Femke Wester Columns Gisteren, 13:02

Leestijd: 4 minuten

‘Doe maar normaal’: hoe we slimme kinderen langzaam vleugellam maken

BAM. Platgeslagen. Ik zag ze weer terug: jongens die ik kende als nieuwsgierige, creatieve kinderen. Slim, vrolijk, vol ideeën. En nu? Doffe ogen. Afwachtend. Lamgeslagen. Het motto van hun school verklaarde veel: ‘Doe maar normaal, dan doe je gek genoeg.’ Eén zin. Met een enorme impact.

Het is als een vliegenmepper waarmee je de vlieg wel raakt maar niet doodt. Lamslaat. Hij kan alleen nog maar dezelfde rondjes draaien op de tafel. Je hoopt dat hij alleen versuft is en dat hij, als je even niet op let gewoon weer weg vliegt. En dat kan, na één mep. Maar als je hem blijft staan, dan is de kans niet groot dat hij ooit in vrijheid door het raam de tuin in vliegt.

Het is wel fijn, zo’n lamme vlieg. Hij gaat niet meer op de kaas zitten en je kunt hem moeiteloos daar neergooien waar je hem hebben wil. Maar wat zonde…

Wat dit doet met het zelfbeeld van een kind

Ik kan er werkelijk niet bij dat dit zinnetje nog steeds gebruikt wordt om onze jongeren in het gareel te krijgen. Het is toch verschrikkelijk? Dat je als ouder een keer “Doe nou eens één keer gewoon normaal!” tegen je kind roept, logisch. Maar als dit een motto is, een opvoed richtlijn, weet dan wel dat je tegen je kind zegt: “Je bent niet goed zoals je bent. Pas je aan. Wees niet jezelf. Je bent te veel, te luid, te kleurrijk, te druk, je bent te veel.”

Wat denk je dat dat doet met het zelfbeeld en zelfvertrouwen van een kind? Microtrauma, noemen ze dat. Het is letterlijk iemand vleugellam maken. Dus please, doe het niet.

Waarom aanpassen veiliger lijkt (maar niet is)

Word je af en toe gek van je kind? Hou het bij jezelf en zoek een rustige ruimte op. De wc, je slaapkamer of ga een eind wandelen. Je kunt ook best stilte-momenten inlasse, als je het maar bij je eigen prikkelgevoeligheid houdt. Het is helemaal niet erg dat ze leren om rekening te houden met anderen. Uiteraard.

En ben je bang dat als je kind hun kop boven het maaiveld uit steekt er iemand met een zeis komt? Dat hij/zij/hen meer gedonder krijgt, omdat ze opvallen? Geef ze dan juist zelfvertrouwen, leer ze rechtop te blijven staan en trots te zijn op wie ze zijn. En neem vooral niet uit voorzorg zelf al de zeis in de hand. Bewonder hun vleugels en geef ze de kracht om te vliegen. Breek de vliegenmepper doormidden.

Je kind hoeft niet begrepen te worden, wel gerespecteerd

Het kan best zijn dat je je eigen kind niet begrijpt. Misschien voel je jezelf echt het beste temidden van je eigen groep mensen die redelijk ‘normaal’ zijn, of zich zo gedragen. Dat is super, enorm fijn dat je daar een plek hebt gevonden. Maar als je kind zich daar niet thuis voelt, ja, dat is dan wennen. Je snapt het misschien niet, denkt dat het aandachtvragerij is, een fase die snel voorbij moet gaan. Maar je hoeft je kind helemaal niet te begrijpen, alleen hun keuze te respecteren. Niet in alles, veilige grenzen en consequenties moeten natuurlijk gewoon blijven. Als ze iets jatten heeft dat gevolgen, evenals een grote bek etcetera. Dat is normaal. Maar als niemand er last van heeft, als ze er niemand mee benadelen of pijn doen? Wat maakt het uit? Hun keuze en vier hun kleur!

De wereld heeft genoeg ‘gewone, normale’ mensen. Echt heel fijn. En ook fijn dat er voortrekkers zijn, dat er variatie is. Fantastisch, toch?

Vier hun kleur, de wereld heeft het nodig

Dus voor je weer, uit bescherming, angst of ergernis ‘Doe maar normaal, dan doe je gek genoeg!’ roept: Kijk echt naar je kind en wees eens trots op hoe hij/zij/hen zichzelf is. Wees trots op hun lef en hun moed, hun creativiteit en initiatief. WOW! En heel misschien geeft het jou ook nog de moed om wel eens boven dat maaiveld uit te koekeloeren. Wie weet hoeveel plezier daar te beleven is!

Columnist Femke Wester is pubercoach en eigenaar van Sterk naar School. Na omzwervingen via London en Barcelona woont ze nu in het noorden van het land. Ze schrijft op eerlijke wijze over haar ervaringen uit haar praktijk en uit het dagelijks leven met haar drie puberzoons.

Verbonden expert

Femke Wester

Puber- en opvoedcoach

Femke Wester is puber- en opvoedcoach. Na haar studie Engels aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft ze bij Centrum Tea Adema een aantal opvoedgerelateerde opleidingen gevolgd. Ze werkt al meer dan tien jaar met pubers en hun ouders en sinds 2019 bij haar eigen bedrijf Sterk naar School. »

• ‘Doe maar normaal’: hoe we slimme kinderen langzaam vleugellam maken
• Anneke (39): ‘Mijn vriend neemt geen verantwoordelijkheid als ouder, ik sta buitenspel als bonusouder’
• Van twee vingers in de neus naar onvoldoendes: waarom slimme basisschoolkinderen vaak vastlopen in de brugklas