Ruth Smeets Kinderen vandaag, 09:02

Leestijd: 10 minuten

Marieke (40) en Simon verkochten bijna alles en reizen met hun peuter (2) richting Zuid-Afrika

Je bedrijf, huis, auto’s en het gros van je spullen verkopen om voor onbepaalde tijd met een camper te reizen? Marieke (40) en Simon Leijendekker (48) deden het. Samen met hun tweejarige zoontje Sep reizen over land van Groningen naar Zuid-Afrika. Een avontuur waarbij ze waardevolle levenslessen leren over wat er gebeurt als je het bekende durft los te laten.

In de rubriek Ons leven in het buitenland vertellen ouders over hun keuze om Nederland achter zich te laten en met hun kinderen een nieuw bestaan op te bouwen in het buitenland.

“Tijdens onze eerste date waarschuwde Simon me eigenlijk al. Zijn droom was om ooit in zuidelijk Afrika te wonen. Ik was op dat moment nog nooit verder geweest dan Noord-Afrika, dus ik dacht vooral: laat me eerst maar eens zien waar je het over hebt.

Niet veel later nam hij me mee naar de Kalahari Game Reserve in Botswana. We reden daar een behoorlijk intense route van zuid naar noord, ruim duizend kilometer lang. Geen winkels, sanitaire voorzieningen of andere faciliteiten, maar vooral een enorme bak natuur waarin je jezelf maar een beetje moest zien te redden. Ik vond het fantastisch. Dat smaakte meteen naar meer.

Van droom naar werkelijkheid

Daar ontstond het idee om ooit samen naar Kaapstad te rijden. Niet omdat Kaapstad het einddoel moest worden, maar om onderweg te ontdekken welke landen ons zouden aanspreken om ons misschien ergens in zuidelijk Afrika te vestigen. Dat plan voelde toen nog ver weg. Tot ik zwanger werd.

Je zou misschien denken dat de komst van een kind zo’n plan juist voorlopig de koelkast in duwt, maar bij ons gebeurde het tegenovergestelde. Sep werd de doorslag om nu door te pakken. Toen hij geboren werd, leek de wereld natuurlijk eerst even helemaal stil te staan. Alles draaide toen om zo’n klein mensje.

Maar hoe meer we samen over onze toekomst praatten, hoe duidelijker het werd dat we eigenlijk helemaal niet zoveel beren op de weg zagen. We zagen vooral veel voordelen. Nu is hij nog klein. Hij hoeft niet naar school, heeft geen sportclub, geen vriendjes bij wie hij elke woensdagmiddag moet spelen en zijn hele wereld bestaat eigenlijk vooral uit ons. Als zijn ouders, zijn bed en zijn vertrouwde spulletjes er zijn, is de basis voor hem goed.

Met z’n drieën op pad

We hebben als koppel al veel van de wereld gezien en houden allebei enorm van avontuur, natuur en andere culturen. Waarom zou dat ineens moeten stoppen omdat we een kind krijgen? Steker nog, we zien het juist als een mooie kans. Op reis kunnen we samen wennen aan het ouderschap, Sep heel bewust zien opgroeien en enorm veel tijd met elkaar doorbrengen.

Wat heeft zo’n kleintje uiteindelijk meer nodig dan liefde, veiligheid en zijn ouders om zich heen? Dus hebben we doorgepakt. Simon verkocht zijn bedrijf. Ons huis en onze auto’s werden verkocht en ik stopte met mijn opdrachten als zelfstandige. Ook deden we veel van onze spullen weg.

Bewust tijd samen

Daarvoor terug krijgen we vooral tijd. Tijd met elkaar, zonder dat er continu werk, afspraken, boodschappenlijstjes en agenda’s tussendoor fietsen. In Nederland hadden we een heel fijn leven, maar de weken vlogen er soms ongemerkt voorbij.

We willen juist heel bewust meemaken hoe Sep opgroeit. Niet alleen in de avonduren en in het weekend, maar gewoon elke dag. We willen alle kleine dingen zien die er normaal zo makkelijk tussendoor glippen. Tegelijkertijd is deze reis voor ons ook een manier om elkaar opnieuw te leren kennen.

Minder plannen, meer leven

Misschien wel het belangrijkste wat we hopen te vinden, is een manier van leven die beter bij ons past. We zijn niet alleen onderweg naar Kaapstad, maar kijken onderweg heel bewust om ons heen. Hoe leven mensen hier? Hoe groeien de kinderen op?

We hopen misschien ergens een plek te vinden waarvan we allebei denken: hier zouden we Sep wel willen zien opgroeien. Een plek waar hij nog lekker kind kan zijn. Veel buiten, met ruimte om te ontdekken, vies te worden, in bomen te klimmen, dieren te zien en zelf te bedenken waar hij mee wil spelen.

Een plek met veel natuur, vrijheid en ruimte. Waar Sep niet hoeft op te groeien met het idee dat je altijd ergens naartoe moet, iets moet presteren of voortdurend vermaakt moet worden. Waar hij gewoon kan rondstruinen, zich kan verwonderen en zijn eigen fantasie kan gebruiken. Waar een stok, wat stenen, water, zand of dieren interessanter zijn dan een bak speelgoed. En waar hij leert dat de wereld niet op een scherm plaatsvindt, maar vooral buiten.

Zijn huis is waar zijn ouders zijn

Reizen was voor hem gelukkig al heel normaal. Toen hij nog geen drie maanden oud was, zaten we met hem in Egypte. Met zeven maanden trokken we met een 4×4 en een daktent door Zambia, met elf maanden gingen we naar Kalimantan in Indonesië en rond zijn eerste verjaardag reden we door Europa met de camper van mijn ouders. We noemen dat achteraf de generale repetities.

Inmiddels is de vrachtwagen gewoon zijn huis. Zijn bed staat er, zijn speelgoed ligt er en papa en mama zijn er. Volgens mij is dat voor hem veel belangrijker dan waar dat huis precies geparkeerd staat.

Uitgebreide voorbereiding

Vooraf wonnen we veel informatie in bij de GGD, tropenartsen en het UMCG. We begonnen een jaar van tevoren met vaccinaties en hebben veel medische spullen en preventieve medicatie bij ons.

Ons oorspronkelijke plan was om via Spanje en Marokko langs de westkust van Afrika naar Kaapstad te rijden. Na gesprekken met verschillende tropenartsen gooiden we dat plan helemaal om. Bij jonge kinderen is het afweersysteem nog volop in ontwikkeling en de combinatie van malaria, medische voorzieningen en sommige afgelegen gebieden in West-Afrika vonden we uiteindelijk niet verantwoord.

Daarom rijden we nu via de oostkant. We gaan via Griekenland en Irak richting Oman en willen daar de vrachtwagen verschepen naar Kenia, om vervolgens verder zuidwaarts te reizen. Maar met alleen een uitgestippelde route zijn we er nog niet.

Vooraf bleek dat we een halve studie moesten doen naar visa, verzekeringen en voertuigeisen. In sommige landen heb je aanvullende documenten of verzekeringen nodig en elk land heeft weer eigen ideeën over wat je verplicht moet meenemen in een voertuig, van reflectoren, stickers en gevarendriehoeken tot brandblussers en allerlei papieren.

Avontuurlijk, maar niet roekeloos

Uiteindelijk waren we bijna twee jaar bezig met de voorbereiding. Vooral vanwege Sep namen we een satelliettelefoon en Starlink mee, zodat we vrijwel overal contact kunnen zoeken of medische hulp kunnen bereiken. Zonder kind hadden we dat waarschijnlijk juist heerlijk achterwege gelaten. Volledig offline door Afrika reizen klinkt toch een stuk romantischer.

Nu zijn we ook verantwoordelijk voor iemand die nog niet zelf kan bepalen wat verstandig is. We merken dat we met Sep veel minder roekeloos zijn dan vroeger en vaker kiezen voor zekerheid. Hoewel we niet elk risico kunnen uitsluiten, proberen we alles bewust af te wegen. We willen avontuur, maar niet ten koste van Sep. Onze insteek is daarom: avontuurlijk blijven, maar niet dom doen. Dat lijkt ons een prima middenweg.

Vrolijk en makkelijk

Het grappige is dat Sep onderweg juist makkelijker lijkt dan thuis. In Nederland waren we zelf altijd met van alles bezig: werk, afspraken, boodschappen, sociale dingen en intussen wilden we ook nog van alles. Hoe lief je je kind ook vindt, soms voelde het daardoor alsof hij net niet meewerkte met alles wat er nog op zo’n lijstje stond. Terwijl het probleem natuurlijk vooral was dat wij zo’n lijstje hadden.

Dat is hier helemaal weg. We hoeven nergens op tijd te zijn en Sep hoeft dus ook nauwelijks in ons schema te passen. We passen ons veel meer aan elkaar en aan de dag aan. Moet hij slapen, dan slaapt hij. Loopt alles anders, dan loopt alles anders. Morgen is er weer een dag.

Juist daardoor is reizen met hem tot nu toe verrassend makkelijk. Hij is ontzettend vrolijk, lief en flexibel. Hij slaapt elke ochtend langer dan ik, vraagt soms uit zichzelf of hij naar bed mag en vindt alles prachtig, vooral dieren en water.

Wat we ook niet hadden voorzien, is hoeveel hij toevoegt aan het contact met mensen onderweg. Sep vertedert mensen. Hij zwaait, lacht, maakt contact en voor je het weet, staat iemand hem fruit te geven, met hem te spelen of worden we ergens uitgenodigd. Hij breekt zonder moeite door taal- en cultuurverschillen heen.

Het lastigste gezinslid

Waar we vooraf dachten dat Sep als peuter tijdens de reis onze grootste uitdaging zou worden, kunnen we concluderen dat hij die wedstrijd met groot gemak heeft verloren van onze camper, de Iveco.

Onderweg hebben we regelmatig technische problemen, waardoor we soms urenlang in garages staan. Elke keer als er weer een lampje op het dashboard verschijnt, denken we: daar gaan we weer. De Iveco blijkt tot nu toe verreweg het meest temperamentvolle lid van ons gezin.

Daardoor wordt ons geduld zeker weleens getest. Helemaal als we slecht hebben geslapen en het veertig graden is. Toch blijkt onze relatie heel goed tegen deze manier van leven te kunnen. We maken elkaar hier echt de hele dag mee, op twaalf vierkante meter. Niet alleen de gezellige versie tijdens een etentje of op vakantie, maar alles. Moe, bezweet, geïrriteerd, bezorgd, enthousiast en soms gewoon strontchagrijnig.

Daardoor praten we juist meer. Over wat er gebeurt, hoe we ons voelen. Over Sep, de keuzes die we onderweg moeten maken en over hoe onze toekomst eruitziet. Als er iets speelt, moeten we er samen uitkomen.

Elke dag is anders

Een gewone reisdag bestaat eigenlijk niet. We leven echt per dag en hanteren totaal geen strakke schema’s. Meestal proberen we Sep wel voor acht uur ’s avonds in bed te krijgen, maar onderweg loopt het leven soms nu eenmaal anders. Soms slaapt hij tijdens het rijden, soms komt dat niet uit en ligt hij midden op de dag ergens in een stadje heerlijk in zijn kinderwagen te slapen.

We stoppen natuurlijk vaker dan toen we nog met z’n tweeën reisden. Voor een schone luier, even bewegen, wat eten of omdat we ergens een speeltuin, dierentuin of kinderboerderij zien. Plekken waar we als stel vroeger met een grote boog omheen reden, zijn nu ineens hoogtepunten van de dag.

Het mooie is dat we nergens op tijd hoeven te zijn. We hoeven geen bepaald aantal kilometers per dag te rijden en hebben geen einddatum waarop we ergens moeten aankomen. Daardoor kunnen we alle stramienen loslaten. Deze reis heeft ons huwelijk sterker gemaakt. We zijn nog meer een team geworden en merken dat we heel goed functioneren, ook als alles tegenzit. Dat vind ik misschien wel een van de mooiste ontdekkingen van deze reis.

Een kind is geen eindpunt

Eigenlijk gaat dit avontuur helemaal niet specifiek over reizen. Dit is onze droom, maar voor iemand anders kan dat totaal anders zijn. Het gaat er vooral om dat je je dromen niet automatisch moet parkeren zodra je kinderen krijgt. Veel volwassenen zijn heel goed in het bedenken van redenen waarom iets niet kan: werk, een hypotheek, zekerheid, geld, school en andere zogenaamde onmogelijkheden vanwege kinderen.

Natuurlijk verandert een kind je leven en moet je je plannen soms aanpassen. Dat doen wij ook. Maar aanpassen is iets anders dan opgeven. Dus wat je droom ook is, kijk vooral naar wat er wél kan. Misschien moet het anders, kleiner of langzamer dan je ooit had bedacht. Maar laat het krijgen van kinderen niet automatisch het moment zijn waarop je stopt met je eigen dromen najagen. Je bent naast vader of moeder tenslotte ook nog steeds jezelf.”

Meer lezen over emigreren met kinderen?

In onze rubriek Ons leven in het buitenland delen we regelmatig verhalen van gezinnen die de stap wagen en emigreren. Vaak zijn dat inspirerende succesverhalen, maar emigreren kent ook uitdagingen, zeker voor kinderen. Wat doet zo’n grote verandering met hen? En waar moeten ouders rekening mee houden? Deze experts vertellen wat emigreren voor een kind kan betekenen.

• Taalexperts waarschuwen: 7 op de 10 emigrerende gezinnen onderschatten dit risico voor hun kind
• Francis Bak ziet nieuwe trend: steeds meer ouders willen emigreren vanwege hun kind
• Emigratie-expert Karin Wouters: ‘Kinderen ervaren emigreren totaal anders dan ouders’
• Expert over emigreren met kinderen: waarom enthousiasme en weerstand vaak iets heel anders betekenen
  
  
  

Geschreven door Ruth Smeets

Ruth Smeets is freelance journalist met een voorliefde voor verhalen over gezond eten en mentale gezondheid. Ze schrijft onder meer over over voedingstrends en het ontwikkelen van een positieve relatie met eten. Voor J/M Ouders maakt ze de rubriek ‘Het eetdagboek van…’, waarin ze ouders bevraagt over eetgewoontes en tafelrituelen. Ruth woont in Frankrijk, waar ze haar dagen vult met schrijven, wandelen en (hoe kan het ook anders?) koken en bakken voor geliefden, het liefst tot het hele huis ruikt naar zelfgebakken bananenbrood of een zacht pruttelende stoof.

Reacties