Anne Tonen Persoonlijke verhalen vandaag, 11:02

Leestijd: 5 minuten

Marlieke Koks over ADHD en moederschap: ‘Ik leefde jarenlang compleet op mijn tandvlees’

ADHD beïnvloedt niet alleen concentratie of werk, maar het kan ook diep doorwerken in het gezinsleven. Toch wordt daar volgens presentator en spreker Marlieke Koks (40) nog weinig eerlijk over gesproken. In een openhartig gesprek vertelt ze hoe moederschap haar compleet uit balans bracht en waarom ze uiteindelijk haar leven moest aanpassen. “Ik dacht altijd: waarom lukt dit anderen wel?”

“Ik voelde me altijd al de vreemde eend,” vertelt Marlieke Koks. “Altijd onhandig, dromerig, de drukste of degene met de gekste of brutaalste opmerkingen in de klas.” Als kind had ze er weinig last van. “Vroeger werd er niet over gesproken. Mijn ouders dachten dat ik faalangst had en dus kreeg ik extra tijd bij examens. Dat had ik niet, ik had ADHD.”

Waarom Marlieke pas laat ontdekte dat ze ADHD had

Pas later vielen de puzzelstukjes op hun plek. “Als je alleen voor jezelf hoeft te zorgen, red je het allemaal wel,” zegt ze. “Maar zodra het leven meer van je gaat vragen zoals werk, een partner, kinderen, dan wordt het ingewikkeld.”

Waarom moederschap voor vrouwen met ADHD extra zwaar kan zijn

Voor Marlieke veranderde alles toen ze moeder werd. “Bij veel neurodivergentenkomen er veel meer prikkels binnen. Daardoor heb je meestal ook veel meer tijd nodig om op te laden. Maar zodra je kinderen krijgt, blijft er nog maar een vijfde van die me-time over. Ondertussen heb je ook werk en een partner die iets van je verwacht. Moederschap is met ADHD, vooral in de babytijd, denk ik wel drie keer zo uitdagend.”

In eerste instantie had ze dat zelf niet eens door. “Ik dacht juist: waar heeft iedereen het over? Moederschap is fantastisch! Ik had overal energie voor. Ik ging nog uit eten, naar feestjes en overal naartoe met mijn kind.” 

Hoe jarenlange slaapproblemen haar volledig uitputten

Maar achteraf ziet ze iets anders. “Ik leefde compleet op mijn tandvlees. Ik was constant overprikkeld en totaal niet verbonden met mezelf. Op een gegeven moment voelde ik me heel mat, terwijl ik dacht: ik zit toch in de gelukkigste fase van mijn leven?”

Van buitenaf leek ze de energieke moeder die alles aankon. “Maar als je jezelf gaat afpellen, denk je: was dat eigenlijk wel zo?” Dat masker hield ze lang vol. “Je gaat maar door. Je probeert alle ballen hoog te houden: moederschap, ADHD, werk en sociale contacten.” Daar kwam nog bij dat haar dochter jarenlang slecht sliep. “Het eerste halfjaar ging het goed, maar daarna zijn de nachten vijf jaar lang afschuwelijk geweest.”

Toch bleef ze doorgaan. Totdat het niet meer ging. “Je krijgt een tweede kind, maar je hebt je lifestyle niet aangepast op het eerste kind. Ondertussen probeer je ook nog je werk en vriendschappen te onderhouden.”

Van overprikkeling naar een ernstige dwangstoornis

Die continue overbelasting uitte zich uiteindelijk in een ernstige dwangstoornis. “Ik had een zware OCD ontwikkeld. Op een gegeven moment moet je wel naar de dokter, want er valt niet meer mee te leven. Dan valt dat masker af en denk je: holy fuck, er moeten fundamenteel dingen veranderen.”

Dat betekende voor haar: radicaal andere keuzes maken. “Ik ben mezelf niet meer helemaal vol gaan plannen. Ik accepteer nu dat ik tijd alleen nodig heb om op te laden.” Ook verhuisde ze van Amsterdam naar een rustigere omgeving. “Meer rust en minder prikkels.”

Waarom ADHD haar ook een leuke moeder maakt

Hoewel ze eerlijk is over de moeilijke kanten van het moederschap, benadrukt ze ook dat ADHD haar veel brengt als moeder. “Ik ben een hele leuke moeder,” zegt ze lachend. “Ik ben creatief en speels. Ik zet een liedje op en dan gaan we dansen of een spelletje verzinnen. Ik leef heel erg in het moment en dat vinden kinderen fantastisch.”

Toch voelt ze zich niet altijd het type moeder dat ze dacht te moeten zijn. “Ik was geen geboren moeder. Dat is mijn man veel meer. Hij zorgt dat de kinderen op tijd komen. We vullen elkaar juist fantastisch aan.”

Want juist dat praktische stuk vindt ze lastig. “Ik leef heel erg in het nu en vergeet soms te anticiperen op wat er daarna nog moet gebeuren. Dan blijf ik net te lang ergens in hangen en vergeet ik dat er nog vijf stappen nodig zijn voordat de kinderen in bed liggen.”

Het schuldgevoel over te laat komen en vergeten dingen

Het gevolg? “Ze komen regelmatig te laat op school of zwemles en liggen vaak te laat in bed. Dat zou mijn man niet gebeuren.” Ze lacht, maar er zit ook schaamte onder. “Ik voel me daar wel schuldig over.” Ook haar relatie kwam onder druk te staan. “Mijn man heeft dat minder zo ervaren dan ik, maar ik voelde geen verbinding meer. Als je geen verbinding hebt met jezelf, kun je die ook moeilijk voelen met een ander.”

Nog steeds blijft plannen en overprikkeling een valkuil. “Ik zeg nog altijd te vaak overal ja op, vanuit oprechte enthousiasme. Maar dan voel ik me daarna overprikkeld en ga ik snauwen tegen mijn man en kinderen.” Daarom bewaakt ze haar grenzen nu veel bewuster. “Minder plannen, meer sporten, yoga, gezond eten, rust nemen. Dat is essentieel voor mij.”

Hoe haar man zorgt voor structuur in het gezin

Een van de belangrijkste lessen was accepteren dat sommige dingen haar meer moeite kosten. “Mensen zeggen dan: sta gewoon eerder op of doe dan eens niet zo druk op bepaalde momenten. Maar energie doseren daar heb ik bijvoorbeeld meer moeite mee. Voor mij voelen sommige dingen alsof je linkshandig bent en per se met rechts moet schrijven.”

In plaats van zich te focussen op wat niet lukt, probeert ze nu te kijken naar wat ze haar kinderen wél geeft. “Ik voer juist de diepe gesprekken met mijn kinderen. Over gevoelens, de dood of moeilijke situaties. Dat gaat heel natuurlijk bij mij.”

Wat ze andere moeders met ADHD wil meegeven

Ook haar rommelige ritme heeft ze leren accepteren. “Bij ons is: we hebben geen schone onderbroeken meer, het signaal dat ik de was moet doen,” zegt ze lachend. “Dan ben ik drie dagen bezig met de achterstand.”

Toch kijkt ze tegenwoordig milder naar zichzelf. “Ik dacht altijd: waarom lukt dit anderen wel? Maar nu kijk ik meer naar waar ik goed in ben. Mijn man zorgt voor structuur, ik voor creativiteit en verbinding. Samen werkt dat gewoon heel goed.”

Musthaves van deze zomer volgens de redactie:

Birkenstock Slippers € 54,94 bij bol.com Bekijk product →

Little Dutch Zwemvest € 36,99 bij bol.com Bekijk product →

PaddlePro SUP Board € 199,99 bij bol.com Bekijk product →

Crocs Classic Klompen Beige EU 33-34 Kinderen € 32,99 bij bol.com Bekijk product →

CamelBak Thrive Chug – Drinkfles – 750 ml – Paars (Purple Sky) € 21,45 bij bol.com Bekijk product →

Het Park € 15,99 bij bol.com Bekijk product →

Geschreven door Anne Tonen

Hoewel journalist Anne Tonen (1987) uit Amsterdam zelf al jarenlang weet dat ze geen kinderwens heeft, ziet ze door haar leeftijd steeds meer mensen om zich heen een gezin stichten. Juist die nieuwsgierigheid naar het moderne gezinsleven en alles wat daarbij komt kijken, zorgt ervoor dat ze zich graag verdiept in persoonlijke verhalen over ouderschap, relaties en familie. Met haar achtergrond bij De Telegraaf en RTL Boulevard bouwde ze een groot netwerk op binnen de wereld van BN’ers en influencers. In haar interviews durft ze alles te vragen en zoekt ze naar eerlijke, kwetsbare verhalen waarin anderen zich kunnen herkennen. Verhalen die laten zien dat niemand alles perfect doet en waardoor lezers zich minder alleen voelen.