Lucas Westerbeek Columns vandaag, 11:02

Leestijd: 8 minuten

Iedereen maakte zich zorgen om Miran (17), tot hij stopte met vechten tegen school

Iedereen maakte zich zorgen om Miran. Hij kwam te laat, vergat afspraken, verscheen niet op stage en was vaker afwezig dan aanwezig. Toch had ik nooit het gevoel dat hij ongemotiveerd was. Pas toen hij terechtkwam op een plek die écht bij hem paste, begon alles op zijn plek te vallen.

Op de dag van de diploma-uitreiking krijg ik ’s ochtends een berichtje van Miran. “Hai meester Hoelaat is de diploma uitreiking want ik voel me niet goed” Ik bel hem meteen maar hij neemt niet op. Dan bel ik z’n zus en vraag of zij Miran nog kan overtuigen om wel te komen. Ze zegt dat dat ze met hem zal praten.

Iedereen loste de problemen van Miran voor hem op

Miran is een vriendelijke jongen. Een bos wilde, donkere krullen met een matje in z’n nek. Altijd goedlachs. De lach op z’n gezicht zou je als ondeugend kunnen omschrijven, maar volgens mij is het gemeend, authentiek. Hij geniet van contact, van een praatje. In tegenstelling tot veel andere leerlingen houdt hij ook van telefoneren. Berichtjes sturen doet hij ook geregeld, maar bellen is favoriet.

Hij is de jongste in een gezin met veel kinderen, van wie er een aantal bij ons op de praktijkschool hebben gezeten. Zijn broers zijn inmiddels van school. Als Miran problemen had, loste een van z’n broers het altijd voor hem op. Ik heb een broer wel eens de school uit moeten dirigeren, omdat hij een conflict -dat Miran met een mede-leerling had- wilde beslechten met z’n vuisten. De broers werken in de groothandel van een neef. Mirans vader werkt er ook. Ze bevoorraden winkels en restaurants in heel Nederland. Miran heeft er ook een bijbaantje.

Op school was hij overal, behalve in de les

Miran zit bij mij in de examenklas. Af en toe maakt hij een opdracht, maar meestal kan hij niet stil zetten en geconcentreerd aan het werk gaan. Vaak loopt hij tijdens de lessen over de gang. Hij gaat naar de wc of kletst wat met docenten en leerlingen in de hal. Hij haalt een kopje thee voor me, kijkt eens een uurtje bij de gymles of komt na de pauze niet terug, omdat hij liever z’n neef gaat helpen in de groothandel. Dit schooljaar is hij ook gestart met een MBO opleiding Installatietechniek, om loodgieter te worden.

Maar een opleiding doen, stage lopen en op tijd komen, moet hij nu doen zonder de hulp van z’n broers. En dat gaat niet zo makkelijk. Hij is al een paar keer niet naar z’n opleiding gegaan, en op z’n stage bij een loodgieter, is hij helemaal niet komen opdagen. Omdat hij ziek was, omdat hij last van z’n voet had, of omdat hij z’n werkkleding op school was vergeten. Het contact dat ik heb met z’n familie, verloopt meestal via z’n oudere zus. Z’n ouders spreken beperkt Nederlands. Z’n zus doet een administratieve opleiding. Ik schat haar een jaar of 23.

Waarom ik zijn zus een bericht stuurde

Een paar weken geleden stuurde ik haar een berichtje. “Goedemiddag, hier de mentor van Miran. Ik wil graag een afspraak maken op school. We moeten praten over z’n stage en z’n opleiding Installatietechniek. Hij is namelijk te vaak afwezig.” Ik krijg meteen antwoord van haar. “Ja, dat is handig. Wij wilden ook al even in gesprek.”

Soms is een andere route beter

Tijdens het begin van mijn studie ben ik midden in een studiejaar een paar maanden gestopt. Ik studeerde aan een opleiding met 350 eerstejaars. Ik voelde me verloren tussen al die studenten, ik kende niemand, kwam steeds vaker niet op de opleiding en ik besloot te stoppen. Ik werd verhuizer. ’s Ochtends vroeg met de verhuiswagen mee. De hele dag op stap en ’s avonds vermoeid met m’n vrienden in het café.

Ook was ik een paar maanden aan het werk bij de PTT, het huidige PostNL. Post sorteren, rolcontainers uit een loods de vrachtwagen inrijden. En een hele zomer was ik een aantal dagen per week ’s nachts bewaker van een filmstudio. Geen studie, geen druk van cijfers. Ik vond het heerlijk. Na maanden was ik weer opgeladen en begon vol energie aan een nieuwe studie.

‘Lekker geld verdienen bij mijn neef’

Een week later, op woensdagmiddag komt Miran met een grote grijns m’n klaslokaal binnen lopen. Achter hem z’n zus, daarachter z’n moeder en daar achteraan z’n oudste broer. Ik schuif wat stoelen bij. Z’n zus neemt het woord. Ze vertelt dat Miran veel ziek is geweest. Dat hij graag loodgieter wil worden en dat hij z’n opleiding moet afmaken.

Ik luister naar haar en vertel haar dat Miran vaak niet op school is. Dat hij nog niet naar z’n stage is gegaan. Maar dat hij wel verplicht een groot aantal uren stage moet lopen en bij de lessen op z’n opleiding aanwezig moet zijn. Miran lacht breeduit. Z’n zus praat. Ik uit m’n zorgen. En z’n broer vertaalt voor z’n moeder.

Ik kijk Miran aan en vraag wat hij zelf graag wil. Hoe hij dit schooljaar succesvol wil afmaken. Hij lacht en zegt dat hij het prima vindt, geld verdienen als loodgieter. Dat verdient goed, volgens hem. Ik vertel hem dat loodgieter worden niet vanzelf gaan. Dat je ervaring moet opdoen. Een opleiding volgen, aanwezig zijn en stage-uren maken.

Ik zeg dat het misschien beter is om een andere route te volgen. Dat hij pas 17 jaar is en misschien eerst eens bij z’n neef in de groothandel aan het werk moet. In een vertrouwde omgeving, onder het toeziend oog van z’n broers en z’n vader. Zonder de aanwezigheidsplicht op een stage bij een loodgietersbedrijf waar hij niemand kent, of de druk van examens op het ROC. Z’n zus zegt niets. Z’n broer vertaalt wat ik heb gezegd en Mirans moeder kijkt haar jongste zoon aan, lacht en knikt naar me. Miran lacht ook. “Ik vind het prima”, zegt hij. “Lekker geld verdienen bij m’n neef.”

Op de werkvloer lukte ineens alles

In de weken die volgen komt Miran steeds vaker niet meer op school. Hij belt me wel of stuurt me berichtjes. “Joo meester, kan ik morgen naar m’n werk toe gaan?” “Je moet nog wel een ochtend naar school hoor, aan je examendossier werken, om je diploma te halen.” “Miran, de les is begonnen, waar ben je? “Ik ben vandaag op m’n werk meester. Ik was vergeten dat we school hadden.”

Af en toe stuurt hij me een foto, waarop ik zie dat hij met de vrachtwagen mee is. Bestellingen aan het rondbrengen. Of dat hij op een heftruck in het magazijn pallets klaar zet. Soms komt hij onverwacht de school inlopen. Dan zoekt hij me op, geeft me een boks en vertelt met een grote lach op z’n gezicht dat hij lekker aan het werk is en ’s avonds oefent met autorijden in de auto van een vriend.

Waarom hij wél op tijd kwam voor zijn werk

Als ik bij de groothandel langs ga om te kijken hoe het gaat, ontvangt Miran me gastvrij, geeft me een uitgebreide rondleiding en maakt een kopje Turkse thee voor me. Z’n neef vertelt dat ze hebben afgesproken dat ze op het werk collega’s zijn en professioneel met elkaar omgaan, en buiten werk familie. Miran komt op tijd en houdt zich aan z’n afspraken. In de weken die volgen, komt hij toch nog geregeld op school. Hij werkt een paar uur aan z’n examendossier en vertrekt dan weer op de scooter naar de groothandel.

Van loodgieter naar droom van een eigen restaurant

Hij rondt uiteindelijk alles succesvol af, kletst op z’n examengesprek honderduit over een nieuwe droom: een restaurant beginnen waar hij Kumpir verkoopt. Een andere neef heeft een Kumpir restaurant, waar hij wel eens mag helpen. Ik vraag hem wat Kumpir precies is. “Weet u dat niet meester? Wacht, ik laat het zien.” Hij haalt z’n telefoon tevoorschijn en laat de examinator en mij een afbeelding zien van een grote aardappel, gevuld met allerlei groentes.

“Je moet hem eerst poffen in de oven daarna met allerlei lekkere dingen vullen.” Hij slaagt voor z’n praktijkschoolexamen en kan z’n diploma ophalen. Ik stuur z’n zus na het examen een berichtje en vraag of de hele familie er bij is op de uitreiking. “Hi jaa absoluut gezellig”, antwoordt ze. En nu, op de dag van de diploma-uitreiking laat Miran me weten dat hij zich niet lekker voelt. ’s Middags zijn hij en z’n familie er niet.

‘We zijn aan het knallen op werk meester’

Een paar weken later neemt hij weer contact met me op. “Jo meesterrr kan ik vandaag langs komen” “Ja, goed plan!”, antwoord ik. “Ik ben er.” Als hij een uurtje later langs komt, vertelt hij dat hij lekker aan het werk is in de groothandel. “We zijn aan het knallen op werk meester.” “En”, gaat hij verder en kijkt me lachend aan. “Ik heb laatst m’n rijbewijs gehaald! Snel gehaald, met zes lessen!”

Musthaves van deze zomer volgens de redactie:

Vans Classic Check Crewsokken 3 Eenheden Wit EU 31-34 Jongens,Meisjes € 18,35 bij bol.com Bekijk product →

Lil' Atelier Denim jurk Borduurwerk € 39,99 bij bol.com Bekijk product →

Liewood Sanjia Flounce Zwemschoenen Seahorse / Apple blossom Maat 30 € 24,00 bij bol.com Bekijk product →

Konges Sløjd Avery Swim Vest/Zwemvest/Drijfvest – Cherry Pink Motif – 3-6 jaar € 63,95 bij bol.com Bekijk product →

Sproet & Sprout Terry Sport Shorts Broeken Jongens – Mint – Maat 110 € 35,00 bij bol.com Bekijk product →

Bobo Vakantieboek – Voor 4 en 5 jaar – Doeboek voor kinderen € 9,94 bij bol.com Bekijk product →

Verbonden expert

Lucas Westerbeek

Docent, mentor en stagebegeleider op een praktijkschool

Lucas Westerbeek stond jarenlang voor de klas als docent Nederlands in de ‘betere buurten’ van de grote stad. Een groot verschil met waar hij: als mentor en stagebegeleider op een praktijkschool. Lucas is al meer dan 30 jaar samen met documentairemaakster Silvia Bromet en heeft twee zoons van 26 en 22. »

• Iedereen maakte zich zorgen om Miran (17), tot hij stopte met vechten tegen school
• Jamil (21) kwam niet naar zijn diploma-uitreiking, maar zijn vader kreeg een staande ovatie
• Leerling Karim (17) beschuldigd van diefstal in hotel: docent twijfelt geen moment