KB-bestuurder na alarmerende PISA-cijfers: ‘Er is 150 miljoen euro nodig om kinderen te laten lezen’
Nederlandse 15-jarigen lezen opnieuw slechter: inmiddels haalt 39 procent het basisniveau niet. Ronald Huizer, directieteamlid van de KB nationale bibliotheek, deelt in deze column dat hij daarom fors meer wil investeren in schoolbibliotheken. Maar de oplossing begint volgens hem ook om 19.00 uur, naast het kinderbed.
Nederlandse jongeren lezen steeds slechter. Een deel dreigt zelfs laaggeletterd van school te komen. De politiek moet deze jongeren helpen, maar ouders moeten dat ook.
19.00 uur. Haartjes nat. Tandjes gepoetst. Pyjamaatjes aan. Het is bedtijd voor de kinderen. Voor mij en mijn vrouw betekende dat vroeger: voorlezen. Niet te eng natuurlijk, want dan sliepen ze niet. Maar wel grappig, mooi of ontroerend, en vooruit, misschien af en toe een klein beetje spannend. Elke avond zaten wij, of een van de oma’s, aan de rand van hun bed. Dat waren fijne momenten waar we met veel warmte aan terugdenken.
Maar we lazen ook voor met een reden. We wilden namelijk dat onze kinderen lezen leuk gingen vinden. Want wie lezen leuk vindt, leest vaker. Wie vaker leest, leest beter. En wie goed leest, kan zich redden in de maatschappij. Kan werk vinden. Een eigen mening vormen. Een brief van de overheid begrijpen. Zelfstandig een formulier invullen. En, niet onbelangrijk in deze tijd, echt nieuws onderscheiden van nepnieuws.
Dat vonden we belangrijk als ouders. Nu in mijn werk vind ik dat helemaal. Elke dag zie ik gelukkig wat voor geweldig werk bibliotheken en scholen doen om kinderen te helpen dit leesplezier te ontwikkelen. Zo werken ze bijvoorbeeld samen in de Bibliotheek op school, waardoor leerlingen in schoolbibliotheken boeken vinden die passen bij hun interesses en er hulp is voor de docenten van de lees-mediaconsulenten.
En ze werken samen bij de Kinderboekenweek die volgende week weer start. In bibliotheken en op school vinden er dan geweldige activiteiten plaats die kinderen stimuleren een mooi boek op te pakken. Het thema is dit jaar ‘Spot aan’ en ja, ook in jouw plaatselijke bibliotheek kunnen kinderen zonder enige twijfel hiervoor terecht.
Bovendien kunnen kinderen tot 18 jaar gratis lid worden van de bibliotheek. Ook van de online Bibliotheek, als zij liever e-books lezen of een boek luisteren. Zo krijgen ze toegang tot ontelbaar veel verhalen. Zelfs tot Engelstalige strips en manga, warm aanbevolen door leraren Engels. Want leesplezier krijg je ook van Engelse boeken.
Waarom 39 procent van de Nederlandse 15-jarigen onvoldoende geletterd is
In september verscheen het zogeheten PISA-onderzoek weer, Programme for International Student Assessment. Elke drie jaar meten onderzoekers hierin de leesvaardigheid van 15-jarigen in Europa. Daaruit blijkt dat Nederlandse 15-jarigen steeds minder goed kunnen lezen. Het is zelfs zo erg dat een deel van onze kinderen dreigt laaggeletterd de school te verlaten. Vooral onder vmbo-leerlingen is dit risico groot. Dat is verschrikkelijk voor deze jongeren.
We zijn het aan deze jongeren verschuldigd hen te helpen. Daarom hebben de KB nationale bibliotheek en vele partners, verenigd in de Leescoalitie, het kabinet opgeroepen meer geld vrij te maken en dit te investeren in lezen. Om deze jongeren te helpen, maar ook omdat we als maatschappij iets te verliezen hebben. Namelijk ons vermogen om te leren. En: ons werk- en verdienvermogen van de toekomst.
Waarom de KB 150 miljoen euro wil voor de Bibliotheek op school
Ik wil hier zelfs verder gaan dan de oproep van de Leescoalitie. Het ministerie wil 50 miljoen euro vrijmaken voor het programma de Bibliotheek op school. We hebben 150 miljoen nodig, alleen al in het primair onderwijs. Daarmee kunnen we dit programma uitbreiden en zorgen dat ieder kind een Bibliotheek op school heeft. Dit programma werkt namelijk, dat zien we terug in alle cijfers. Jongeren gáán er meer van lezen. Ik snap dat dit een enorme investering is. Maar deze betaalt zich later weer terug. In gelukkige jongeren die mee kunnen doen in een welvarende maatschappij.
Maar ook de politiek kan het niet alleen. Daarom meteen deze oproep aan ouders: ga naar de bibliotheek als je dat nog niet doet en ontdek hoe jij kunt zorgen dat je kind plezier krijgt in lezen. Lees voor. Worden ze daar te groot voor? Laat zien hoe leuk lezen is door zelf ook (wat vaker) een boek op te pakken. En maak je kind dus lid van de bibliotheek. Het is gratis.
Wat de bibliotheek op school kinderen daadwerkelijk oplevert
Heeft het met onze kinderen gewerkt? Ze zijn inmiddels 19 en 22, de tijd van voorlezen is allang voorbij. En ik geef meteen toe dat ze hun kennis van de Engelse taal van YouTube hebben gehaald: ook bij ons thuis was er strijd om de telefoon en ook bij ons won de telefoon weleens. Maar ze houden van lezen. En ze redden zich goed. Meer hebben we als ouders niet te wensen.