‘Mijn kind noemt de nieuwe partner van mijn ex gemeen’: expert legt uit wat je dan moet doen
Onlangs kreeg Marieke de volgende vraag van Anouk (39): “Wat moet ik doen als mijn kind zegt dat de nieuwe partner van mijn ex ‘gemeen’ is?”
“Mijn zoon van elf komt de laatste tijd regelmatig thuis met opmerkingen over de nieuwe partner van mijn ex. Soms zegt hij dat ze streng is, maar laatst zei hij ineens: ‘Ik wil daar niet meer heen, ze doet altijd zo boos tegen mij.’
Sindsdien zit het me niet lekker. Aan de ene kant wil ik hem beschermen en serieus nemen. Als hij zich niet fijn voelt, wil ik dat hij weet dat hij bij mij terecht kan. Maar aan de andere kant wil ik het ook niet groter maken dan het is. Ik wil ook geen ruzie krijgen met mijn ex zonder dat ik precies weet wat er speelt. Ik twijfel voortdurend: moet ik ingrijpen? Moet ik het laten gaan? Of moet ik hem leren omgaan met deze situatie? Wat is verstandig om te doen?”
Het antwoord van stiefexpert Marieke Jansen
Wat jij beschrijft raakt veel moeders diep. Er zijn weinig dingen zo pijnlijk als het moment waarop je kind thuiskomt en zegt dat het zich niet prettig voelt bij de nieuwe partner van je ex.
Je moederhart wil beschermen. Dat is een instinct. Tegelijk weet je dat je kind ook onderdeel is van een ander huishouden waar jij geen directe invloed op hebt. En precies daar ontstaat het dilemma waar veel ouders mee worstelen.
Waarom een kind een stiefouder ‘gemeen’ noemt
Wanneer een kind zegt dat een stiefouder ‘gemeen’ of ‘naar’ is, betekent dat niet automatisch dat er sprake is van onveilig gedrag. Maar het betekent wél dat er iets speelt dat aandacht verdient.
Kinderen gebruiken zulke woorden vaak wanneer ze zich niet gezien voelen, wanneer regels anders zijn dan ze gewend zijn of wanneer ze moeite hebben met de plek van een nieuwe volwassene in hun leven.
Voor een kind kan een stiefouder voelen als iemand die dichtbij komt en regels stelt, zonder dat het kind daar zelf voor gekozen heeft. Dat kan spanning en weerstand oproepen.
Wanneer je wél alert moet zijn
Tegelijk is het belangrijk om alert te blijven. Wanneer een kind zich structureel afgewezen voelt, regelmatig negatieve opmerkingen krijgt of zichtbaar minder zelfvertrouwen ontwikkelt, is het belangrijk om dit serieus te nemen. Niet alles is onveilig. Maar niet alles is ook onschuldig. Daarom is het belangrijk om eerst goed te begrijpen wat er precies speelt.
Wat je beter niet kunt doen
Veel ouders reageren vanuit emotie wanneer hun kind zoiets vertelt. Dat is begrijpelijk, maar kan onbedoeld spanning vergroten. Zinnen als: “Dat meen je toch niet?” “Wat doet ze dan allemaal?” “Dat mag ze helemaal niet doen!” komen vaak voort uit liefde, maar kunnen een kind in een loyaliteitsconflict brengen. Een kind wil loyaal blijven aan beide ouders. Wanneer jij zichtbaar boos reageert op de stiefouder, kan een kind zich klem voelen tussen twee werelden. Het gevolg kan zijn dat een kind minder gaat vertellen of juist meer spanning gaat ervaren.
Wat je kind nu het meest nodig heeft
Wat een kind in deze situatie het meest nodig heeft, is een plek waar het zijn verhaal kwijt kan zonder dat jij het direct overneemt. Luisteren is hier belangrijker dan oplossen. Probeer niet alleen te vragen: “Wat doet ze?”, maar ook: “Wat doet dat met jou?”, “Wanneer gebeurt dat?”, “Hoe voel jij je dan?”
Door rustig door te vragen, ontdek je vaak beter wat er echt speelt. Soms blijken regels anders dan thuis. Soms voelt een kind zich buitengesloten. En soms is er iets dat verder onderzocht moet worden.
Drie dingen die kinderen in deze situatie nodig hebben
Kinderen die moeite hebben met een stiefouder hebben vaak behoefte aan drie dingen:
- Erkenning
Dat hun gevoel serieus wordt genomen - Rust
Dat ze niet het gevoel krijgen te moeten kiezen - Veiligheid
Dat ze weten dat iemand hen ziet en beschermt
Wanneer jij dit biedt, help je je kind om stevig te blijven staan, ook wanneer het elders spanning ervaart.
Wanneer je wél moet ingrijpen
Soms is luisteren alleen niet voldoende. Wanneer een kind structureel angstig is om naar het andere huis te gaan, wanneer het gedrag van een stiefouder herhaaldelijk als kwetsend wordt ervaren of wanneer het zelfvertrouwen zichtbaar afneemt, is het belangrijk om verder te kijken. Niet vanuit boosheid, maar vanuit zorg. Dat kan betekenen dat je het gesprek aangaat met je ex-partner of samen onderzoekt wat er speelt.