Antoinette Smit

Antoinette Smit is zorgethicus, voormalig schoolleider en moeder van drie volwassen zoons. Haar loopbaan begon bij een grote multinational. Halverwege haar dertigste voelde ze de behoefte om maatschappelijk bij te dragen. Ze begon naast haar fulltimebaan en gezin met drie jonge kinderen aan de verkorte PABO en maakte de overstap naar het onderwijs.

Een paar jaar geleden begon ze aan de master Zorgethiek en Beleid aan de Universiteit voor Humanistiek. Daar kreeg ze taal voor wat ze in de praktijk al voelde: dat de relatie tussen mensen de plek is waar het goede mag ontstaan.

Ze schrijft over de relatie tussen ouders en school, maar ook bredere thema's als inclusief onderwijs, moreel leiderschap en de spanning tussen beleid en praktijk. Ze put daarbij uit haar eigen ervaringen als moeder, leerkracht en schoolleider.

‘De moeder in mij helpt me om te begrijpen wat er in gesprekken met ouders écht toe doet. Ik weet hoe kwetsbaar het is om eindverantwoordelijk te zijn voor een kind. En ik weet hoe belangrijk het is om als ouder gezien en gehoord te worden.’

Ze is geïnspireerd door zorgethicus Andries Baart, die het onderscheid maakt tussen: relationeel werken zonder de relatie aan te gaan. Daarbij is de ander een object van professionele logica, een middel om de door de professional van tevoren vastgelegde doelen en richting te volgen.
relationeel werken met relatie. Hier gaat de professional in verbinding met die ander. Dit vraagt een bescheiden en terughoudende houding. In die verbinding ontstaat vervolgens de duiding wat er nodig is en die weet je dus niet van tevoren.

Haar missie? Dat kinderen én hun ouders gezien en gehoord worden. Zodat er in de relatie tussen school en thuis ruimte ontstaat voor wat er werkelijk toe doet.

Antoinette woont zes maanden per jaar in Italië en zes maanden in Nederland. Op haar website biedt ze een kennisplatform voor moreel leiderschap, met blogs, essays en werkvormen voor ethische reflectie met schoolteams.

Het motto van Antoinette is:

"Weten wat het goede is om te doen ontstaat in de relatie, wanneer je in staat bent om die ouder en dat kind werkelijk te zien en te horen, en steeds opnieuw af te stemmen op wat er op dat moment nodig is."

Hoe lang werkt u al in dit vakgebied?

“Sinds 2007 in het onderwijs, eerst als leerkracht en later als schoolleider. Sinds 2023 ook actief als zorgethisch onderzoeker en schrijver.”

Wat is uw expertise?

“De relatie tussen ouders en school.  Hoe we ouders werkelijk kunnen zien en horen in hun kwetsbaarheid en verantwoordelijkheid, en wat dat vraagt van onderwijsprofessionals.”

Wat motiveert u in uw werk met ouders en kinderen?

“Ontdekken wat een kind écht nodig heeft en wat een ouder nodig heeft om zijn kind te kunnen dragen. Ik word gemotiveerd door het moment dat erkenning ontstaat, dat een ouder zich gezien voelt, dat een kind zich gehoord weet, of een professional die een andere blik krijgt. Die lach op het gezicht van een kind als eindelijk iets lukt? Die is goud waard. Maar net zo goud is het bericht van een professional die zegt: ‘Jouw inzichten bieden mij een nieuw perspectief.’”

Waar bent u het meest trots op in uw werk?

“Ik ben het meest trots wanneer een ouder, leerkracht of een andere professional mij mailt en zegt: ‘Ik herkende me in je verhaal’ of ‘Het gaf me inzichten om verder te gaan.’ Daar doe ik het voor.”

Wat is uw visie op ouderschap?

“Ouderschap begint bij een diep besef van verantwoordelijkheid dat je vanaf het eerste moment voelt. Dat besef maakt je kwetsbaar, schuld en schaamte liggen altijd op de loer. En die verantwoordelijkheid draag je alleen, elke dag opnieuw, want als ouder blijf je eindverantwoordelijk voor je kind. Daarom hebben ouders geen (ongevraagde) adviezen nodig, maar steun. Steun die hen helpt om die verantwoordelijkheid te kunnen dragen. Een school die dat begrijpt, gaat niet tegenover de ouder staan, maar gaat naast de ouder staan. En erkent dat opvoeden geen kwestie is van regels toepassen, maar van relatie aangaan.”

Heeft u zelf een gezin?

“Ja, ik heb drie volwassen zoons. Ze hebben mij meer geleerd over opvoeden dan welke opleiding dan ook. Het moederschap kleurt hoe ik naar ouders kijk en ik weet hoe kwetsbaar het is om verantwoordelijk te zijn voor een leven dat volledig van jou afhankelijk is.”

Sinds bent u als expert verbonden aan JM Ouders?

“Ik ben actief sinds 2026”