormonaal doormaken.

Investeren in de postpartum fase als daad van vrouwelijk leiderschap

Juist in die fase, na het verlof, wanneer moeders geacht worden hun ‘oude’ leven weer op te pakken, ontstaat bij velen dezelfde vraag: Hoe doet iedereen dit? En waarom voelt het voor mij zo anders dan ik had verwacht? Annemarie van der Bijl is GZ-psycholoog en oprichter van Postpartum Centrum Nederland. Ze ziet dagelijks wat het gebrek aan erkenning van deze levensfase doet met vrouwen. Ze startte het centrum in 2019 omdat ze een tekort zag aan professionele zorg voor vrouwen met postpartumklachten. “Investeren in deze fase is een daad van liefde,” zegt ze. “Voor de vrouw, haar gezin én de samenleving.” Ze noemt het bewust een vorm van vrouwelijk leiderschap: het doorbreken van het zwijgen rond klachten die lange tijd als individueel falen zijn gezien.

Goede postpartum zorg gaat verder dan medische controles

De focus ligt in de zorg sterk op de baby, terwijl de moeder de dragende kracht is. Goede postpartum zorg gaat verder dan medische controles, benadrukt Annemarie. “Het gaat ook om tijd, ruimte en emotionele ondersteuning. Investeren in het herstel van de moeder is investeren in de toekomst van het kind en bespaart de samenleving zorgkosten.” Jasmijn herkent hoe waardevol het is om ontzorgd te worden in die eerste maanden van het moederschap. “Bijvoorbeeld even niet hoeven nadenken over eten, iemand die een voedzame maaltijd regelt – dat geeft zoveel rust in je hoofd.”

Hulp vragen is geen zwakte

Veel moeders worstelen met de diepgewortelde overtuiging dat hulp vragen gelijkstaat aan falen. Ook Jasmijn herkent dat. Bij haar eerste kinderen vond ze het moeilijk om hulp te vragen of te accepteren, uit angst anderen tot last te zijn. Lange tijd denkt ze ‘ik moet dit toch alleen kunnen’, totdat ze merkt dat deze overtuiging haar juist verder uitput. “Soms heb je geen keuze en is hulp uit de omgeving niet alleen welkom, maar noodzakelijk.” Wat haar helpt om hulp te aanvaarden? “In het moederschap mag je kwetsbaar zijn,” zegt ze. “Sommige dingen lukken niet alleen. En misschien is dat ook nooit zo bedoeld. We hebben elkaar nodig.”

It takes a village to hold a child, but it also takes one to hold the mother

Jasmijn benadrukt het belang van een village. Naast familie, kan die ook gevormd worden door vrienden, buren en kennissen. Zo past een vriendin wekelijks een paar uurtjes op haar peuter, zodat Jasmijn even ruimte heeft om de was te doen of om te rusten. Ze vertelt over een moment bij het consultatiebureau, waar ze een moeder zag worstelen met twee jonge kindjes. Toen ze aanbood er eentje vast te houden, zei de moeder: “Dankjewel, ik kan even ademen.” Dát is waar het om gaat, zegt Jasmijn. “Elkaar zien. Weten: ik ben niet alleen.”

Omarm de chaos

Wat Jasmijn helpt in het moederschap, is stoppen met het perfecte plaatje naar buiten toe hoog te houden. Niet langer doen alsof alles onder controle is, maar delen hoe het écht gaat. Juist daarin ziet ze de waarde van verbinding met andere moeders. “Spreek ook af als je baby huilt. Als je nog niet hebt gedoucht. Ook als je niet de beste versie van jezelf bent,” zegt ze. “Want óók dat is moederschap. En juist in die versie mogen we elkaar ontmoeten.” Haar boodschap: omarm de chaos. Het is een intensieve periode waarin veel tegelijk gebeurt en waarin veel van je wordt gevraagd. Het hoeft niet altijd op orde te zijn. Lachend voegt ze toe: “Ik ervaar nog steeds chaos, maar het verschil is dat ik weet dat ik niet de enige ben. En dat besef maakt het een stuk minder zwaar en eenzaam.”

Het is oké om het moederschap niet altijd leuk te vinden

“We weten allemaal dat het moederschap niet altijd leuk is,” zegt Kim. “Maar er rust nog steeds een groot taboe op het openlijk spreken over de moeilijke kanten ervan.” Juist dat zwijgen maakt het zwaar, benadrukt ze. Haar boodschap aan (aanstaande) moeders is helder: het is oké hoe je het doet. En het is óók oké om het moederschap soms niet leuk te vinden. Kinderen hebben geen perfecte moeder nodig, maar een aanwezige, echte moeder.

Waarom een eerlijker beeld van moederschap nodig is

We zien Instagramfilters, perfecte broodtrommels en traktaties, moeders zonder wallen, in huizen zonder uitpuilende wasmanden. Wat zelden zichtbaar is, is de identiteitscrisis, de twijfel en de ‘mental load’ die met het moederschap gepaard gaan. Ondertussen worstelen veel vrouwen met het nieuwe zelf dat in hen ontstaat. Wat helpt? Dit bespreekbaar maken. Taal geven aan ervaringen. En ze met elkaar delen. Zoals Pauline Bijster, moeder van vijf en auteur van Een nieuw leven, het verwoordt: alles verandert als je moeder wordt – je lichaam, je hormoonhuishouding, je relatie, je gedachten. ‘En dat is niet erg. Maar niemand heeft het erover wat jij als moeder nodig hebt om echt goed van zwangerschap en bevalling te herstellen, en niemand zegt hardop hoe lang dat eigenlijk duurt. En dát is wél erg.’