Ruth Smeets Leeftijd vandaag, 15:02

Leestijd: 4 minuten

Moeder voedt haar kinderen bicultureel op: ‘Thuis voelde het als klein Curaçao’

Bicultureel opvoeden: hoe doe je dat? Voor ouders die zelf opgroeiden tussen twee werelden, is het vaak een zoektocht. Naomi Jacobs groeide op met de Antilliaanse cultuur en geeft die nu door aan haar kinderen.

“Thuis leek het vroeger wel klein Curaçao. We spraken alleen Papiaments; Nederlands leerde ik pas toen ik op driejarige leeftijd naar de peuterspeelzaal ging. Mijn moeder was enorm verbonden met het eiland. Ze was de ‘big mama’ van de familie: iedereen kwam bij ons over de vloer.

Er werd altijd veel gekookt. Ooms, tantes, neven en nichten bleven gewoon mee-eten. Ook bleven neven en nichten vaak logeren. Sommigen woonden zelfs een tijdje bij ons toen ze vanuit Curaçao naar Nederland kwamen om te studeren. Ons huis was een soort inloophuis: druk, levendig en altijd gezellig.

Tussen twee culturen

Als kind pakte ik het Nederlands snel op. Ik vond de taal fascinerend. Tegelijk voelde ik onbewust dat ik Nederlands móést praten. Op een gegeven moment begon ik zelfs mijn moeder in het Nederlands te antwoorden. Mijn familie vond dat maar vreemd. Ze noemden me een ‘makamba’: een Nederlander.

Tegelijkertijd merkte ik hoe anders de Nederlandse cultuur was. Bij vriendinnetjes was het niet vanzelfsprekend dat ik bleef eten. Soms was er niet genoeg of hadden hun ouders er gewoon niet op gerekend. Dat was ik niet gewend. En als ik wél bleef eten, miste ik bij de Hollandse pot de smaken en kruiden van thuis.

Strikjes en krullen

Verder viel ik op vanwege mijn uiterlijk. Tantes brachten altijd veel kleding en snacks mee vanuit Curaçao, inclusief haaraccessoires die je hier nergens zag. Ik liep rond met strikjes en vlechtjes, als een echt klein Antilliaans meisje. Dit trok veel bekijks.

Haarverzorging was toen nog een uitdaging. Goede kappers en producten voor onze haartypes waren er nauwelijks in Nederland. Inmiddels is dat gelukkig beter, al vragen mensen in het openbaar nog steeds weleens of ze mijn krullen even mogen aanraken. Nieuwsgierig bedoeld, maar het blijft een vreemde vraag.

Wereldburger

Toch kijk ik alleen maar positief terug op het opgroeien met twee culturen. Sterker nog, het voelt als een verrijking. Voor een stage woonde ik een tijd op Curaçao. Ik ken het eiland door en door. Ik voel me diep Antilliaans, maar omarmde tegelijkertijd op jonge leeftijd de Nederlandse cultuur.

Daardoor voel ik me nergens een buitenlander. Ik voel me juist sterk in beide culturen en zie mezelf als een wereldburger.

Wat geef je door?

Mijn man is Arubaans. Hoewel er verschillen zijn tussen Aruba en Curaçao, voeden we onze kinderen vanzelf op met de Antilliaanse cultuur. We vertellen van jongs af aan waar we vandaan komen. En mijn moeder spreekt vaak Papiaments met hen. Dat vind ik ontzettend waardevol.

Op Aruba speelt Engels een grotere rol, dus nemen we ook die taal mee in de opvoeding. Verder draaien we thuis veel muziek van de eilanden: soca, salsa en bachata. Onze vijfjarige zoon wil deze muziek elke avond luisteren. Net zo geweldig vindt hij het Caribische zomercarnaval, waarmee alle mensen van Curaçao opgroeien. Hij liep zelfs al eens mee met de optocht.

Dan is er natuurlijk nog het eten. Beide kinderen zijn verzot op funchi, een traditioneel gerecht uit het Carbisch gebied. Ik maak het regelmatig, maar mijn moeder maakt het nóg lekkerder. Regelmatig staat het voor ons klaar. Daar kijken de kinderen echt naar uit.

Opvoeden op jouw manier

In mijn opvoeding ben ik vrijer dan hoe ik zelf ben opgevoed. Mijn moeder is nog van de oude stempel. Ze komt uit een generatie waarin hiërarchie en gehoorzaamheid ongelofelijk belangrijk waren: een moeder is belangrijk in het huishouden, wordt gerespecteerd en niet tegengesproken. Als kind deed je alles voor je moeder. Had ze iets nodig, dan bracht je het meteen.

Ook lag de nadruk sterk op presteren. Goede cijfers waren belangrijk. Ik weet dat die druk kwam vanuit liefde, maar zelf kies ik bewust voor een andere aanpak. Ik kijk meer naar wat mijn kinderen nodig hebben en stimuleer hun interesses. Liefde uit zich bij mij op een andere manier.

Bicultureel opvoeden

Heel bijzonder vind ik dat mijn moeder me complimenteert met hoe ik het doe. Ze ziet en waardeert de verschillen. Voor mij is het belangrijk dat mijn kinderen wereldburgers worden. Dat ze openstaan voor álle culturen, voor mensen én voor de natuur.

Mijn dochter is met haar één jaar nog te jong, maar mijn zoon heeft nu al een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Hij gelooft in het goede van mensen. Dat kan soms tricky zijn, maar ik ben blij dat hij zo in het leven staat. Hij stelt veel vragen en kan niet wachten om nog meer te weten over de wereld. En ik kan niet wachten om mijn kinderen daarin te begeleiden.”