Opvoedkundige Steven Pont: ‘Onrustige baby? Ouders spelen grotere rol dan ze denken’
Je baby huilt, is onrustig of slaapt slecht. En voor je het weet, stel je jezelf die vraag: ligt het aan mij? Had ik rustiger moeten blijven? Of is mijn baby gewoon zo? Volgens opvoedkundige Steven Pont is het antwoord minder zwart-wit dan veel ouders denken. “Het is geen kwestie van óf-óf, maar van wederkerigheid.”
Onrustig
Volgens Pont beïnvloeden ouder en kind elkaar voortdurend. “Ouders co-reguleren de emoties van hun kind. Een baby kijkt als het ware naar jou om te bepalen: is het hier veilig?” Dat begint al heel vroeg. Denk aan een baby die schrikt van een harde knal. Wat doet hij daarna? Hij kijkt naar jou. Als jij kalm blijft, leert hij: het is oké. Maar als jij zichtbaar schrikt, kan dat voor hem het signaal zijn dat er wél iets aan de hand is. “Het is echt een dans,” legt Pont uit. “Als een kind valt en een ouder schrikt, zet het kind het vaak op een huilen. En vervolgens reageert de ouder daar weer op. Zo beïnvloed je elkaar continu.”
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F05%2FDSC_0178.jpg)
Karakter
Toch is het niet alleen de omgeving die bepaalt hoe rustig of onrustig een baby is. Ook temperament speelt een rol. “Kinderen worden niet als een onbeschreven blad geboren,” zegt Pont. “Een deel van hun gedrag is genetisch bepaald.” Sommige baby’s zijn van nature gevoeliger of alerter dan anderen. Maar belangrijk: dat betekent niet dat hun gedrag vastligt. “Het is niet handig om op jonge leeftijd al conclusies te trekken als ‘dit is een onrustig kind’. Gedrag ontstaat altijd in samenspel met de omgeving.”
Veel ouders herkennen het: als jij gespannen bent, lijkt je baby dat ook te voelen. Maar volgens Pont zit daar een nuance in. “Soms denken ouders dat hun kind gevoelig is voor stress, maar kijken ze er ook op die manier naar,” legt hij uit. “En soms is het echt zo dat jouw reactie invloed heeft.” Een voorbeeld: ben jij zelf snel angstig, dan kan je kind dat overnemen. Niet omdat het kind ‘zo is’, maar omdat het leert van jouw reacties. “Je kind leert van jou wat gevaar is en wat niet. Dat is modelling.”
Speels
Een praktische manier om spanning te doorbreken, is verrassend simpel: speelsheid. Pont maakt een belangrijk onderscheid: “Spel is iets dat losstaat van de werkelijkheid, maar speels zijn kun je altijd. Je kunt bijvoorbeeld samen op een speelse manier naar iets spannends kijken, zoals een spin. Speelsheid maakt iets veiliger. Of wel, zonder veiligheid is er geen ruimte voor speelsheid. En veiligheid is precies wat een baby nodig heeft om te ontspannen.”
Niet alleen
Wat vaak wordt onderschat, is hoeveel invloed jouw eigen omgeving heeft op hoe ontspannen je bent als ouder. “Wij reguleren onze emoties ook via anderen,” zegt Pont. “Als je slecht nieuws krijgt, bel je iemand. Dat geldt net zo goed voor ouderschap. Toch voelen veel ouders zich alleen. En juist dat kan zwaar wegen. Dingen die je in eenzaamheid draagt, worden zwaarder. Het gaat er niet altijd om dat een probleem wordt opgelost, maar dat het minder zwaar voelt.”
Goed nieuws: je hoeft niet de hele dag de perfecte, rustige ouder te zijn. “Het is belangrijker dat je op sommige momenten écht aanwezig bent,” zegt Pont. Leg je telefoon weg, maak contact, en wees er volledig. “En daarna mag je ook gewoon zeggen: nu ga ik even iets voor mezelf doen.” Die afwisseling helpt. Het voorkomt dat irritatie en vermoeidheid zich opstapelen.
Schuldgevoel
En misschien wel het belangrijkste inzicht: ontregeling hoort erbij. “De fase met jonge kinderen ís intens,” zegt Pont. “De vraag is niet hoe je die onrust weg krijgt, maar hoe je ermee omgaat. Gun jezelf daarom ruimte. Zoek kleine ‘tankmomenten’ op de dag. En help elkaar als partners. “Je kunt elkaars zuurstofmasker opzetten door de ander een moment voor zichzelf te geven, of erop te attenderen dat het er weer eens tijd voor is,” zegt Pont. “Dat is echte verbinding.”
Het antwoord op de vraag wat relaxte baby’s en relaxte ouders beïnvloedt? Het één helpt het ander, maar het hoeft niet perfect. Wat telt, is dat jullie samen leren, zoeken en af en toe gewoon even ademhalen.
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2025%2F09%2FSchermafbeelding-2023-07-03-om-10.03.07.png)