Debby (51) over zoon met autisme: ‘Waarom hij, ondanks alles, mijn grootste geluk werd’
Soms komt er een kind in je leven dat alles verandert. Niet omdat het makkelijk is, maar juist omdat het je dwingt om anders te kijken. Naar geluk. Naar verwachtingen. Naar wat écht belangrijk is. Voor Debby van der Zande (51) was dat haar zoon Duuk. In haar boek Ik wens iedereen een Duuk vertelt ze openhartig over het leven met haar autistische en verstandelijk beperkte zoon. Een leven vol uitdagingen, maar ook vol liefde, humor en groei.
Wat begon als het delen van stukjes uit hun dagelijks leven op social media, groeide langzaam uit tot de behoefte om het hele verhaal te vertellen. “Via social media kreeg ik dagelijks vragen over Duuk, over hoe wij als gezin met alles omgaan en hoe hij zich heeft ontwikkeld,” vertelt Debby. “Mensen voelen zich verbonden met hem. Toen dacht ik: misschien kan ons verhaal ook iets betekenen voor anderen. Niet als handleiding, maar als eerlijk inkijkje in hoe ons leven écht is geweest.”
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F05%2FPersfoto-IkwensiedereeneenDuuk-e1778437696270.jpg)
En eerlijk is het verhaal zeker. Niet alleen de mooie momenten krijgen een plek, maar ook de zware periodes waarin twijfel, verdriet en uitputting de boventoon voerden. Want achter de vrolijke jongen die veel mensen online zien, schuilt een lange weg van zoeken, aanpassen en volhouden.
Meer dan een diagnose
Debby merkt dat mensen bij autisme en een verstandelijke beperking vaak vooral kijken naar wat iemand niet kan. Juist dat beeld wil ze doorbreken. “Duuk heeft beperkingen, absoluut. Maar hij heeft ook een enorme puurheid, humor en een groot hart.”
Volgens haar zit het probleem vaak in hoe de maatschappij naar succes en geluk kijkt. Zelfstandigheid, carrière maken en voldoen aan een bepaald ideaalbeeld worden vaak gezien als maatstaf voor een gelukkig leven. Maar dankzij Duuk leerde zij dat geluk juist veel kleiner en puurder kan zijn. “Ergens bij horen, gezien worden, plezier maken en je veilig voelen, dat zijn uiteindelijk de dingen die echt tellen. Het is een les die mijn kijk op mensen heeft veranderd.”
Zachter
Waar Debby vroeger vooral gericht was op doorgaan en presteren, bracht het moederschap van Duuk haar tot stilstand. “Heel erg zelfs,” zegt ze wanneer ze gevraagd wordt hoe het haar veranderd heeft. “Door Duuk ben ik zachter geworden. Geduldiger ook.”
Ze leerde dat niet alles maakbaar is. Dat sommige situaties niet opgelost kunnen worden met harder werken of nóg beter je best doen. Acceptatie werd een belangrijk onderdeel van haar leven. “Natuurlijk zijn er zware periodes geweest, echt heel zware periodes zelfs. Maar uiteindelijk heeft Duuk mij ook veel gebracht. Misschien wel meer dan ik hem.” Juist in een maatschappij waarin ouders vaak het gevoel hebben dat ze alles perfect moeten doen, hoopt Debby dat haar verhaal herkenning en rust biedt.
Grootste geluk
De titel van haar boek roept soms verbaasde reacties op. Want hoe kun je iemand een zorgintensief kind toewensen, terwijl het leven soms zo zwaar is? Voor Debby zit het antwoord in alles wat haar zoon haar heeft geleerd. “Over puurheid. Over genieten van kleine dingen. Over niet oordelen en gewoon jezelf mogen zijn.” Hoewel ze vroeger nooit had gedacht dat haar leven er zo uit zou zien, voelt ze vandaag vooral dankbaarheid, schrijft ze ook in haar boek. “Als ik nu terugkijk, dan is Duuk mijn grootste geluk geworden. Hij heeft ons gezin gevormd en mij als mens veranderd.” En precies daarom meent ze het oprecht wanneer ze zegt: “Ik wens iedereen een Duuk.”
Perfectie bestaat niet
Met haar verhaal wil Debby niet alleen ouders van zorgintensieve kinderen aanspreken. Juist iedere ouder kan iets herkennen in de onzekerheid, twijfel en liefde die bij opvoeden horen. “Ik heb onderweg vaak getwijfeld, gehuild en gedacht: hoe moet dit ooit goedkomen?” vertelt ze. “Maar uiteindelijk hebben we het stap voor stap gedaan, als gezin.” Haar belangrijkste boodschap? “Dat ouders meer op hun gevoel mogen vertrouwen. Dat perfectie niet bestaat. En dat we misschien allemaal wat milder voor elkaar mogen zijn.”
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2025%2F09%2FSchermafbeelding-2023-07-03-om-10.03.07.png)