Sabine van der Spoel
Sabine van der Spoel Mentale gezondheid vandaag, 
Leestijd: 6 minuten

Kinderarts waarschuwt: meisjes met ADHD verbergen hun klachten, deze 5 signalen worden gemist

ADHD wordt nog vaak geassocieerd met drukke jongens die moeite hebben om stil te zitten. Bij meisjes uit de neurobiologische ontwikkelingsstoornis zich echter niet altijd op die manier, waardoor ze vaak een stuk later de diagnose krijgen. “Meisjes kunnen ADHD heel goed maskeren.“

Met meer onderzoek naar ADHD bij meiden, hoopt kinderarts Sultan Duyar dat meisjes met AHDH eerder de juiste hulp krijgen. "Sommige meisjes vallen niet op door druk of storend gedrag, maar lopen ondertussen in stilte vast."
Met meer onderzoek naar ADHD bij meiden, hoopt kinderarts Sultan Duyar dat meisjes met AHDH eerder de juiste hulp krijgen. “Sommige meisjes vallen niet op door druk of storend gedrag, maar lopen ondertussen in stilte vast.” Bron: eigen beeld

De cijfers rondom ADHD liegen er niet om. In het algemeen krijgen jongens de diagnose twee tot drie keer vaker dan meisjes, simpelweg omdat het bij meisjes minder snel wordt herkend, zo weet kinderarts Sultan Duyar. “Bij jongens wordt ADHD vaak herkend aan hun gedrag. Ze zijn drukker en laten meer externaliserend gedrag zien. Dat valt meteen op. Bij meisjes zien we dat veel minder.”

Over ADHD bij meisjes 

ADHD is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis die vanaf de geboorte aanwezig is en waarbij de symptomen vaak al op de basisschoolleeftijd aanwezig zijn. Al worden die symptomen bij meisjes niet altijd herkend. “Een meisje op de basisschool kan heel rustig aan tafel zitten, maar ondertussen voortdurend afgeleid zijn of in haar hoofd met van alles bezig zijn.” 

Hoewel een meisje zich op school keurig kan gedragen, kunnen de symptomen thuis vaak wel duidelijk(er) aanwezig zijn. “Ouders kunnen thuis te maken hebben met een dochter die sociaal-emotioneel wel tegen dingen aanloopt. Zo kan ze bijvoorbeeld extreem boos of verdrietig zijn.”

Maskeren

Volgens Duyar wordt ADHD vaker bij meisjes over het hoofd gezien omdat ze vaak sociaal wenselijk gedrag vertonen. “Er bestaat nog steeds een bepaald beeld van hoe een meisje zich hoort te gedragen: rustig en sociaal. Veel meisjes met ADHD doen er alles aan om daaraan te voldoen en controleren zichzelf voortdurend: gedraag ik me wel zoals er van mij verwacht wordt? Ze kunnen hun klachten heel goed maskeren, maar dat kost ontzettend veel energie. Thuis zien ouders daardoor soms een heel ander kind.”

De gevolgen kunnen groot zijn als ADHD niet op tijd wordt vastgesteld, vertelt de kinderarts. “Ik zie met name een laag zelfbeeld en problemen met sociale relaties. Uit onderzoek blijkt ook dat meisjes dan een groter risico hebben op zelfbeschadigend gedrag. Dat geldt natuurlijk niet voor ieder meisje, maar we moeten deze klachten wel heel serieus nemen en goed kijken waar ze vandaan komen.”

Ook kunnen meisjes door een late diagnose jarenlang met klachten blijven rondlopen of verkeerd worden gediagnosticeerd. “Kinderen kunnen een laag zelfbeeld of angstklachten ontwikkelen. Vooral bij jonge meiden in de puberteit wordt soms een verkeerde diagnose gesteld. Ze krijgen bijvoorbeeld de diagnose somberheidsklachten of depressieve klachten, terwijl je bij goed doorvragen kunt ontdekken dat er in werkelijkheid sprake is van ADHD.”

Waar leraren op kunnen letten

Dat meisjes hun ADHD goed kunnen maskeren, betekent niet dat er op school helemaal geen signalen zijn. Faalangst komt bijvoorbeeld regelmatig voor bij meisjes met ADHD. Volgens Duyar is het belangrijk dat leerkrachten in zo’n geval verder kijken dan alleen de prestaties in de klas. “Ik behandelde eens een zeer intelligent meisje dat op het vwo zat en ernstige faalangst had ontwikkeld. Haar leerkrachten konden niet goed verklaren waar die angst vandaan kwam. Ze zagen dat ze de lesstof goed begreep en actief meedeed in de klas. Toch bleek er achter haar goede schoolprestaties meer schuil te gaan. Dit laat zien hoe belangrijk het is om verder te kijken dan alleen de leerprestaties en samen met een leerling te onderzoeken waar zulke gevoelens van angst en onzekerheid vandaan komen.”

Duyar raadt leerkrachten aan om in zo’n situatie ook met de ouders in gesprek te gaan. “Wat merken de ouders thuis? Zijn er bijzonderheden in het gedrag van het kind? Op school kan een meisje rustig en hardwerkend overkomen, maar ouders kunnen dat heel anders ervaren.” Ook als de geboden ondersteuning voor faalangst niet helpt, zouden er volgens Duyar alarmbellen moeten afgaan. “Als de faalangst niet verdwijnt met de hulpmiddelen die je aanreikt, dan kan dat een signaal zijn dat er iets anders speelt.”

Andere symptomen van ADHD bij meisjes

Naast faalangst zijn er bij meiden ook nog andere symptomen die op de ontwikkelingsstoornis kunnen wijzen. Meiden met ADHD zijn erg bezig met sociaal wenselijk gedrag en kunnen daardoor heel behulpzaam zijn. “Ze zijn heel sociaal en willen de leerkracht bijvoorbeeld graag helpen met klusjes, maar proberen ook anderen te helpen.” Al wil Duyar wel graag wat nuance aanbrengen, want “natuurlijk zijn er ook meisjes die heel impulsief zijn, die er van alles uitflappen en onrustig gedrag vertonen.”

Niet alle meisjes met ADHD zijn druk of opvallend beweeglijk. Toch kunnen er subtiele signalen zijn die erop wijzen dat ze moeite hebben om stil te zitten. “Meisjes kunnen bijvoorbeeld veel gaan friemelen”, legt Duyar uit. “Dat doen ze om de interne onrust die ze ervaren een beetje kwijt te kunnen. Ze moeten in de klas blijven zitten, maar voelen ondertussen wel die bewegingsonrust. Sommigen gaan tikken met hun pen, anderen draaien aan hun haren of maken geluidjes. Dat zijn signalen waarbij je je moet afvragen: doet ze dit om de les te verstoren, of kan ze er eigenlijk helemaal niets aan doen?”

Meer onderzoek

Om ADHD bij meiden beter te begrijpen, wil Duyar samen met kinderarts Rob Pereira onderzoeken hoe de ADHD in de praktijk wordt herkend bij meiden van 7 tot 17 jaar. “Uit wetenschappelijk onderzoek weten we al dat ADHD bij meisjes minder goed wordt herkend, maar we willen vooral begrijpen wat er in het dagelijks leven gebeurt. Wanneer beginnen ouders bijvoorbeeld te merken dat hun dochter moeite heeft met concentratie, emoties of sociale situaties?” Ook willen de kinderartsen weten of ADHD nog altijd vooral wordt geassocieerd met druk en opvallend gedrag, iets wat ze graag willen onderzoeken met een korte peiling. Met de inzichten uit de peiling hopen ze de informatievoorziening te verbeteren en ervoor te zorgen dat meisjes eerder de juiste hulp krijgen.

 “We hopen dat er meer aandacht komt voor meisjes met ADHD”, benadrukt Duyar. “Het moet duidelijker worden dat ADHD niet altijd zichtbaar hoeft te zijn in gedrag. Sommige meisjes vallen niet op door druk of storend gedrag, maar lopen ondertussen in stilte vast. Er zou voor hen net zoveel aandacht moeten zijn als voor jongens die wel heel druk zijn.”

De peiling is in te vullen via adhdbijmeiden.nl tot en met januari 2027. Iedereen van 18 jaar en ouder kan deelnemen.

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Sabine van der Spoel
Geschreven door Sabine van der Spoel

Ze zeggen dat je je nooit 100 procent kunt voorbereiden op het ouderschap, maar tegen beter weten in doet Sabine toch een poging. Wat zijn de voor- en nadelen van gentle parenting? En hoe houd je het ook een beetje leuk voor jezelf? Hoewel ze zelf nog geen kinderen heeft, blijkt haar zoektocht naar antwoorden een onuitputtelijke bron van inspiratie voor de artikelen die ze schrijft voor J/M Ouders. Als ze niet achter haar laptop zit om te schrijven, gaat ze graag naar concerten en de bioscoop, maakt ze een relaxte wandeling door het bos of is ze haar volgende reis aan het plannen.

Reacties