Suzanne van Snippenberg
Suzanne van Snippenberg Gezondheid vandaag, 
Leestijd: 5 minuten

Je kind is druk of snel overprikkeld? Deze 5 signalen kunnen iets anders betekenen dan je denkt

Je kind is druk, wiebelt voortdurend of luistert niet. Overprikkeld, denk je misschien. Maar hetzelfde gedrag kan volgens kinderfysiotherapeut Suzanne van Snippenberg ook door onderprikkeling ontstaan. Hoe herken je het verschil en wat heeft je kind dan nodig?

Suzanne van Snippenberg is master kinderfysiotherapeut, lichaamsgerichte therapeut en SI-therapeut
Suzanne van Snippenberg is master kinderfysiotherapeut, lichaamsgerichte therapeut en SI-therapeut Bron: Eigen beeld

“Mijn kind is overprikkeld” Misschien zeg je het zelf ook weleens: “Mijn kind is gewoon overprikkeld.” Maar wat betekent dat eigenlijk?

Wat is prikkelverwerking en waarom reageert ieder kind anders?

Heeft je kind last van geluiden, aanrakingen of drukte? Gebeurt dat altijd of vooral na school? En waarom kan je kind het ene moment prima tegen prikkels en het andere moment helemaal niet? Juist die verschillen zijn belangrijk. Want als je begrijpt hoe jouw kind prikkels verwerkt, kun je beter aansluiten bij wat het nodig heeft.

Wat is prikkelverwerking precies? Wij spreken over sensorische informatieverwerking, de officiële term voor prikkelverwerking. Je kind krijgt voortdurend informatie binnen via de zintuigen. Denk aan geluiden, licht, aanrakingen, beweging en signalen vanuit het eigen lichaam. Het brein verwerkt die informatie en bepaalt wat belangrijk is en wat naar de achtergrond kan.

Prikkelverwerking gaat dus over het opmerken, verwerken en betekenis geven aan zintuiglijke informatie, zodat je passend kunt reageren op wat er gebeurt. Dat proces verloopt bij ieder kind anders. En wanneer zintuiglijke informatie minder goed wordt opgemerkt of verwerkt, kun je dat terugzien in gedrag. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Struikelen, vallen of onhandig bewegen.
  • Niet merken dat handen of gezicht vies zijn.
  • Plasongelukjes doordat signalen vanuit de blaas onvoldoende worden opgemerkt.
  • Moeite met opletten of instructies meekrijgen.
  • Veel bewegen, botsen of dingen te hard neerzetten.

Waarom een koptelefoon of wiebelkussen niet bij ieder kind helpt

Misschien heb je al van alles geprobeerd. Een koptelefoon, wiebelkussen, rustmomenten of juist extra beweging. Maar wat werkt voor het ene kind, kan voor het andere kind weinig doen. Dat komt doordat prikkelverwerking per zintuig verschilt. Je kind kan geluiden bijvoorbeeld moeilijk opmerken, terwijl aanrakingen juist snel te veel zijn. Of veel beweging nodig hebben, terwijl visuele drukte enorm vermoeiend is.

Of neem een kind dat niet lijkt te luisteren. Misschien denk je: “Ik heb het nu al drie keer gezegd!” Maar wat als jouw kind gesproken informatie moeilijk oppikt wanneer er veel omgevingsgeluid is? Dan werkt dichtbij komen, eerst aandacht vragen en vervolgens iets zeggen misschien veel beter. Of dat kind dat voortdurend wiebelt en beweegt. Misschien heeft zijn lichaam die beweging nodig om voldoende informatie binnen te krijgen en zich te kunnen concentreren.

Je gaat gedrag anders begrijpen. Niet omdat alles door prikkelverwerking komt, maar omdat het een belangrijk puzzelstukje kan zijn. Een SI-therapeut kan samen met jullie onderzoeken hoe jouw kind verschillende prikkels verwerkt.

Waarom jouw prikkelverwerking kan botsen met die van je kind

Ook jouw prikkelverwerking speelt een rol. Misschien houd jij van stilte, terwijl jouw kind voortdurend beweegt en geluid maakt. Of krijg jij juist energie van drukte, terwijl je kind na school vooral rust nodig heeft. Dat kan behoorlijk botsen. Wanneer je begrijpt dat jullie zintuigen anders reageren, wordt het makkelijker om rekening te houden met elkaars behoeften.

Druk gedrag bij kinderen: overprikkeling of onderprikkeling?

We praten vaak over overprikkeling. Maar onderprikkeling is minstens zo belangrijk. Bovendien iseen kind meestal niet op alle zintuigen tegelijk overprikkeld. Geluiden kunnen snel te veel zijn, terwijl beweging juist nodig is. En wist je dat druk gedrag zowel door overprikkeling als onderprikkeling kan ontstaan? Een kind dat onvoldoende prikkels opmerkt, kan zelf extra informatie gaan zoeken. Bijvoorbeeld door te
bewegen, overal aan te zitten, geluid te maken of hard op de bank te ploffen.

Maar onderprikkeling kan er ook heel anders uitzien. Je kind lijkt moe, afwezig, komt moeilijk op gang of is nauwelijks in beweging te krijgen. Hetzelfde gedrag kan dus verschillende oorzaken hebben. Daarom is het belangrijk om eerst te begrijpen wat er gebeurt, voordat je oplossingen gaat zoeken.

5 vragen om het gedrag van je kind beter te begrijpen

In plaats van meteen iets te veranderen, wil ik je uitnodigen om deze week eens anders naar je kind te kijken. Kies gedrag waarover jullie thuis regelmatig strijd hebben en onderzoek:

  • Wanneer gebeurt het? Na school, tijdens het eten, bij aankleden of juist op rustige
    momenten?
  • Wat gebeurde ervoor? Veel geluid, beweging, aanrakingen of juist langdurig stilzitten?
  • Wat zoekt je kind zelf op? Bewegen, friemelen, hangen, geluid maken of zich
    terugtrekken?
  • Wat verandert het gedrag? Waar wordt je kind rustiger of juist actiever van?
  • Wat dacht jij eerst? Hij luistert niet. Ze doet expres zo druk. Kun je er nu anders naar
    kijken?

Het doel is niet om alle prikkels weg te nemen. Prikkels hebben we nodig. Het gaat erom te begrijpen hoe jouw kind ze verwerkt en wat het nodig heeft om zich prettig te voelen en goed te functioneren.

Suzanne is kinderfysiotherapeut en schrijver van het boek Zie wat je kind beweegt.

Verbonden expert
Suzanne van Snippenberg
Suzanne van Snippenberg
Kinderfysiotherapeut en lichaamsgerichte therapeut
Suzanne van Snippenberg haar basis ligt in beweging. Met een achtergrond in de fysiotherapie en een master als kinderfysiotherapeut heeft ze jarenlang gewerkt vanuit het lichaam. Al snel ontdekte ze dat het lijf ons zoveel meer te vertellen heeft dan alleen fysieke klachten. Het lichaam is geen los systeem; het is de ingang om patronen, gedrag en onderliggende dynamieken zichtbaar te maken en daadwerkelijk te veranderen. »

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reacties