:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F06%2FFrancis-Bak-2.png)
Francis Bak ziet nieuwe trend: steeds meer ouders willen emigreren vanwege hun kind
Emigratiecoach Francis Bak ziet een opvallende trend: steeds meer ouders noemen thuisonderwijs als reden om Nederland te verlaten. Achter die keuze zit vaak geen onderwijsdebat, maar een kind dat vastloopt en weer gelukkig moet worden.
Die ontwikkeling roept een grotere vraag op dan de keuze voor een onderwijsvorm alleen. Wat hopen ouders te vinden voor hun kind en wat hebben kinderen eigenlijk nodig om zo’n grote verandering goed te kunnen dragen?
Een vader en een moeder zitten online voor mij en ze vertellen over hun emigratieplannen, maar zodra het gesprek over hun zoon gaat, begint deze moeder te huilen. “We weten het gewoon niet meer, hij is zo ongelukkig.”
Je kan het”
Timo is 12 jaar en hij loopt compleet vast op school. Voordat hij naar school gaat, is de rol van zijn moeder verschoven naar kindercoach. “Je kan het, je kan het, je kan het” hoort ze zichzelf zeggen, terwijl ze op en neer springt met haar zoon om wat spanning los te laten. Op het Basisonderwijs was Timo de stille van de klas, wat dromerig, maar nu hij naar het voortgezet onderwijs gaat, ziet ze hem helemaal verdwijnen. Terwijl Timo wegfietst naar school na de bemoedigende woorden van zijn moeder, breekt ze. Ze gelooft haar eigen woorden niet meer dat ´hij het kan´ en met een rotgevoel loopt ze naar binnen.
Een paar jaar geleden hoorde ik thuisonderwijs nauwelijks tijdens gesprekken met ouders die wilden emigreren, ze zochten gewoon een school in de buurt, maar tegenwoordig komt thuisonderwijs regelmatig ter sprake. Ook de ouders van Timo overwegen te emigreren en thuisonderwijs te gaan geven.
Zoektocht begint met zorgen
Deze verandering valt mij op. Ik ben geen voor- of tegenstander van thuisonderwijs. Wat ik wel zie is dat onderwijs steeds vaker een reden wordt om een emigratie serieus te overwegen. Vroeger gingen de gesprekken over de droom, een rustiger leven in de natuur of onder de zon. Nu begint de zoektocht vaker met zorgen van ouders over hun kind.
Het verhaal van Timo staat niet op zichzelf. Ik hoor verhalen over dochters die uitgeput thuiskomen en kinderen die langzaam het plezier in het leven verliezen. “Ik wil gewoon dat hij weer lekker in zijn vel zit.”, zegt de moeder van Timo. Ze zei niet “ik wil thuisonderwijs” of “ik wil emigreren”. Ze wil dat het beter gaat met Timo.
Onderwijs
Dit verschil vind ik belangrijk. De publieke discussie over thuisonderwijs gaat vaak over systemen, regels en standpunten. De gesprekken die ik voer gaan altijd over kinderen. Ouders zoeken geen onderwijsvorm, ze zoeken een manier waarop hun kind weer tot bloei komt. Met belangstelling kijk ik naar de groeiende groep ouders die onderwijs meeneemt in hun emigratiebeslissing, alleen denk ik niet dat een school in het buitenland of thuisonderwijs alles oplost.
Mijn meerjarige praktijkonderzoek liet namelijk iets anders zien. Twee op de drie kinderen boven de zeven jaar laat na een grote verhuizing of emigratie signalen van spanning, gedragsverandering of vastlopen zien. Bij de groep tussen de vier en zes jaar was dit één op de drie kinderen. Deze uitkomst verraste mij. Veel van deze kinderen hadden zin in de emigratie of verhuizing, wilden zelf graag vertrekken, leken zich snel aan te passen en toch bleek de impact groter dan gedacht.
Zelfbeeld wankelt
Dat inzicht veranderde mijn kijk op emigreren. Ik ben niet tegen emigreren, mijn eigen gezin emigreerde naar Spanje en dagelijks zie ik hoeveel moois emigratie kan brengen. Kinderen bouwen uiteindelijk nieuwe vriendschappen op, ontwikkelen veerkracht, ontdekken nieuwe talen, culturen en mogelijkheden. Ik zie alleen ook iets anders en dat is dat dit niet vanzelf gaat. Ik zie hoeveel afscheid een kind moet dragen, hoeveel energie het kost, hoe vaak het zelfbeeld wankelt na een emigratie en hoeveel kinderen sterk proberen te zijn voor hun ouders.
Mijn vraag is daarom anders dan de meeste discussies. De vraag is niet: welke schoolvorm is beter en moet thuisonderwijs makkelijker of moeilijker gemaakt worden? De vraag is: wat heeft een kind nodig, wanneer volwassenen een grote keuze maken?
Grote schok
Een kind dat vastloopt op school neemt zichzelf mee naar een ander land. Een kind dat verdriet heeft neemt dat verdriet mee. Een kind dat onzeker is neemt die onzekerheid mee. Een kind dat jarenlang fluitend door het leven ging in het thuisland, krijgt zijn eerste grote schok.
Dit is wat veel ouders vaak onderschatten en daar ligt volgens mij de echte uitdaging. Om naast de keuze tussen school en thuisonderwijs en thuisland of buitenland, ook de kinderen op een andere manier te begeleiden tijdens een grote verandering. Hier gaat het in de huidige discussie nog te weinig over en dat vormt de belangrijkste ontwikkeling die ik zie.
Ouders stellen in emigratiegroepen vragen over scholen, thuisonderwijs en praktische zaken. Achter veel van die vragen hoor ik eigenlijk één andere vraag: “Hoe zorg ik dat mijn kind weer lekker in zijn vel zit?” en dat is de belangrijkste vraag van allemaal.
Francis Bak-van Leeuwen is trauma- en gedragstherapeut, auteur en expert in de impact van grote verandering op kinderen.
Musthaves van deze zomer volgens de redactie:
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F06%2FFrancis-Bak-2.png)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F07%2FVapen.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F07%2Fregels-thuis-.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2025%2F08%2FMarloes-Craenen.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F06%2FMarliekhoofd.jpeg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F07%2Ftessa-kaufman-1.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F06%2FMariake-Rutten-1-e1782326449330.jpeg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F07%2FLiesbeths-dochter-houdt-familietraditie-in-leven-met-trip-naar-Bilbao.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F07%2Fvakantie.jpg)