Lisette Gerbrands Gezondheid Vandaag, 11:02

Leestijd: 4 minuten

‘Extreem gevaarlijk’: kinderchirurg Amsterdam UMC legt uit waarom magnetenchallenge dodelijk kan zijn

Wat begint als iets kleins, kleurrijks en ogenschijnlijk onschuldigs, kan in het lichaam van een kind uitgroeien tot een levensbedreigende situatie. Sjoerd de Beer is kinderchirurg bij het Emma Kinderziekenhuis van Amsterdam UMC en ziet het van dichtbij. Hij waarschuwt ouders nadrukkelijk voor de zogenoemde magneten challenge en varianten zoals de piercing challenge, die via sociale media nog altijd de ronde doen.

“Eén magneet is meestal geen probleem,” legt Sjoerd uit. “Die gaat door het maag-darmkanaal en wordt gewoon uitgepoept. Maar zodra er meerdere magneten worden ingeslikt, verandert het verhaal volledig.” In de darmen zoeken die magneten elkaar namelijk weer op, net zoals buiten het lichaam. “Het gevaar zit hem erin dat er dan een stukje darmwand, vetweefsel of zelfs ander orgaanweefsel tussen die magneten klem komt te zitten.”

Probleem herkennen

Dat afklemmen heeft ernstige gevolgen. Het weefsel krijgt geen bloed meer, sterft af en er kunnen gaten in de darm ontstaan. “Daardoor kunnen bacteriën uit de darm in de buikholte of zelfs in het bloed terechtkomen. Kinderen kunnen hier heel ziek van worden. Zonder snelle behandeling kan dit leiden tot bloedvergiftiging en in het uiterste geval zelfs overlijden.”

Hoewel het gelukkig geen dagelijkse kost is, ziet Sjoerd dit soort letsels vaker dan voorheen. “We hadden recent nog een patiënt, en toevallig deze week opnieuw. Wat we vaak zien, is een vertraging in het herkennen van het probleem.” Soms hebben ouders niet gezien dat het gebeurde. Bij oudere kinderen en tieners speelt schaamte een rol, bijvoorbeeld wanneer magneten zijn gebruikt voor een nep-piercing als onderdeel van de TikTok piercing-challenge.

Te laat

Als de magneten op tijd worden ontdekt, is er vaak nog veel mogelijk. “Met een röntgenfoto kun je snel zien wat er aan de hand is. Soms kan de maag-darm-lever arts de magneten met een kijkonderzoek verwijderen of we kunnen het kind nauwlettend volgen tot de magneten zijn uitgepoept.” Maar zodra er een obstructie of perforatie ontstaat van de darmen, is een spoedoperatie nodig. “Bij deze operatie is het helaas vaak nodig de zieke darmdelen te verwijderen en een (tijdelijk) stoma aan te leggen. En als een kind zich pas laat presenteert, kan het helaas ook zo zijn dat een operatie te laat is.”

De symptomen zijn niet altijd direct duidelijk. Buikpijn is het meest voorkomend, soms in combinatie met braken of een opgezwollen buik. “Na een perforatie ontstaat vaak acute (of verergering van de) buikpijn en koorts. Worden deze klachten gemist of niet serieus genomen dan kan er een bloedvergiftiging ontstaan. Dat wil je koste wat kost voorkomen.”

Extreem gevaarlijk

Veel ouders zijn zich niet bewust van de piercing challenge of andere magnetentrends op sociale media. Toch zijn de cijfers zorgwekkend. In Groot-Brittannië werden in vijf jaar tijd zo’n 300 kinderen opgenomen na het inslikken van magneten, met een duidelijke toename bij tieners. “Dat is opvallend, want tieners slikken magneten niet per ongeluk. Ongeveer zes procent van deze gevallen lijkt gelinkt te zijn aan de challenge.”

Volgens Sjoerd zijn magneten te vergelijken met knoopcelbatterijen: klein, maar potentieel extreem gevaarlijk. “Het magnetisme kan in het lichaam enorme schade aanrichten. Dat besef ontbreekt vaak.”

Wat kunnen ouders doen? “Voor jonge kinderen: magneten weghouden en niet laten rondslingeren. Voor oudere kinderen en tieners: voorlichting. Praat erover en leg uit wat de gevolgen kunnen zijn.” Daarnaast pleit hij voor strengere regelgeving. “De tegenwoordig alom verkrijgbare kleine, krachtige neodymiummagneten zijn overal en te gemakkelijk te koop. Kleine balletjes van 3-5 mm groot met vrolijke en voor kinderen aantrekkelijke kleurtjes en waar men van alles mee kan bouwen. Het is ongetwijfeld erg leuk speelgoed, maar levensgevaarlijk in de verkeerde handen (die van jonge kinderen, kinderen met een ontwikkelingsachterstand en niet goed voorgelichte tieners).  Daar ligt, in mijn mening, ook een verantwoordelijkheid voor overheid en keuringsinstanties.”

Vermoeden?

Zijn boodschap aan ouders en verzorgenden is helder en dringend: “Laat magneten en knoopcelbatterijen niet slingeren in of rondom het huis (of op het werk), berg ze veilig op en koop geen losse magnetische balletjes van een paar millimeter groot. En heb je ook maar het vermoeden dat je kind magneten heeft ingeslikt? Wacht niet af. Neem direct contact op met de huisarts of ga naar de spoedeisende hulp. Met één röntgenfoto weten we vaak al genoeg.”

Praat erover met je kinderen. En blijf vooral nadenken. Kleine magneten horen niet thuis in de speelgoedbranche. En ook is geen enkele challenge het risico waard.