Shiva de Winter Lezerscolumn vandaag, 11:02

Leestijd: 3 minuten

Zwemdocent: ‘Niet elk kind wil een diploma, dit is waarom 8-jarigen massaal afhaken’

Er is iets wat niemand in de zwemwereld hardop zegt. Niet de zwemschool, niet de zwemdocent, en zeker niet de ouder die al jaren trouw betaalt. Maar ik zeg het wel: soms is een kind gewoon klaar met zwemles. Niet omdat het niet kan. Niet omdat het bang is. Maar omdat het er simpelweg geen zin meer in heeft. En geen enkel diploma, geen enkele belofte en geen enkel bedrag gaat dat veranderen.

Ik heb honderden kinderen zien opbloeien in het water. Maar ik heb ook een fenomeen zien opduiken dat keer op keer wordt genegeerd: het kind van 7 of 8 jaar dat bewust onderpresteert. Niet omdat het iets niet kan, maar omdat het iets niet wil.

De vergeten minipuberteit

Iedereen heeft het over pubers van 12, 13 jaar. Maar rond het achtste levensjaar begint er iets te verschuiven dat niemand in het lesboek voor zwemonderwijs schijnt te hebben opgenomen. Kinderen krijgen een sterke eigen mening. Ze bepalen zelf wat ze belangrijk vinden. “Because mama wants it“ werkt dan niet meer. En “als je je diploma haalt, krijg je een cadeautje“ al helemaal niet.

Je ziet het direct in het water. De prestaties zakken, de blik wordt glazig, de motivatie verdwijnt als een steen naar de bodem. Mensen denken dan: het kind kan het niet, of het durft niet. Maar als je dertig jaar ervaring hebt, weet je beter. Dit kind kan het prima, het boeit alleen niet meer.

Het taboe dat geld kost

Waarom wordt dit niet besproken? Simpel: het is commercieel ongemakkelijk. Een kind dat stopt, is omzet die wegloopt. Dus wordt er geduwd, beloofd en gesust. Ouders schieten de verdediging, omdat ze het fenomeen niet kennen, het wordt immers nooit benoemd. De zwemsector verkoopt diploma’s en zwemlessen, geen eerlijke gesprekken over ontwikkelingspsychologie.

Dat is een probleem. Want ondertussen staat er een kind van 8 in het water dat serieus genomen wil worden, en krijgt het in plaats daarvan gouden bergen van ouders en bemoedigende praatjes van lesgevers die er zelf ook niet meer in geloven.

Wat wél werkt als je kind geen zin meer heeft

Wat werkt dan wel? Eerlijk zijn. Recht in de ogen kijken. Eén op één het gesprek aangaan, niet met de ouder, maar met het kind zelf. Vertrouwen verdienen. Respect geven respect terug te krijgen.

En dan: onderhandelen. Niet dreigen, niet belonen met snoep of stickers. Maar een deal sluiten zoals je dat met een volwassene zou doen. “Zwem één keer door dat gat. Laat het mij één keer zien. Dan geloof ik je.“ Concreet, eerlijk, en met een eindpunt. Dat geeft het kind controle en dat is precies wat het nodig heeft.

Werkt ook dat niet? Dan gebruik ik humor. Een sarcastische opmerking met een knipoog: “Ik weet niet waar jij met je hoofd bent, maar niet hier.“ Een beetje schaamte, verpakt in een lach. Soms is dat het laatste zetje. En soms ook niet.

Niet elk kind hoeft een topzwemmer te worden

En dat is oké. Echt. Het doel van zwemles is niet een topsporter afleveren. Het doel is dat een kind veilig is in het water. Als een kind kan zwemmen maar er geen schoonheid van af spat, prima. Ze kunnen zwemmen, alleen niet het synchroonzwemmen waar de schoonheid vanaf druipt. Dat moet je als ouder horen kunnen. En dat moet je als zwemdocent durven zeggen.

Waarom ouders dit eerlijk moeten horen

Maak het bespreekbaar. Haal het taboe eraf. Stop met doen alsof elk kind met genoeg geld, geduld en zwemlessen uiteindelijk enthousiast het water in duikt. Sommige kinderen zij klaar. Die hebben het recht dat te zeggen en wij hebben de plicht om te luisteren. Ze zijn jong. Ze hebben een mening. En die mening verdient een volwassen gesprek.

Shiva de Winter is oprichter van Zwemschool De Winter Sport, een zwemschool met vestigingen in Huizen en Doorn. Daarnaast is hij voorzitter van de Nederlandse Stichting Water- & Zwemveiligheid (NSWZ) volgt hij vanuit zijn expertiseplatform De WaterExpert hij ontwikkelingen in de zwemsector.