Redactie Schoolkind vandaag, 11:03

Leestijd: 4 minuten

Groepsdynamiek-expert: ‘Stop met filmpjes tijdens de lunchpauze’

Een filmpje tijdens de lunchpauze: het zorgt voor rust in de klas en geeft de leerkracht even wat ademruimte. Toch vraagt adviseur groepsdynamiek Geerten Zwemer zich af of we kinderen niet te vaak willen vermaken op momenten waarop ze juist even niets hoeven. Want wat gebeurt er als we ieder leeg moment voor kinderen opvullen? Misschien is verveling wel waardevoller dan we denken.

”Na de zomervakantie schreef ik op LinkedIn iets waar ik eerlijk gezegd niet zo veel ophef over had verwacht: ’Stop met filmpjes tijdens de pauze op school’. Het was een kort bericht. Een beetje stellig ook. Als adviseur op het gebied van groepsdynamiek kom ik op veel verschillende scholen. Daardoor zie ik nogal wat van de dagelijkse praktijk. Ook dingen waar we ons niet altijd bewust van zijn.

Zoals de lunchpauze. Ik zie regelmatig een klas kinderen met hun boterham in de hand naar een scherm zitten te kijken en soms vergeten te eten. Waarom eigenlijk?

Geen tijd voor pauze

Op steeds meer basisscholen is er een continurooster. Kinderen blijven tussen de middag op school en eten hun lunch in de klas. En daar zit vaak dezelfde leerkracht die ’s ochtends al voor de groep stond. De leerkracht moet er nog steeds zijn. Toezicht houden. Geen tijd voor pauze. Helpen met een pakje drinken. Joshua en Anwar corrigeren die onder tafel naar elkaar schoppen. Luisteren naar het verhaal over de kwijtgeraakte pen. En ondertussen zelf misschien ook nog een boterham naar binnen werken.

Dan kan een filmpje soms zomaar een uitkomst zijn. Rust. Dertig kinderen die even naar hetzelfde kijken. De leerkracht kan ademhalen. En misschien herken je dit stiekem ook wel: is een maaltijd met een filmpje aan een garantie voor weinig gedoe tijdens de maaltijd.

Kwartiertje rustig

Toch schreef ik: ‘Stop met filmpjes tijdens de pauze’. Dat bericht werd veel groter dan ik had verwacht. De vraag die blijft hangen: wat moeten we dan doen om een fijne lunchpauze te hebben? Want het is nogal makkelijk om te zeggen dat kinderen tijdens de pauze lekker met elkaar moeten praten en spelen, als je niet degene bent die ondertussen dertig kinderen in de gaten moet houden.

Een kind heeft pauze nodig, maar een leerkracht heeft óók pauze nodig. Even geen kinderen, geen vragen en even geen ’Juf, hij doet het!’. Tegelijkertijd organiseren we de schooldag soms zo dat een filmpje de eenvoudigste manier is om een groep een kwartiertje rustig te krijgen.

De vraag achter de vraag

Dat vind ik geen reden om met de vinger naar leerkrachten te wijzen. Eerder een reden om hier met elkaar naar te kijken. Naar hoe we onze schooldagen organiseren. Dan verandert de vraag in: hoe zorgen we ervoor dat kinderen én leerkrachten een goede pauze hebben?

Dat is een veel ingewikkeldere vraag. En waarschijnlijk ook een veel belangrijkere. Hoe de pauze op school wordt georganiseerd, ligt in principe op het bordje van de school. Als ouders kunnen we daarover wel in gesprek gaan met de school.

Ik ben niet per se tegen filmpjes. Soms kan een filmpje prima zijn. Soms is het een bewuste keuze. Soms kan het zelfs precies zijn wat een groep op dat moment nodig heeft. Mijn bezwaar ontstaat wanneer het filmpje de standaardoplossing wordt voor een probleem dat we eigenlijk ergens anders zouden moeten oplossen. We willen onze kinderen vermaken, helpen, en ontspannen. We willen voorkomen dat ze zich vervelen.

Ingewikkeld

En als we eerlijk zijn: het is voor onszelf soms ook gewoon een stuk makkelijker. Maar kinderen hoeven toch niet voortdurend iets te doen? Want wat gebeurt er als we ieder leeg moment voor kinderen gaan vullen? We vullen de autorit. De wachtkamer. Het restaurant. Het vliegtuig. De tandarts. En nu dus soms ook de pauze. En dus zullen we vast wel enige herkenning vinden in wat er op school gebeurt.

Misschien mag een kind gewoon een beetje uit het raam staren terwijl het een boterham eet. Misschien mag het om zich heen kijken. Een gesprekje voeren dat nergens over gaat. Of helemaal niets. Dat ’niets’ vinden wij volwassenen soms maar ingewikkeld.

Een leeg kwartiertje

We zijn zo gewend geraakt aan prikkels dat stilte bijna voelt als een probleem dat opgelost moet worden. Dus zetten we iets aan. En uitzetten is dan een eerste stap, maar niet hetzelfde als een goede pauze creëren. Want wat komt ervoor in de plaats? Een gesprek? Een spelletje? Muziek? Een boek? Gewoon lekker naar buiten? Of moeten we kinderen misschien juist wat vaker zelf laten ontdekken wat ze met een leeg kwartiertje kunnen doen?

Dat laatste vind ik eigenlijk het interessantst. Want verveling is niet per definitie iets wat we moeten voorkomen. Het kan ook het begin zijn van iets nieuws. Van een idee. Een gesprek, een spel dat spontaan ontstaat of gewoon van even niets.”

Reacties