Marloes Craenen Opvoedadviezen vandaag, 09:03

Leestijd: 7 minuten

Vdercoach Marloes geeft 5 tips voor vaders die gek worden van waarom-vragen: ‘Dit helpt echt’

Iedere vader kent het gevoel van onmacht, het gevoel dat je geen grip krijgt op je kind, maar niet iedere vader praat erover. In deze rubriek deelt vadercoach Marloes Craenen regelmatig een casus uit haar eigen praktijk en geeft zij haar advies. Deze week het dilemma van Thomas (41): “Mijn kind stelt de hele dag waarom-vragen. Hoe zorg ik dat ik er niet gek van word?”

Vraag van Thomas:

“Papa, waarom is de lucht blauw?, Waarom is er een regenboog?, Waarom sta je als je plast?” Meestal begint het heel gezellig. Ik vind het echt leuk dat mijn zoon van alles wil weten en ik hem wegwijs kan maken in deze wereld. Maar soms heb ik er geen geduld voor. Vooral als ik net thuiskom van mijn werk en mijn hoofd nog vol zit.

Dan begint het: “Waarom moet ik mijn pyjama aantrekken?“, “Waarom mag ik niet nog een filmpje kijken?“, “Waarom is het nu al bedtijd?“ en “Waarom moet ik slapen?“ Na ieder goed uitgedacht antwoord dat ik geef, komt er gewoon weer een volgende waaromvraag achteraan. Waarom? Waarom? Waarom? Alsof we in een soort eindeloze waarom-loop terecht zijn gekomen. Knettergek word ik ervan!

Ik merk dat ik steeds korter antwoord. “Omdat het zo moet.” of zelfs: “Omdat ik het zeg.” En soms flap ik er harder uit dan ik zou willen: “Kun je nou niet gewoon kappen met dat gezeur?” Dan zie ik hem schrikken en voel ik me natuurlijk een lul van een vader, maar iklijkt er geen controle over te hebben.

Ik wil juist dat mijn kind alles durft te vragen. En ik wil een vader zijn die hem stimuleert om nieuwsgierig te zijn, die aandacht heeft voor zijn kind en een vader die hem wijsheid brengt. Maar op sommige momenten lijk ik die waarom-vragen niet aan te kunnen. Hoe kom ik hieruit?

Tips van de vadercoach

Ik snap je, Thomas. Die waarom-fase is leuk, maar soms werkt het behoorlijk op je zenuwen. Zeker als je hoofd al vol zit en je na een lange dag verlangt naar een beetje rust. En volgens mij is dit precies waar het probleem zit.

Want de vragen die je kind stelt, zijn alleen maar bloedirritant als jouw eigen focus ergens anders ligt. Als je tien stappen verder bent dan je kind. Bijvoorbeeld: jij verlangt naar rust en in gedachten drink je al een wijntje met je vrouw op de bank. Of: je hebt een belangrijke werkafspraak en in gedachten ben je al op kantoor. Maar de realiteit is dat je kind nog volledig met zijn aandacht op een plek is waar je hem niet wilt hebben.

Daarbij komt: wat voor jou één stap is, zijn er voor je kind misschien wel tien. Gaan slapen betekent voor je kind: loskomen van wat hij aan het doen is, opruimen, mama een knuffel geven, naar boven lopen, de badkamer in, zijn tandenborstel pakken, tandpasta erop doen, tandenpoetsen…

En intussen fladderen er ook nog allerlei gedachten en indrukken door zijn hoofd en is hij continu afgeleid. Dan komen de verhalen én de waarom-vragen. Want die had hij even geparkeerd. Omdat het te druk was in zijn hoofd of omdat jij er niet was op het moment dat het speelde. En nu ben je er wel, ontstaat er ruimte en komt alles eruit. Je kind heeft je nodig.

Kom op het niveau van je kind

De eerste tip die ik je geef is: vertraag. Kom op het niveau én het tempo van je kind. Bekijk de wereld door zijn ogen. Wat gebeurt er daar? En neem de tijd voor het avondritueel. Zie de waarom-vragen van je kind als momenten om te verbinden, want dat is waar je kind behoefte aan heeft. En als je beseft dat die momenten van verbinding een investering zijn in jullie band en het gevoel van veiligheid van je kind, heb je ineens een goede reden om ruimtete geven aanr die waarom-vragen.

Jij stelt de waarom-vragen áán je kind

Sterker nog, en hier volgt de tweedetip:, draai het om! Tijdens die papa-tijd, met je aandacht bij je kind, ontstaat er ineens ruimte om waarom-vragen aan je kind te stellen. Je stapt daarmee zijn belevingswereld binnen. En juist daar ontstaat het echte contact. Stel vragen als: “Waarom vind je dat programma zo leuk?” “Waarom doet dat karakter uit de serie zo?”, “Waarom wil je niet je pyjamaaan?” enen “Waarom word je hier boos/blij/sip van?”

Geen kruisverhoor natuurlijk. Stel één vraag tegelijk, puur vanuit oprechte interesse. Wacht dan af. Kinderen hebben soms wel 5 tot 20 seconden nodig om een vraag te verwerken en antwoord te kunnen geven.

Daarom stelt je kind waarom-vragen

Kinderen hebben een grote nieuwsgierigheid en willen de wereld om zich heen begrijpen. Deze waarom-fase hoort bij een normale ontwikkeling. Door vragen te stellen doen kinderen kennis op, oefenen ze met taal en leren ze nadenken en redeneren: hoe hangen dingen met elkaar samen en waarom gebeurt iets zoals het gebeurt?

En zoals benoemd ligt er een diepere behoefte van je kind: jouw kind wil zich met jou verbinden! Als je daar bistilstaat,at is het minder irritant om de waarom-vragen van je kind aan te horen.

De oorzaak waarom de vragen je boos maken

Vaders hebben op hun beurt vaak een sterke behoefte om hun kind uit te leggen hoe de wereld werkt. Ze willen hun kinderen iets meegeven en ze voorbereiden op het leven. Alleen kan diezelfde drijfveer ervoor zorgen dat je iedere vraag serieus wilt beantwoorden. Alsof jij die ene bron bent waar de ontwikkeling van je kind vanafhangt.

En als je het even niet weet, baal je daarvan. Vaders blijken een ster te zijn in zelfafwijzing: een innerlijke stem die ze streng toespreekof dieof ze afrekent op het niet weten. Die extra spanning zorgt ervoor dat je steeds voller loopt. Mét de kans dat je die volledige negatieve lading over je kind uitstort. En dat wil je niet.

Voorkomen dat je boos wordt

Voorkom dat je ontploft als de waarom-vragen van je kind je overweldigen. Merk je dat het plezier om de vragen te beantwoorden langzaam omslaat in irritatie of boosheid? Neem dan, ver voordat je het kookpunt bereikt, afstand en adem bewust en langzaam drie tellen in naar je buik en vijf tellen uit. Hoe eerder je je irritatie weet af te vangen, hoe beter.

Zo zoom je even uit. Dat is een onmisbare stap die ik veel vaders leer. Door uit te zoomen geef je de situatie weer lucht en helderheid en kan je de focusverleggen.. Je herinnert je ineens waar je mee bezigwas,s of je weet je kind af te leiden naar een plek waar het lichter en luchtiger voelt. Dan ontstaat er weer ruimte om te lachen.

Voorkomen dat je boos wordt op je kind

Ben je moe? Maak dan heel bewust je agenda leeg en plan iets in wat je energie geeft. Soms is dat niks doen, soms is dat sporten of met vrienden afspreken. Zit je hoofd nog bij je werk? Maak dan tijd om op te schrijven wat je echt niet mag vergeten en sluit dan in gedachten de deur naar je werk. Morgen weer een dag. Wil je gewoon even rust? Pak ‘m! Vraag of je partner het over kan nemen of regel een oppas.

Het beste antwoord op de waarom-vraag van je kind

En het mooie is: je hoeft juist niet altijd antwoord te geven op de waarom-vragen van je kind! Gebruik ze om samen op onderzoek uit te gaan. Dat verbindt ook! Soms is het juist waardevol om terug te vragen: “Wat denk jij?” Daarmee doe je iets veel mooiers, namelijk:

• Je geeft je zoon zelfvertrouwen;
• Je stimuleert zijn vindingrijkheid;
• Je laat hem merken hoe krachtig het is om je kwetsbaar op te stellen;
• Je geeft hem jouw volledige aandacht en vertrouwen.

Dus de volgende keer dat je zoon voor de zoveelste keer vraagt: “Waarom?”, haal dan eens adem en ga op ooghoogte van je kind zitten. Vraag jezelf oprecht af:waaromm wil hij dit weten? En wat is nu, in het belang van mijn kind, het beste om te doen? Antwoord geven, hem zelf na laten denken, samen het antwoord zoeken of hem juist even helemaal afleiden. Zo kom je niet alleen dichter bij het antwoord, maar versterk je vooral jullie vertrouwensband. En dat is de beste investering die je in je kind kan doen.

Reacties