Voetje tussen de spaken met korte check te voorkomen
Een ritje van een paar minuten naar school of de supermarkt voelt misschien niet spannend, toch kan het sneller misgaan dan je denkt. Bijna 8000 kinderen tussen de nul en elf jaar belandden in 2024 op de spoedeisende hulp na een ongeval met een voetje tussen de spaken. Met een check van slechts 2 minuten is dit grotendeels te voorkomen.
Als je de ochtenddrukte thuis achter de rug hebt, ben je blij als je de deur uit kan. Kind achterop de fiets en gaan. Toch schuilt er, als je niet de juiste maatregelen neemt, een gevaar waarvan niet iedere ouder zich bewust is. Je kind draait zich om in het fietsstoeltje of valt onderweg in slaap, het voetje bungelt langs het wiel en in een fractie van een seconde schiet de voet tussen de spaken.
In de regio Amsterdam kwamen er in 2025 alleen al bij twee ziekenhuizen ruim tweehonderd kinderen tot elf jaar op de spoedeisende hulp na een fietsongeluk. Dat meldt Vervoerregio Amsterdam, een samenwerkingsverband van veertien gemeenten. Bij vier op de tien ging het om een zogeheten spaakbeknelling. Als je kijkt naar beknellingen waar geen aanrijding aan vooraf is gegaan, gaat het zelfs om zes op de tien kinderen. Bijna een derde van de kinderen breekt een bot door de spaakbeknelling.
Drie checks in 2 minuten
Het goede nieuws is dat er echt maar een paar simpele handelingen voor nodig zijn om zo’n ongeluk grotendeels te voorkomen. Doe deze drie checks voordat je op de fiets stapt:
1. Heb je goede spaakbescherming?
Zorg dat de spaken op je fiets goed zijn afgeschermd. En dan bedoelen we ook echt goed: je hebt stevige spaakafschermers nodig. Die kunnen zijn ingebouwd in het fietsstoeltje, maar zijn ook los te koop. Als je een ouder of tweedehands stoeltje hebt, is het goed om even extra te controleren of de spaakbescherming niet beschadigd is.
2. Zitten de voetriempjes goed vast?
Bij een kind dat zich omdraait of in slaap valt, zakt makkelijk het voetje naar beneden. Maak de riempjes om de voeten daarom altijd vast, ook bij korte ritjes. Ook als het geen slaaptijd is, kan je kindje achterop de fiets lekker indommelen door de buitenlucht en de beweging van de fiets. Check voor elke rit dus of de riempjes goed zitten.
3. Past je kind niet meer in een fietsstoeltje?
Een kind tussen de vier en acht jaar is te groot voor een fietsstoeltje, maar wil of kan misschien nog niet altijd zelf fietsen. Neem je je kind toch achterop? Zet het dan nooit los op de bagagedrager, maar zorg voor een steuntje in de rug en onder de voeten en gebruik goede spaakbescherming.
Veilig fietsen volgens ouders
“Bij ons is de regel: alles wat riempjes heeft, moet vast”, zegt Vareen, moeder van een dochter (2,5 jaar). “In de kinderwagen, de auto en dus op de fiets. Op de fiets gaat ook de helm op. We zijn daar consequent in, ook als dat soms een klein gevecht oplevert met mijn peuter. Intussen weet ze wel precies hoe het werkt en vraagt ze soms zelf of de riempjes vast mogen.”
Voor Josca, moeder van twee jongens (4,5 en 10 jaar), is het vanzelfsprekend dat je de riemen en de gespjes om de voeten van je kind checkt voor elke fietstocht. “Ik vind het heel belangrijk om mijn kind zo veilig en goed mogelijk op de fiets te zetten, ook als het om een korte rit gaat. Ik heb bewust gekozen voor een stoeltje waarin je de voeten vast kunt zetten, want ik moet er niet aan denken dat er een voetje tussen de spaken komt. Mijn zonen dragen ook een helm. Dat vindt de jongste nu al zo vanzelfsprekend dat hij het zelf doet als hij op zijn eigen fietsje rijdt.”
Josan heeft een familybike, een fiets waarbij je twee kinderen achterop kunt vervoeren. “Daar heb ik meteen toen ik ‘m kocht voetbeschermingsplaten en fietszitjes op laten zetten. De jongste (nu 6) zat eerst in een kinderzitje met driepuntsgordel, waarbij ook zijn voetjes werden vastgezet. Het grotere zitje waarin hij nu zit, heeft ook weer een gordel en voetsteuntjes. Hij en zijn zus (11), die groot genoeg is om haar voeten op de steunen van de fiets te zetten, dragen allebei een fietshelm. Ze kunnen zelf fietsen, dat doen we ook regelmatig. Maar de fietspaden zijn tijdens de ochtendspits zo druk. Dan geeft het mij rust dat mijn kinderen veilig bij mij achterop kunnen zitten.”
Weet je niet zeker of het veilig genoeg is om een kind achterop de fiets mee te nemen? Doe dan de Veilig op de fiets-check van VeiligheidNL.
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2020%2F07%2Fmh-red-1.png)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F10%2FAfbeelding-Raak-geen-spaak_JM-Ouders.jpg)