Commerciële Redactie Gesponsord vandaag, 09:00

Leestijd: 1 minuut

Moeder Brenda na baarmoederhalskanker: ‘Over de HPV-vaccinatie voor mijn kinderen twijfelde ik geen moment’

Toen de uitnodiging voor de HPV-vaccinatie van haar twee zoons op de mat viel, hoefde Brenda (44) niet na te denken. Ze was zelf behandeld voor baarmoederhalskanker en ondervindt daar jaren later nog de gevolgen van. Haar ervaring bepaalde de keuze die zij en haar man maakten.

Brenda’s zoons, inmiddels 11 en 13, kregen de vaccinatie eind 2024. “Ik had er al over nagedacht voordat de uitnodiging kwam”, vertelt ze. “Ik ben nog steeds in remissie van baarmoederhalskanker. Het is niet 100 procent zeker dat mijn ziekte door HPV is veroorzaakt – het zou ook iets erfelijks kunnen zijn – maar ik gun mijn kinderen en hun eventuele partners later de bescherming die nu beschikbaar is.”

Haar laatste behandeling was in maart 2022. Vijf weken lang kreeg ze iedere werkdag bestraling en eenmaal per week chemotherapie. “Aan het einde was ik helemaal op. Ik ben blij dat ik er nog ben, maar de gevolgen van de behandeling merk ik nog altijd.” 

Zo raakten haar eierstokken door de bestraling beschadigd en heeft ze neuropathie in haar vingers. Ook moet ze aan staar worden geopereerd.

Een virus dat het lichaam meestal opruimt

HPV staat voor humaan papillomavirus. Er zijn verschillende virustypen van HPV die overgedragen worden via intiem of seksueel contact. Bijna iedereen raakt een keer besmet met HPV. Meestal ruimt het lichaam de infectie zelf op. Gebeurt dat niet, dan kan er na jaren een voorstadium van kanker en uiteindelijk kanker ontstaan.

“HPV kan kanker veroorzaken aan onder meer de baarmoederhals, vagina, penis en anus, en in de mond- en keelholte”, legt gynaecologisch oncoloog bij Amsterdam UMC dr. Luc van Lonkhuijzen uit. “Ook jongens kunnen dus kanker krijgen door een HPV-infectie. Dat realiseren mensen zich niet altijd.” 

Voor meisjes en én jongens

Ouders van 9- en 10-jarigen ontvangen vanaf eind augustus een uitnodiging voor hun kind. De HPV-vaccinatie is bedoeld voor meisjes én jongens en wordt aangeboden in het jaar waarin een kind 10 wordt. Zo zijn kinderen beschermd voordat ze later in hun leven met HPV in contact komen. Kinderen krijgen een half jaar na de eerste prik een tweede prik. Deelname aan het Rijksvaccinatieprogramma is vrijwillig en de vaccinatie is tot 18 jaar gratis.

Sneller en beter reageren op het virus 

De vaccinatie laat het afweersysteem kennismaken met verschillende HPV-typen. “Wanneer iemand later met zo’n virus in aanraking komt, kan het lichaam daardoor sneller en beter reageren”, zegt Van Lonkhuijzen. “De kans dat de besmetting tot een langdurige infectie leidt, wordt daarmee veel kleiner.”

Brenda legde haar zoons zorgvuldig uit waarom zij en haar man voor vaccinatie hadden gekozen. “Ik heb ze verteld dat de vaccinatie er in mijn jeugd nog niet was en nu wel.”

Duidelijke afweging

Brenda verdiepte zich vooraf niet al te uitgebreid in de vaccinatie. Haar eigen behandeling woog voor haar zwaarder dan zorgen over mogelijke bijwerkingen. Toch wil ze de twijfels van andere ouders niet wegwuiven. “Ik begrijp dat mensen vragen hebben en dat iemand een bijwerking anders kan beleven. Ik veroordeel ouders die een andere keuze maken niet. Voor mij was de afweging heel duidelijk, omdat ik weet hoe ingrijpend een kankerbehandeling en de gevolgen daarvan kunnen zijn.”

Geen ernstige, blijvende bijwerkingen

De meest voorkomende bijwerkingen van de HPV-prik zijn mild, zoals pijn, roodheid of zwelling op de prikplek, moeheid, hoofdpijn en lichte buikpijn of misselijkheid. Deze klachten gaan doorgaans binnen één tot drie dagen over. De HPV-vaccinatie maakt al sinds 2010 deel uit van het Rijksvaccinatieprogramma. Er zijn geen ernstige, blijvende bijwerkingen gevonden.

Onderzoek van het RIVM onder de eerste groep vrouwen die voor de vaccinatie werd uitgenodigd, laat bovendien zien dat HPV-vaccinatie voor 80 tot 90 procent beschermt tegen baarmoederhalskanker en beginfases van baarmoederhalskanker. 

Gevolgen die altijd merkbaar kunnen blijven

Van Lonkhuijzen ziet in zijn werk wat de ziekte kan betekenen. “Baarmoederhalskanker komt soms voor bij jonge vrouwen die nog geen kinderen hebben. Door de behandeling kunnen zij de mogelijkheid verliezen om kinderen te krijgen. Om iemand te genezen is soms intensieve therapie nodig, waarvan de gevolgen de rest van het leven merkbaar kunnen blijven.”

Door ander vaccin bescherming tegen meer HPV-typen

Vanaf 1 september 2026 zit er een ander, al langer bestaand HPV vaccin in het Rijksvaccinatieprogramma. Dit beschermt tegen meer HPV-typen dan het vaccin dat tot dan toe werd aangeboden. De bescherming was volgens het RIVM al heel goed en wordt hiermee uitgebreid. Het vaccin beschermt nu ook tegen genitale wratten.

Als je na het lezen van de uitnodiging nog vragen hebt, kun je volgens Van Lonkhuijzen terecht bij de jeugdgezondheidszorg, de GGD of de huisarts. “Denk er goed over na en bespreek je vragen met iemand die je vertrouwt en die er verstand van heeft. Zo kun je als ouder zelf een weloverwogen keuze maken.”

Meer informatie over HPV en de vaccinatie vind je hier.