Ruth Smeets Kinderen 29 mei 2026bijgewerkt: 5 jun 2026, 11:59

Leestijd: 3 minuten

Scholier Alec (16) startte een petitie: ‘Juist hoogbegaafde kinderen hebben extra steun nodig op school’

Een hoogbegaafde leerling redt zich wel, denken we vaak. De realiteit is anders. Veel docenten weten niet goed wat hoogbegaafdheid inhoudt. Alec van der Haven (16) is hoogbegaafd en worstelde hierdoor enorm op school. Om anderen zulk leed te besparen, startte hij een petitie. Want ieder kind heeft recht op een optimale ontwikkeling.

“In de brugklas moest ik erg wennen en zat ik niet lekker in mijn vel. Eerst werd ik getest op autisme, maar uiteindelijk bleek ik hoogbegaafd. Mijn ouders wisten daar op dat moment nog weinig van. Gelukkig kreeg ik een gespecialiseerde begeleider in hoogbegaafdheid, die meekeek wat school voor mij kon betekenen.

Eindeloos onderhandelen met school

School wilde eerst niet echt meewerken: hoogbegaafdheid staat niet op de DSM-5-lijst, zoals autisme of ADHD. Pas als ik een officiële diagnose zou hebben, bijvoorbeeld een depressie, konden ze iets voor mij doen.

Gelukkig wist mijn HB-begeleider hoe ze dit moest aanpakken. Uiteindelijk mocht ik geschiedenis volgen in een hoger leerjaar en de gewone stof op mijn eigen tempo. Dat was een goed begin: ik kreeg weer meer energie en zelfvertrouwen.

Toch moesten we elk jaar opnieuw met school in gesprek over de mogelijkheden. En het werd er niet makkelijker op: iedere mentor keek er weer anders naar, waardoor we telkens opnieuw moesten uitleggen wat ik nodig had.

Petitie voor hoogbegaafde scholieren

Afgelopen jaar begon ik meer na te denken over wat onderwijs eigenlijk hoort te zijn. Gaat het om slagen, de norm halen of jezelf volledig kunnen ontplooien, waardoor je je optimaal kunt ontwikkelen? Zo kreeg ik het idee voor een petitie.

Ik ging meer onderzoek doen en keek terug op mijn eigen schooltijd. Ik dacht aan wat het voor mij heeft betekend om gezien te worden en aan hoeveel leerlingen dat nog niet ervaren. Dat kan ik niet accepteren.

Tijd voor verandering

Als we iets willen veranderen, moeten mensen weten wat er speelt. Ik wil zoveel mogelijk leerlingen helpen. Daarom is een brede aanpak nodig, ook van hogerop.

Door hoogbegaafdheid onder de aandacht te brengen bij de Tweede Kamer, hoop ik dat er meer bewustzijn komt. Dat leerlingen zich gezien voelen. En dat docenten beter leren wat hoogbegaafdheid écht betekent.

Misvatting over hoogbegaafdheid

Veel docenten denken: die is hoogbegaafd, die redt zichzelf wel. Maar vaak is dat helemaal niet zo. Juist deze kinderen hebben steun nodig. Wie heel goed kan voetballen, wordt gescout, gaat meer trainen en misschien wel naar een betere club. De omgeving is dan apetrots. Dat zou voor hoogbegaafde kinderen niet anders moeten zijn. Ook zij hebben extra ondersteuning nodig om zich optimaal te kunnen ontwikkelen.

Dít maakt het verschil

Sinds het begin van de petitie krijg ik veel reacties van mensen die hun eigen verhaal delen. Ouders vertellen hoe het met hun kind gaat of is gegaan. Ook krijg ik reacties van volwassenen die vroeger hetzelfde meemaakten. Ze vinden het ongelofelijk dat een andere aanpak nog steeds vaak uitblijft. Elk verhaal en elk leven raakt me.

Het belangrijkste is dat docenten beseffen dat hoogbegaafde leerlingen ook hulp nodig hebben. Als leerkrachten maken zij direct het verschil. Een docent op de basisschool die signalen niet herkent, veroorzaakt onbedoeld zoveel onnodige schade. En een mentor op het voortgezet onderwijs die op tijd ziet dat een leerling vastloopt, kan het verschil maken tussen wel en niet thuis komen te zitten.

Praat erover

Tegen scholieren zich hierin herkennen, wil ik vooral zeggen: je bent niet alleen. Praat erover met mensen die je vertrouwt. Soms kan een ander jouw situatie niet direct veranderen, maar gehoord en erkend worden geeft al een enorme kracht. Jouw stem doet ertoe.”

Geschreven door Ruth Smeets

Ruth Smeets is freelance journalist met een voorliefde voor verhalen over gezond eten en mentale gezondheid. Ze schrijft onder meer over over voedingstrends en het ontwikkelen van een positieve relatie met eten. Voor J/M Ouders maakt ze de rubriek ‘Het eetdagboek van…’, waarin ze ouders bevraagt over eetgewoontes en tafelrituelen. Ruth woont in Frankrijk, waar ze haar dagen vult met schrijven, wandelen en (hoe kan het ook anders?) koken en bakken voor geliefden, het liefst tot het hele huis ruikt naar zelfgebakken bananenbrood of een zacht pruttelende stoof.