Ruth Smeets Kinderen 30 mei 2026, 09:02

Leestijd: 8 minuten

Elise (36) verruilde Nederland voor Portugal: ‘Hier voelen we veel minder sociale druk’

Wat begon als de droom van haar man, groeide voor Elise Bouwmeester (36) uit tot een nieuw leven in Portugal. Samen met hun drie kinderen verruilden ze Nederland voor de badplaats Silves, waar ze nu een gastenverblijf runnen. Door ups en downs ontdekten ze hoe anders het gezinsleven kan voelen.

In de rubriek Ons leven in het buitenland vertellen ouders over hun keuze om Nederland achter zich te laten en met hun kinderen een nieuw bestaan op te bouwen in het buitenland.

“Telkens als we in het buitenland op vakantie waren, zei mijn man: ‘Ik zou zo graag de stap zetten om te emigreren.’ Zelf zag ik dat niet echt zitten. In Nederland hadden we een sociaal leven, familie en een leuke baan. Waarom zouden we dat achterlaten?

In 2024 volgde ik nog een opleiding tot diabetesverpleegkundige voor kinderen en jongvolwassenen. Ik dacht: dit is het. Ik haalde zóveel plezier uit mijn werk. Om mijn diploma te vieren gingen we op vakantie naar Portugal. Mijn man begon toen weer over zijn droom. Gek genoeg had ik meteen een heel fijn gevoel bij het land. En áls we ooit naar het buitenland zouden verhuisden, dan wilden we dat doen als de kinderen nog jong waren.

Emigreren naar Portugal

De reden daarvoor is dat mijn man Roy op dertienjarige leeftijd met zijn ouders, zussen en broertje naar Oost-Duitsland verhuisde. Dat was qua leeftijd niet altijd makkelijk. Daarom gaf hij aan dat hij graag wilde emigreren voordat Sil, onze oudste zoon, tien jaar zou worden. Op die leeftijd is het nog wat makkelijker schakelen en pakken kinderen de taal sneller op.

Portugal bleef kriebelen. Na eindeloos dromen en meerdere bezoekjes, met en zonder de kinderen, voelden we dat het klopte. Roy’s passie is renoveren en opknappen, ik ben dol op styling. Zo ontstond het idee voor een gastenverblijf, en dan het liefst naar de wensen die we eerder zelf hadden als toerist. Kleinschalig, maar wel dicht bij mooie stranden en dorpjes.

Zo kwamen we uit bij Silves, een fijne plek op twaalf minuten afstand van de mooiste stranden, maar ook centraal gelegen tussen andere dorpjes en steden. Uiteindelijk hebben we de stap een jaar geleden gewoon gezet.

De druk van sociale verplichtingen

In Nederland hadden we een druk leven. We werkten allebei veel en de kinderen hadden allerlei sportlessen. Daar kwamen de verplichtingen vanuit school nog eens bovenop. We probeerden onze zondagen vrij te houden, maar dat lukte zelden. Verjaardagen en andere sociale ‘moetjes’ volgden elkaar op. We stonden áltijd aan. Het idee dat al die verplichtingen zouden wegvallen, voelde als een fijne bijkomstigheid van emigreren.

Portugal veranderde niet meteen iets aan die drukte. De eerste maanden stonden in het teken van de renovatie en het opbouwen van ons nieuwe leven. Inmiddels zijn we druk met het gastenverblijf en werk ik daarnaast parttime online voor Nederland. Verder halen en brengen we de kinderen van en naar school. De jongens voetballen en onze dochter zit op dansles. Toch voelt het anders dan in Nederland. Vooral de weekenden zijn rustiger. Er is minder haast.

Enthousiasme en uitdagingen

Sil was acht jaar toen we verhuisden. Vanaf het eerste moment was hij enthousiast. Net als onze dochter Do, die toen nog maar vier was. Onze zoon Vik was zes en had het lastiger. ‘Als jullie gaan, ga ik niet mee’, zei hij stellig. Eenmaal in Portugal moest hij erg wennen aan de taal en de cultuur. Dat had maanden nodig.

Gelukkig is het meer dan goed gekomen. Inmiddels spreekt hij de taal en vindt hij voetballen nóg leuker. In Nederland vond hij het vreselijk om in de kou op het veld te staan. Alleen al daarom zegt hij dat hij nooit meer terug wil.

Opvoeden in Portugal

Of er veel cultuurverschillen zijn? Als ouders waren we vooral verbaasd door de bedtijden van Portugese kinderen. In Nederland lagen Sil en Vik om half acht in bed, hier komen ze vaak pas om acht uur terug van voetbaltraining. Daarna moeten ze nog eten, iets wat hier sowieso later gebeurt. Veel kinderen gaan pas rond tien uur naar bed. Wij namen ons voor om het Nederlandse ritme aan te houden, maar dat plan hield niet lang stand.

We gaan vanzelf mee in het Portugese tempo. De kinderen gaan rond negen uur naar bed. Restaurants openen later en wij zitten automatisch ook later aan tafel. Daarnaast merken we dat de opvoeding in Portugal strikter is. Gentle parenting kennen ze hier nauwelijks. Ouders hebben meer autoriteit. Als kind luister je gewoon.

Naar school in Portugal

Dat merken we ook op school. Juffen en meesters zijn hier ‘professoren’ en worden niet bij hun voornaam genoemd. Er is meer hiërarchie, een beetje zoals vroeger in Nederland.

De klassen zijn heel netjes en kinderen krijgen minder vrijheid. Ze mogen niet zomaar een rondje rennen over het schoolplein, maar moeten luisteren en krijgen dagelijks huiswerk. In het begin vonden Sil en Vik dat lastig, inmiddels zijn ze eraan gewend. Zodra ze uit school komen, beginnen ze uit zichzelf aan hun opdrachten. Gelukkig maar, want een tijdlang was ik bang dat het nooit goed zou komen. Maar huiswerk en discipline zitten nu gewoon in hun systeem.

Nederlandse boterhammen

Portugezen vinden vooral wat van onze lunchgewoontes. Een snee brood als middageten is voor hen ondenkbaar. Ze eten standaard een warme maaltijd. Dat merken we ook wanneer Portugese vriendjes komen spelen. Een broodje als lunch vinden zij heel vreemd.

Zelf missen we juist de vanzelfsprekendheid van het goede Nederlandse brood. Ook onze kinderen eten warm op school, maar in de weekenden blijft de Nederlandse lunchgewoonte met brood er gewoon in.

Familie en vrienden

Hoe ik me voelde na de verhuizing? In het begin was ik bang voor heimwee. Ik ben gek op mijn vriendinnen en kreeg zoveel energie als we in Nederland een avondje iets leuks deden. Maar die zorgen verdwenen snel. Mijn vriendinnen komen ons nu opzoeken en ik bezoek hen in Nederland. De momenten samen voelen nu veel waardevoller. Het is extra leuk als ik zie weer zie in Nederland of als ze langskomen in Portugal, waar we met elkaars gezinnen tijd doorbrengen op het strand. Dat is zó gezellig.

Dat merk ik ook met familie. Als we elkaar nu zien, in Portugal of in Nederland, zijn we meteen veel langer bij elkaar. Vroeger propten we gesprekken in twee of drie uur, nu zijn we meteen vijf dagen intens en onafgebroken samen. Daardoor ontstaan veel diepere gesprekken, waardoor onze onderlinge band alleen maar nóg hechter is geworden.

Moeilijke momenten

Natuurlijk blijven er moeilijke momenten. De kinderen missen hun beste vriendjes uit Nederland, hun neefjes, nichtjes en gezellige familie-etentjes. Zelf merk ik het bijvoorbeeld wanneer mijn ouders jarig zijn en we niet zomaar even langs kunnen gaan. Of wanneer ik besef dat de kinderen niet meer spontaan kunnen binnenlopen bij opa en oma.

Juist daarom kijken we extra uit naar alle keren dat ze op bezoek komen. Dat vind ik heel mooi. De kwaliteit van samenzijn is veranderd. Onze tijd samen voelt veel kostbaarder.

Het leven in Portugal

Emigreren verandert meer dan alleen waar je woont. Ook gewoontes en tradities veranderen mee. Sinterklaas was eerder een grote happening bij ons thuis, we waren al weken van tevoren bezig met de voorbereidingen. Afgelopen jaar ging het een beetje langs ons heen.

Ons leven is hier spontaner. Niet alles hoeft gepland te zijn, we kijken op het moment zelf waar we zin in hebben. Willen we aan het einde van de dag nog een duik nemen in de zee, dan doen we dat. Vaste tijden hebben we losgelaten. We leven veel relaxter dan in Nederland.

De realiteit van emigreren

Toch is niet alles leuk en perfect. Ons gastenverblijf groeit goed. We begonnen met drie kamers en hebben er nu vijf. Fantastisch natuurlijk, maar als de schoonmaakhulp een keer uitvalt, zitten we met onze handen in het haar. Of als we zelf ziek worden. Roy en Vik kregen laatst buikgriep. Toen klungelden we als gezin wat aan om het allemaal draaiende te houden.

Op zulke momenten merken we dat familie en vrienden niet om de hoek wonen. Soms missen we een paar extra handen. Gelukkig gebeurt dat niet vaak. Daarnaast zijn we als gezin meer samen dan in Nederland. Onbewust groeiden we meer naar elkaar toe.

Ontspannen leven

Of ik achteraf blij ben met de verhuizing? Absoluut. Het was het dubbel en dwars waard. Roy en ik hebben altijd tegen elkaar gezegd dat we het twee jaar aankijken. Als één van ons echt heel ongelukkig is, gaan we gewoon terug. Maar al na een half jaar zeiden we tegen elkaar: ‘Dit is het gewoon.’

We voelen ons hier heel gelukkig en tevreden. Het is bijna altijd mooi weer, het leven voelt lekkerder en meer ontspannen. We genieten van alles dichtbij: de mooie stranden, de natuur, de pittoreske dorpjes. Ik ben zo blij dat ik dankzij hem deze stap heb mogen zetten.

Advies

Tegen iedereen die droomt van een leven in het buitenland wil ik zeggen: als je het financieel aankunt, doe het dan vooral. Anders blijf je in je hart altijd denken: hadden we het maar gedaan. Pas als je het probeert, weet je hoe het is. En je kunt áltijd weer terug naar Nederland.

Je geeft je kinderen iets ontzettend waardevols mee in hun ontwikkeling. Dat zie ik zelf: onze kinderen maakten binnen een jaar grote sprongen. In plaats van één taal spreken ze er nu drie: Nederlands, Portugees en ook steeds beter Engels. Ook hun sociale ontwikkeling kreeg een boost doordat ze zelf stappen moesten zetten en keuzes moesten maken. En dan heb ik het nog niet gehad over hun bredere wereldbeeld en andere kijk op culturen. Dat is zo bijzonder om te zien.”

Weten wat emigratie met een kind kan doen? Lees wat migratie-expert Karin Wouters zegt: ‘Kinderen ervaren emigreren totaal anders dan ouders’

Geschreven door Ruth Smeets

Ruth Smeets is freelance journalist met een voorliefde voor verhalen over gezond eten en mentale gezondheid. Ze schrijft onder meer over over voedingstrends en het ontwikkelen van een positieve relatie met eten. Voor J/M Ouders maakt ze de rubriek ‘Het eetdagboek van…’, waarin ze ouders bevraagt over eetgewoontes en tafelrituelen. Ruth woont in Frankrijk, waar ze haar dagen vult met schrijven, wandelen en (hoe kan het ook anders?) koken en bakken voor geliefden, het liefst tot het hele huis ruikt naar zelfgebakken bananenbrood of een zacht pruttelende stoof.