Lotte van Zijl Persoonlijke verhalen vandaag, 13:01

Leestijd: 9 minuten

Elvan (17) werd jarenlang gepest en beschadigde zichzelf: ‘Ik moest haar anders leren kennen’

Wat begon op de basisschool, escaleerde op de middelbare school. Elvan (17) was jarenlang het slachtoffer van pesterijen. In de tweede klas kwam ze thuis te zitten, beschadigde ze zichzelf en kreeg ze therapie. Inmiddels gaat het beter met haar en vindt de tiener haar eigen weg. Haar vader Dennis Vrooland vertelt hoe deze intense periode voor Elvan, maar ook voor hem en zijn vrouw Daphne was.

De Week tegen Pesten is van 21 t/m 25 september 2026. Een nationale campagne gericht op het onderwijs, waar we samen pesten geen kans geven.

Elvan (17) wordt al op de basisschool gepest

“Elvan is een supergevoelig meisje. Als ze onder druk stond, bedreigd werd of in een hoek werd gedreven, kon ze nog weleens gillen. Dat is niet per se een handige reactie, maar voor haar was het een natuurlijke reactie. Ze wilde op die momenten gehoord worden. Het was pure onmacht. Voor sommige kinderen uit haar basisschoolklas was het voer om haar te pesten. Wij kregen daar als ouders zijdelings wel wat van mee, maar ze heeft er eigenlijk nooit zo heel veel over verteld.

Het begon dus op de basisschool, maar escaleerde volledig op de middelbare. Daar heeft ze in de eerste klas echt een verschrikkelijk jaar gehad, waarin ze bijna alleen maar gepest werd. Ze noemde weleens namen, dus daar gingen mijn vrouw en ik op een gegeven moment mee naar school. Maar de docenten en het bestuur namen ons helemaal niet serieus. Dat is voor mij als vader heel lastig geweest. ‘Het valt allemaal wel mee’, hoorden we terug. Ook hamerden ze op het gebrek aan bewijs.

Terwijl klasgenoten bijvoorbeeld vlak voor de gymles, tijdens het omkleden, foto’s van Elvan maakten en die verspreidden in de groepsapp. Daar werd dus helemaal niet op ingegrepen. Dat was voor Elvan een traumatische ervaring. Ook in het tweede jaar van de middelbare school liep het uit de hand. Er was een incident waarbij ze in de aula geschopt en geslagen werd door jongens uit de klas.

Na een vechtpartij blijft Elvan thuis van school

Die vechtpartij was de druppel. Snel daarna hielden we Elvan thuis. Ze wilde niet meer naar school. Begrip, medeleven of steun vanuit de school bleef uit. Ik dacht bijna: nou, als het nog één keer gebeurt, pak ik die gastjes zelf wel aan. Maar toen werden we ineens gebeld. ‘We moeten onze excuses aanbieden, want we hebben nog even de videobeelden nagezocht en er is toch echt wat gebeurd’, zei het bestuur. De erkenning voelde goed, maar de excuses hebben we nooit gekregen.

Gelukkig kon ze bij ons in de straat tijdelijk naar een fijne opvangschool voor kinderen die uitgevallen zijn. Dat was in het begin wel moeilijk, omdat ze geen zin had om daar naartoe te gaan, maar toch heeft ze daar bijna een jaar gezeten. Uiteindelijk belandde ze op een nieuwe school in Arnhem, op aanraden van de mensen van de middelbare school, intern begeleider en mentor. Die hadden het over autistische trekken. Terwijl de therapeut hier geen reden voor zag tijdens haar behandelingen met Elvan.

Toch kozen we voor speciaal onderwijs. Daar hebben we vooral voor gekozen, omdat het een hele rustige, kleine school is. Daar zitten allemaal kinderen die net een beetje anders zijn. Dat was voor Elvan heel goed. Ze moet nu nog één jaar afronden.

Pesten escaleert: Elvan begint zichzelf te beschadigen

Tussen het wisselen van scholen door kreeg Elvan een vriendje. Het begon leuk, maar het liep al snel niet heel erg lekker tussen die twee. Hij gaf haar het gevoel dat ze niet mooi was en dat er iets mis met haar was. Voor haar voelde dat als pesten. Kort daarna begon ze zichzelf te beschadigen. In het begin hield ze het geheim. Totdat ik een avond naast haar op de bank zat, haar mouw opkrulde en ik korstjes op haar huid voelde. Ik trok haar arm omhoog en toen zag ik het: haar hele arm zat onder de krassen.

Ik ben er niet trots op, maar uit onmacht ben ik boos geworden. Ik riep: ‘Wat is dit nu! Waarom snijd je jezelf?’ Mijn vrouw en ik waren ontzettend angstig. Daphne is zelfs een tijdje thuisgebleven om op haar te passen, uit angst dat ze zichzelf iets aan zou doen. Het was een hele moeilijke periode. De periode van pesten en van zelfbeschadiging voelde beide machteloos. Het was hartverscheurend om te zien dat ons kind zo slecht in haar vel zat. Ik zat soms echt met mijn handen in het haar.

Een donker kunstwerk helpt Elvan haar pestverleden te verwerken

Voor de verwerking van haar pestverleden haakten we in november 2024 een EMDR-therapeut aan. Lieve was haar naam. Zij heeft Elvan op het spoor gebracht om, net als vroeger, weer creatieve dingen op te pakken. Dat was de aanleiding voor het kunstwerk dat Elvan heeft gemaakt. Een helend project.

Tijdens het opruimen van haar kamer vond ze bebloede doekjes en scheermesjes waarmee ze zichzelf pijn had gedaan, en uitspraken van kinderen uit haar klas op de middelbare school, zoals: ‘Je kunt beter dood zijn, waarom ga je niet dood?’ Het eindresultaat was een heel donker schilderij, dat ze ook heeft gedeeld in haar huidige klas. Iedereen luisterde naar haar, stelde vragen en veel kinderen moesten huilen. Niemand heeft een vervelende opmerking gemaakt. Dat vond ik wel heel bijzonder.

Tekst gaat verder onder de foto

Na EMDR leert Dennis zijn dochter anders kennen

Die hele therapie en alles wat ze daar gedaan, geleerd en ontdekt heeft over zichzelf, daar zat eerst weerstand op. ‘Ik wil het niet, ik kan het niet, ik heb er geen zin in.’ Ze heeft uiteindelijk doorgepakt, ook met een stukje begrenzing vanuit ons. We zeiden: ‘Elvan, dit moet je gewoon gaan doen, want je bent hartstikke jong. En als je er nu niks mee doet, dan heb je daar later, als je volwassen bent of jongvolwassen bent, ast van. Dus we willen echt dat je ermee aan de slag gaat.’

Dat heeft ze gedaan. En dan zie je ook dat er een heel krachtig persoon naar voren komt. Voor Elvans verwerking, maar ook voor ons als ouders, zijn we recent met zz’ndrieën naar haar oude middelbare school gegaan, waar ze twee jaar is gepest. Dat was ook op aanraden van Lieve. Gewoon om te ervaren of de ervaringen in je hoofd en lijf anders zijn na de EMDR-therapie. Het was bijzonder om bij mezelf als ouder te merken dat ik van boosheid naar verdriet, naar empathie en compassie verschoof.

Elvan liep superzelfverzekerd door die school heen. Ze vertelde: ‘Op deze plek is dit gebeurd, op deze plek is dit gebeurd.’ En ze vertelde dat gewoon heel rustig. Er waren nauwelijks meer emoties. Een oude mentor deed dat ook echt briljant. Die heeft naar haar geluisterd en zei: ‘Elvan, vertel het maar. Waar wil je heen? Wat wil je zien?’ Ik denk dat dat drie of vier jaar geleden gewoon niet gekund had. Daar was Elvan niet zo ver, daar waren wij niet zo ver. Nu voelde het heel helend.

Nieuwe school geeft Elvan ruimte om opnieuw te beginnen

Wat ik in deze hele periode heb geleerd, is dat elk kind weer een andere opvoeding nodig heeft. Als ouder denken we vaak: dit en dit neem ik mee uit mijn eigen jeugd en wil ik doorgeven. Zo heb ik zelf een opvoeding gehad waarin ik altijd moest praten en zeggen wat er aan de hand was. Dat moest met Elvan anders. Het moest veel meer vanuit: ik ben er. Als je wat wilt vertellen, dan weet je me te vinden. Ik moest niet gaan zitten pushen bij haar, ik moest niet achter haar aan blijven jagen.

Eigenlijk zijn mijn kinderen, en ik denk dat alle kinderen zo zijn, een spiegel voor de dingen die je in je eigen leven als ouder onvoldoende hebt beetgepakt, onderzocht of waar je iets mee hebt gedaan om het anders te doen. Ik denk dat veel ouders moeten leren om op een andere manier weer naar hun kind te gaan kijken. Niet vanuit hun eigen gebrokenheid of vanuit hun eigen worstelingen van vroeger, maar het kind zien voor wie het kind is en dan proberen aan te sluiten bij wat hij of zij nodig heeft.

Dat probeerde ik bijvoorbeeld tijdens de laatste keer dat ik haar betrapte op zelfbeschadiging, tijdens de vakantie vorig jaar. Ik heb een uur bij haar gezeten, haar wonden verzorgd en een aai over haar bol gegeven. Gewoon als een klein meisje. Ik moest een andere taal met haar spreken. Rustiger. Laten weten dat ik er ben. Uiteindelijk kwam ze zelf naar mij en mijn vrouw. Dat voelde fijn.

Triggers blijven, maar Elvan schakelt sneller

Als ik nu naar Elvan kijk, gaat het allemaal in rustiger vaarwater. De overstap van school, de school waar ze nu op zit, en de EMDR-therapie hebben geholpen. Maar de triggers blijven er toch altijd. Dat is nooit helemaal weg. Ze heeft een periode gehad, in het najaar van vorig jaar, dat ze met de trein naar haar school in Arnhem ging. Toen kwam ze weer een meisje van vroeger tegen dat haar gepest heeft. Dan voel je gewoon dat dat weer even een trigger is. Dat duurt dan even een paar dagen.

En dan zegt ze op een gegeven moment ook: ‘Nou, het kan me eigenlijk ook niet schelen. Ik ga gewoon naar school. Ze zoekt het maar uit. Ik ga gewoon zitten.’ Weet je, dan schakelt ze ook weer. Ze kan veel sneller schakelen nu. Elvan wil aan kinderen meegeven dat achter iedereen een verhaal zit. Waarom ga je pesten? Heel veel kinderen zijn ook bang om zelf gepest te worden. Die groepsdruk ontstaat. Ze wil andere kinderen vooral vragen om na te denken voordat je iets eruit floept.

Dennis tegen ouders: ‘Zoek hulp’

Tegen ouders in een soortgelijke situatie wil ik zeggen: blijf niet aanmodderen en met je handen in het haar zitten. Dat mag wel. Maar zoek hulp. Het zit in onze cultuur om de vuile was niet buiten te hangen, maar elk gezin heeft wel iets. Zoek een vriend op. Zoek professionele hulp. Want hoe eerder je dat doet, ik zeg niet dat het per se makkelijker wordt, maar het wordt wel draagbaarder.”

Geschreven door Lotte van Zijl

Lotte van Zijl (1998) is freelance redacteur met een media- en communicatiediploma op zak en een onweerstaanbare liefde voor verhalen die mensen raken, of dit nu over psyche, lifestyle, reizen of een ander onderwerp gaat. Voor J/M Ouders spreekt ze ouders die de opvoeding net even anders doen en experts die ouders weer een stukje houvast en informatie geven. Ze houdt van zon, surfen en nieuwe culturen ontdekken en reist daarom met haar laptop in haar backpack de wereld over - van Rotterdam en Portugal tot Indonesië en Nieuw-Zeeland.

Reacties