Belle Barbe Columns vandaag, 13:03

Leestijd: 5 minuten

Seksuoloog Belle Barbé: zo vertel je een kind waar baby’s vandaan komen zonder te veel te zeggen

“Waar komen baby’s vandaan?” Het is een vraag die je zomaar van je vierjarige kunt krijgen. Vertel je dan over eitjes en zaadjes, of is dat al te veel? Belle Barbé, expert in seksuele opvoeding en oprichter van De Seksualiteitschool, legt uit in deze column wat je een kleuter kunt vertellen.

Waarom kinderen van 4 tot 6 jaar al vragen waar baby’s vandaan komen

Terwijl je met je vierjarige kind door het park loopt, wordt je ineens de vraag der vragen gesteld: waar komen baby’s vandaan? ‘Huh, nu al?’ denk je, en ook: help! Toch is het heel logisch dat kinderen op deze jonge leeftijd al vragen hebben over hoe een baby in de buik komt. En vaak willen ze dan ook nog weten hoe ze eruitzien. Als pedagoog gespecialiseerd in seksuele opvoeding is dit waarschijnlijk ook wel de vraag die ik het meest krijg van ouders. Wat kan ik antwoorden op deze vraag? Vertel ik niet snel te veel?

Het lijkt misschien vroeg, maar juist in de kleuterleeftijd zijn kinderen erg bezig met baby’s. Dat komt met name omdat ze het dan iets heel bijzonders vinden. Misschien wordt er nog een broertje of zusje geboren of zijn er op een andere manier baby’s in hun omgeving. Soms willen ze eigenlijk ook zelf weer even een baby zijn. Niet gek dus dat kinderen op die leeftijd zich af beginnen te vragen waar ze vandaan komen, die baby’s.

oor jouw kind is dat ook nog helemaal geen gekke of geheimzinnige vraag, want ze weten nog niet dat het met seks te maken heeft. Wij volwassenen wel, dus de vraag kan bij ons allerlei gevoelens oproepen, van schaamte tot verwarring (of misschien heb je er helemaal geen probleem mee, maar dan lees je dit artikel waarschijnlijk niet). Realiseer je dat het voor je kind veel onschuldiger is.

Kinderen zijn met dit soort vragen bezig op dezelfde manier waarop ze een vraag kunnen stellen zoals ‘wat gebeurt er als ik mijn appelsap doorslik?’. Met andere woorden: ze zijn erg nieuwsgierig naar de biologie achter allerlei lichamelijke processen. Bij de appelsap-vraag leggen we ook uit wat er gebeurt: die gaat namelijk via je keel naar je buik en plas je dan ook weer uit.

Wat vertel je een kleuter over hoe een baby in de buik komt?

Bij vragen over voortplanting komt soms ons volwassen ongemak boven, maar dat is helemaal nergens voor nodig. Je kunt het antwoord op deze vraag gewoon geven, afgestemd op de leeftijd van je kind.

Bij heel jonge kinderen kun je uitleggen dat er een eitje is en een zaadje en dat die bij elkaar komen en er dan een baby kan gaan groeien. Voor veel kinderen in de leeftijd 4-6 jaar is dit antwoord voldoende. En als dat niet zo is, dan zullen ze doorvragen.

Hoe leg je uit wat een eitje en zaadje zijn?

Wanneer kinderen iets ouder zijn, kun je uitleggen hoe dat zaadje bij dat eitje komt. Dit verhaal kun je ook mooi aanpassen aan de eigen gezinssituatie. Groeit je kind op met een papa en mama? Dan is het zaadje waarschijnlijk bij het eitje gekomen doordat jullie gingen vrijen. Dat is iets wat grote mensen doen als ze elkaar heel lief vinden en waarbij meestal de piemel in de vagina gaat.

Soms helpt een dokter als het niet vanzelf gaat. Groeit je kind op met twee ouders van hetzelfde geslacht, dan is het verhaal net anders, maar ook dat kun je in kindertaal begrijpelijk maken. Vind je het toch lastig om er zelf de woorden voor te vinden? Lees dan samen het boek ‘Ik vind jou lief’ van Sanderijn van der Doef.

Waarom je beter niet zegt dat baby’s door knuffelen ontstaan

Het is in ieder geval belangrijk dat je je kind een écht antwoord geeft op de vraag. Hoe goedbedoeld ook, soms vertellen ouders iets verhullends of iets wat gewoon echt niet waar is (ooievaar!). Dan kan ook de fantasie van het kind op hol slaan en kunnen ze er zelf invullingen aan gaan geven. Zo sprak ik ooit eens een moeder die had gezegd dat een baby ontstaat door te knuffelen. Haar dochter durfde daarna weken niet meer met haar vader te knuffelen, omdat ze bang was een baby in de buik te krijgen.

Bang dat je te veel vertelt? Laat je kind bepalen hoeveel uitleg nodig is

Bedenk je ook dat je niet meer hoeft te vertellen dan waar het kind om vraagt. Is het kind tevreden met een klein antwoord? Super! Mochten ze meer willen weten, dan zullen ze er op terugkomen. En bang zijn dat je te veel vertelt, is niet nodig, omdat kinderen begrijpen wat ze op dat moment aankunnen. Dus als wat jij vertelt nog niet past binnen hun belevingswereld, dan zie je vaak dat het weer langs ze heen glijdt of dat het kwartje pas later valt wanneer hun wereld weer wat groter is geworden.

Hoe dan ook is het heel belangrijk dat je kind leert dat ze met dit soort vragen bij jou terecht kunnen. Als ouder ben je de primaire opvoeder en dat betekent dus ook dat je verantwoordelijk bent voor de seksuele opvoeding. En juist als ze klein zijn, zijn dit makkelijke gesprekken, omdat ze voortkomen uit nieuwsgierigheid en verwondering over de wereld.

Verbonden expert

Belle Barbé

Pedagoog gespecialiseerd in seksuele opvoeding

Belle Barbé is pedagoog gespecialiseerd in seksuele opvoeding en oprichter van De Seksualiteitsschool. Thuis lopen er maar liefst vier kinderen rond, waaronder een tweeling. Na lang zelf te hebben gewerkt als voorlichter en trainer binnen onderwijs en zorg richt Belle zich nu binnen haar eigen organisatie op het ondersteunen van ouders bij de seksuele opvoeding.  »

• Seksuoloog Belle Barbé: zo vertel je een kind waar baby’s vandaan komen zonder te veel te zeggen
• Pedagoog over logeren bij een vriendje: ‘Het ongemak ligt vaak bij de ouder’
• De fout die veel ouders maken bij seksuele opvoeding (en hoe het wél moet)

Reacties