Annuska van den Eijnden Opvoeden vandaag, 09:03

Leestijd: 4 minuten

Meta voor de rechter om verslavende apps: met deze 3 stappen bescherm je je kind nu al

Meta staat sinds 18 augustus voor de rechter vanwege de manier waarop Facebook en Instagram kinderen zouden vasthouden. Maar ouders hoeven niet op een uitspraak te wachten, stelt Cyberjuf en mediacoach Annuska van den Eijnden in haar column. Schermwijs opvoeden begint vandaag al thuis.

Vier Amerikaanse staten: Californië, Colorado, Kentucky en New Jersey, beschuldigen het bedrijf ervan de apps bewust verslavend te hebben ontworpen. Vooral het automatisch afspelen van video’s, verdwijnende stories en algoritmes zijn gemaakt voor zoveel mogelijk schermtijd. De eisers willen dat Meta die technieken aanpast en eisen een extreem hoge schadevergoeding die volgens Meta zelf, theoretisch kan oplopen tot 1,2 biljoen dollar.

Het is goed nieuws dat de manier waarop apps zijn gebouwd nu juridisch wordt getoetst. Maar laten we eerlijk zijn: een Amerikaanse rechtzaak, hoe groot ook, verandert niets aan wat er vandaag op de telefoon van jouw kind gebeurd. De uitspraak wordt in oktober verwacht en Meta gaat vrijwel zeker in beroep, en zelfs al moeten zij het ontwerp aanpassen, dan duurt het nog jaren. Als ouder heb je daar geen invloed op en dat mág je ook loslaten.

Waar je wél invloed op hebt, is wat er thuis gebeurd. En daar ligt, wettelijk en moreel gezien, ook precies jouw taak als ouder.

Wat is jouw verantwoordelijkheid als je kind online is?

In artikel 1:247 van het Burgerlijk Wetboek staat wat het ouderlijk gezag inhoudt: je bent verantwoordelijk voor de lichamelijke en fysieke gezondheid, de veiligheid van je kind en het bevorderen van hun persoonlijkheid. Met andere woorden: het is niet alleen jouw taak om te zorgen dat je kind te eten heeft en naar school gaat, maar ook om mee te kijken naar wat een verslavend ontworpen app met de geest en het gedrag van je kind doet. Die wettelijke verantwoordelijkheid verschuift niet naar Meta, ook niet als de rechter gelijk geeft. Jij bent en blijft verantwoordelijk voor je kind, óók online.

Dat klinkt zwaar, maar het is vooral bevrijdend. Je hoeft niet te wachten op de aanpassingen van een Techbedrijf, een rechter of een nieuwe wet om vandaag al iets te kunnen doen.

Met deze 3 A’s help je je kind gezond met een scherm omgaan

Een handig kader om invulling te geven aan deze verantwoordelijkheid is de Triple A methode: Afstemmen, Afspreken en Aanspreken. Deze methode houdt jullie bewust betrokken bij wat er online gebeurd, zonder dat je politieagent wordt.

Afstemmen: ontdek wat je kind online zo aantrekt

Sluit aan wat er speelt bij het niveau van jouw kind. Wat trekt hun aandacht online en waarom is dat zo leuk? Wat maakt het zo moeilijk om te stoppen? Kijk mee en vraag ernaar vanuit oprechte interesse. Stel de leeftijd goed in en pas instellingen aan, zodat de privacy van je kind zo goed mogelijk geborgd is.

Afspreken: maak samen duidelijke schermregels

Als je weet wat er speelt, kun je ook samen afspraken maken. Bijvoorbeeld over wanneer er wel of geen scherm wordt gebruikt, welke apps wel of niet worden geactiveerd, wie er wel of niet wordt toegevoegd als connectie, wat we doen als er online iets vreemds gebeurd. Kinderen houden zich beter aan regels die ze deels zelf hebben bedacht.

Aanspreken: blijf praten als afspraken niet lukken

Blijf samen in gesprek over de gemaakte afspraken. Welke lukken wel en welke niet, zonder straf of verwijt. Dat werkt beter dan een scherm afpakken. Zie jezelf als gids, naast je kind, in plaats van een politieagent tegenover je kind.

Waarom jouw eigen telefoongebruik ook telt

Om samen te werken aan gezond en veilig schermgebruik vraagt om een actieve en betrokken houding als ouder.

Geef zelf het goede voorbeeld. Kinderen, ongeacht leeftijd, kijken naar wat jij doet, niet naar wat je zegt. Draag jij je telefoon zichtbaar met je mee en/of grijp jij steeds naar je telefoon? Dan maak je het scherm belangrijk en is het lastig om van je kind iets anders te vragen.

Doe zelf mee. Vraag naar het spel of video die je kind leuk vind en kijk of speel zelf even mee. Dat geeft je niet alleen zicht op wat er speelt, het laat ook zien dat je oprecht geïnteresseerd bent.

Biedt alternatieven aan. Een scherm wegnemen zonder iets terug te geven, voelt voor een kind als een gat en gaan ze zich vervelen. Vooral bij jonge kinderen werkt abrupt stoppen slecht. Kondig het einde aan, zorg dat er iets tegenover staat en begeleid die overgang actief. Als je even mee doet, help je het zelf spelen op weg. Doe samen een spelletje, ga samen koken of bakken, ga samen naar buiten, maak samen iets creatiefs. Hoe concreter het alternatief, hoe makkelijker de overstap.

Het echte verschil maak jij

De rechtszaak tegen Meta is belangrijk om te laten zien dat het verslavende ontwerp bewust zo is gemaakt. De mogelijke verantwoordelijkheid van Meta ontslaat ouders niet van hun eigen rol thuis. Dan kunnen beide tegelijk waar zijn.

Wat kun je doen?

• Kijk tien minuten mee met de favoriete app van je kind; vraag wat stoppen moeilijk maakt
• Spreek één schermvrij moment af
• Controleer samen leeftijd en privacy-instellingen; en leg tijdens dat gesprek je eigen telefoon weg.

Musthave van deze herfst:

Een nieuw seizoen vraagt om fijne favorieten! Van degelijke regenlaarsen tot ons favoriete voorleesboek: deze vijf musthaves maken de herfst voor kinderen leuker, knusser en makkelijker.

Enfant regenlaarzen € 48,39 bij bol.com Bekijk product →

Trixie Kinderparaplu € 21,73 bij bol.com Bekijk product →

Waterdichte schooltas Eastpak € 59,90 bij bol.com Bekijk product →

Twee vechtende eekhoorntjes € 16,99 bij bol.com Bekijk product →

Happy Horse Konijn € 13,29 bij bol.com Bekijk product →

Geschreven door Annuska van den Eijnden

Annuska van den Eijnden is cyberjuf en mediacoach en helpt ouders met kinderen in de leeftijd van 0 tot 16 jaar om grip te krijgen en houden op de digitale opvoeding. ​

Reacties