Lotte van Zijl Persoonlijke verhalen vandaag, 11:03

Leestijd: 5 minuten

Socioloog Suzanne voedt 3 kinderen op tussen verschillende culturen: ‘Je kunt jezelf kwijtraken’

Een Nederlandse vader die opgroeide in Portugal en Engeland, een moeder met Nederlandse en Curaçaose roots en familie verspreid over de hele wereld. In het samengestelde gezin (een dochter van 3 en twee bonuszoons van 11 en 13) van moeder en socioloog Suzanne Mau-Asam komen verschillende culturen samen. Dat levert een bijzondere mix van talen, tradities en gewoonten op. Maar hoe zorg je ervoor dat ieder kind zich thuis voelt in een gezin vol culturen? Suzanne vertelt aan JM Ouders hoe ze dit aanpakt.

Van Curaçao tot Portugal

Bij Suzanne spelen verschillende culturen al haar hele leven een rol. Ze is half Nederlands en half Curaçaos. Haar man heeft Nederlandse roots, maar verhuisde op zijn tweede naar Portugal en ging vanaf zijn tiende naar een kostschool in Engeland. Tot zijn achttiende sprak hij nauwelijks Nederlands. Dat internationale karakter is inmiddels ook in hun eigen gezin terug te zien. De ene week zijn ze met z’n drieën, de andere week met z’n vijven. Aan tafel klinken regelmatig verschillende talen door elkaar. “Vanochtend zei mijn dochter nog ‘obrigada’ toen ik haar iets gaf”, vertelt Suzanne lachend.

“In onze opvoeding komen allerlei gewoontes samen. Ik groeide op in een huis waar altijd genoeg eten was en iedereen mocht aanschuiven. Verjaardagen werden uitgebreid gevierd. Dan stond mijn vader altijd achter de barbecue, zelfs als het winter was en vroor. En iedereen kreeg eten mee naar huis. Mijn man kende die grote familieverjaardagen juist niet, doordat hij al jong op kostschool zat. Maar gastvrijheid is ook in zijn familie belangrijk. Bij zijn ouders in Portugal is iedereen altijd welkom. In dat gastvrije vinden mijn man en ik elkaar heel erg. Dat willen we onze kinderen ook meegeven.”

‘Mummy look, ik heb een tekening getekend’

In het gezin is meertalig opgroeien de normaalste zaak van de wereld. “Onze driejarige dochter gaat naar een Nederlandstalige opvang én één keer per week naar een Engelse peuterspeelzaal. Haar vader leest haar altijd voor in het Engels, zodat ze ook met haar Engelstalige familie kan praten. Het resultaat? Een vrolijke mengelmoes van talen. Dan zegt ze ineens: ‘Mummy look, ik heb een tekening getekend.’ Of ze begint te tellen met ‘een, twee’ en gaat verder met ’three, four’.

Het lijkt erop dat onze kinderen er zelf nauwelijks bij stilstaan dat hun gezin anders is dan sommige andere gezinnen. Laatst was de zus van mijn man op bezoek en gingen alle drie de kinderen als vanzelf over op Engels”, aldus Suzanne. Ook muziek brengt verschillende culturen samen. “Het maakt niet uit of onze dochter Portugese of Caribische muziek hoort: ze begint spontaan te dansen.”

Jezelf blijven tussen verschillende werelden

Hoewel de ouders uit verschillende achtergronden komen, zitten ze wat de opvoeding betreft opvallend vaak op één lijn. Ze vinden vooral openheid en de vrijheid om jezelf te zijn belangrijk. Toch zijn er ook dingen die ze bewust anders aanpakken dan hun eigen ouders. “In het gezin van mijn man was harmonie heel belangrijk en werden gevoelens niet altijd uitgesproken.

Maar wij vinden het in ons gezin juist belangrijk om ruimte te maken voor emoties. We hebben bijna elke avond een gesprek met de kinderen over hoe ze zich voelen. Ik zie vanuit mijn werk als socioloog hoe belangrijk het is dat je leert je emoties te voelen en uit te spreken, in plaats van ze weg te stoppen. Dat komt ook voort uit mijn eigen jeugd. Ik leerde me sterk aanpassen om ergens bij te horen.”

Dat is volgens Suzanne de keerzijde van opgroeien met verschillende culturen. “Kinderen leren al vroeg schakelen tussen verschillende omgevingen en gewoontes. Maar er schuilt ook een risico in dat aanpassingsvermogen. Dat aanpassen aan verschillende werelden is knap en waardevol. Maar tegelijk kun je je zó aanpassen dat je jezelf onderweg een beetje kwijtraakt.” Het is een van de thema’s die Suzanne bespreekt in haar boek Embodied Leadership waarbij ze onder andere kijkt naar de invloed van onze omgeving op ons als persoon.

“Zeker in een samengesteld gezin vraagt dat aandacht. Wanneer de jongens na een week bij hun moeder weer thuiskomen, is er ruimte om opnieuw hun plek te vinden. We proberen goed aan te voelen wat iemand nodig heeft. Een knuffel, of juist even alleen op de bank ploffen.”

Familie over de hele wereld

Het internationale gezinsleven brengt ook uitdagingen met zich mee. Vooral de afstand tot familie. “Ik groeide op met neefjes, nichtjes, ooms en tantes die ik regelmatig zag. Nu woont een groot deel van de familie in het buitenland. Even spontaan langs opa en oma in Portugal kan niet. Contact onderhouden vraagt bewust aandacht en afscheid nemen na een bezoek is elke keer verdrietig.

Toch proberen we onze kinderen zoveel mogelijk met hun familie in contact te brengen. Onze dochter was pas negen weken oud toen ze voor het eerst meeging naar Curaçao. Niet veel later volgde een roadtrip door Engeland om familie te bezoeken. Veel mensen zeiden: ‘Joh, met zo’n kleintje?’ Maar familie is voor ons belangrijk, en dat willen we onze kinderen meegeven.”

Gelukkig woont ook een deel van de familie dichtbij en hebben ze een hechte vriendenkring. Samen kamperen, verjaardagen vieren en regelmatig met elkaar eten: zo creëren ze alsnog een warme kring rondom hun kinderen. Van Hollandse stamppot tot pom, een gerecht naar het recept van haar Curaçaose oma. “Alle drie de kinderen eten eigenlijk alles. Ze proeven en proberen alles.”

‘Je mag jezelf zijn, waar je ook bent’

Wat Suzanne haar kinderen uiteindelijk het liefst wil meegeven, gaat verder dan taal, eten of tradities. “Ik hoop dat ze de rijkdom van al die achtergronden meenemen. Dat ze zich overal thuis kunnen voelen, zonder zichzelf te verliezen.” Want als er één belangrijke les is die ze haar kinderen wil leren, is het deze: “Er is niet één juiste manier. Je mag jezelf zijn, waar je ook bent.”

Geschreven door Lotte van Zijl

Lotte van Zijl (1998) is freelance redacteur met een media- en communicatiediploma op zak en een onweerstaanbare liefde voor verhalen die mensen raken, of dit nu over psyche, lifestyle, reizen of een ander onderwerp gaat. Voor J/M Ouders spreekt ze ouders die de opvoeding net even anders doen en experts die ouders weer een stukje houvast en informatie geven. Ze houdt van zon, surfen en nieuwe culturen ontdekken en reist daarom met haar laptop in haar backpack de wereld over - van Rotterdam en Portugal tot Indonesië en Nieuw-Zeeland.

Reacties