Marloes Craenen Opvoeden Bijgewerkt: gisteren, 14:36

Leestijd: 4 minuten

Wat als het gedrag van je kind je zó raakt, omdat je jezelf erin herkent?

Peter (41): “Ik zie mezelf terug in mijn eigen kind. En ik vind dat afschuwelijk.” Het zijn de woorden van Jeroen (43), vader van twee kinderen. Zijn zoon is snel geïrriteerd, onrustig en negatief. Precies dat gedrag waar Jeroen zelf een hekel aan heeft bij zijn kind én bij zichzelf. Wat doe je als je kind je pijnlijk confronteert met wie je zelf bent?

“Ik zie mezelf terug in mijn eigen kind en dat is geen compliment. Hij is snel geïrriteerd, onrustig, kortaf en heeft overal commentaar op. Op zijn zusje. Op school. Op mij. Niks is ooit goed. En elke keer als hij met zijn ogen rolt, zucht of weer boos roept dat iets ‘stom’ is, voel ik iets in mij verharden. Ik wil niet dat hij zo doet. En tegelijk herken ik mezelf hierin. Dat maakt het misschien nog wel erger. Want hoe kan ik hem iets kwalijk nemen wat ik zelf ook doe?”

“Ik heb al zo vaak geprobeerd hem ‘positiever’ te laten doen. Door hem bij te sturen, te corrigeren. Ik hoor mezelf zeggen: ‘Zo praat je niet.’ ‘Waarom doe je zo boos?’ ‘Doe niet zo moeilijk, het is maar een spelletje.’ Maar hoe meer ik dat doe, hoe erger het lijkt te worden. Dan klapt hij dicht of hij gaat juist vol in de aanval. En ik voel mezelf ondertussen steeds harder worden.”

“Het irriteert me mateloos. Zijn houding. Zijn toon. Zijn negativiteit. Soms denk ik: doe normaal man, stel je niet zo aan. En dan schrik ik. Want daar is het weer. Dit is niet de vader die ik wil zijn. En toch gebeurt het. Hoe stop ik dit?”

Advies van vadercoach Marloes Craenen

Wat je hier voelt, Jeroen, is geen afkeer van je kind. Het is afkeer van het gevoel dat zijn gedrag in jou oproept. Je hoort en ziet bij hem precies dat waar jij bij jezelf een hekel aan hebt. En die pijn gaat niet over zijn gedrag, maar over oude stemmen die zich hebben vastgezet in jouw hoofd. Stemmen van opvoeders, leraren of situaties waarin jij ooit bent gaan geloven dat je niet goed genoeg was. Dat je te veel was. Of juist te weinig. Terwijl: het klopt niet. Daar zit de wrok.

Even terug naar de basis: van nature is iedereen puur positief. Zo worden we geboren en zo gaan we dood. De tijd daartussen krijgen we te maken met gedachten. Positieve gedachten zijn helpend, negatieve gedachten activeren ons overlevingsmechanisme. Ze vinden hun oorsprong in omstandigheden waarin liefde werd verdrongen door angst, zoals dreiging, oorlog of armoede. Dat gaat vaak generaties terug. En generatie op generatie worden deze negatieve gedachten uitgesproken richting de kinderen en dus doorgegeven. Tot er een generatie opstaat en zegt ‘Stop! Dit niet langer.’ En volgens mij, Jeroen, ben jij nu daar vlakbij!

Wat in ieder geval niet werkt, is harder corrigeren door te schreeuwen, te mopperen of anderzijds bij te sturen. Hoe meer jij probeert het gedrag van je zoon te veranderen, hoe meer afwijzing hij ervaart en hoe onveiliger hij zich voelt. Met als gevolg dat je zijn overlevingsmechanisme activeert en hij nog harder gelooft dat het anders moet en dat hij – en heel de wereld om hem heen – nog beter moet presteren. Correctie zonder verbinding vergroot dus precies dat gedrag waar je zo graag vanaf wilt.

Terwijl, zowel jouw irritatie als die van je zoon is enkel een signaal, niet een probleem dat opgelost moet worden. Dus wat doe je op zo’n moment? Ontspan! Haal de druk eraf. Doe een stapje terug. Verwacht minder. Van hem, maar vooral van jezelf.

Zorg ook voor meer ontspanning vlak voor en tijdens jullie vader-zoon momenten. Maak je agenda leger. Verlaag de lat. En als je merkt dat die oude afwijzende stemmen weer opkomen, breng jezelf en je kind letterlijk in beweging. Ga samen rennen, stoeien, voetballen, ravotten. Door fysiek bezig te zijn, komt het hoofd tot rust. Voor jullie allebei. Lachen en plezier maken helpt meer dan duizend woorden.

En lukt dat even niet? Bijvoorbeeld omdat jullie in de auto zitten of omdat dit gebeurt terwijl hij al aan het sporten is? Stel hem dan vanaf afstand gerust. Sus zijn gedachten: “Het is oké.” of “Komt goed, maatje!” Daarmee laat je hem merken dat hij niet afgewezen wordt in wat hij voelt én dat hij niks hoeft te veranderen om gezien te worden.

Je kind vraagt geen verandering van zichzelf, maar regulatie van jou. Rust, liefde en acceptatie van jou. Dat is het enige wat hij echt nodig heeft. Niet omdat jij alles perfect moet doen, maar omdat jij degene bent die zijn gevoel van veiligheid kan herstellen en zijn emoties kan reguleren. Dus als jij stopt met vechten tegen wat je in hem ziet, hoeft hij die negativiteit niet langer voor jou te dragen. En precies daar ontstaat ruimte voor verzachting, verbinding én voor een ander verhaal. Voor jullie allebei.

Iedere vader kent het gevoel van onmacht. Het gevoel dat je de grip verliest op je kind. Of misschien nog wel meer: op jezelf. En toch praten maar weinig vaders daar openlijk over. In deze rubriek deelt vadercoach Marloes Craenen elke week een casus uit haar eigen praktijk en geeft zij haar advies. Deze week het dilemma van Jeroen (43): ‘Mijn zoon spiegelt mij zó pijnlijk, dat ik walg van wat ik in hem zie. Wat moet ik hiermee?’

Verbonden expert

Marloes Craenen

Vadercoach

Marloes is vadercoach en moeder van een puberdochter. Ze is opgeleid tot holistisch gezinstherapeut en met haar eigen bedrijf zet ze vaders in hun vaderkracht door ze te transformeren tot superpapa’s. Dat zijn vaders die zich minder willen laten leiden door emoties, omdat zij in hun eigen opvoeding nooit geleerd hebben hoe met emoties om te gaan. »

• Wat als het gedrag van je kind je zó raakt, omdat je jezelf erin herkent?
• ‘Mijn zoon wil niet meer knuffelen’: waarom dit volgens vadercoach geen afwijzing is
• Waarom roep ik zo tegen mijn kind? Vadercoach legt uit waar uitbarstingen vandaan komen