Ruth Smeets Kinderen vandaag, 09:03

Leestijd: 10 minuten

Gezin verhuisde twee keer tussen Nederland en Spanje: ‘Het gaat er niet om welk land beter is’

Anouk Kopijn en haar Spaanse partner Sergi gaven Nederland met hun drie kinderen bewust een tweede kans. Ruim een jaar later vertrokken ze opnieuw naar Spanje. Vooral de woningmarkt, eenzaamheid en het Nederlandse levensritme deden hen beseffen waar ze zich thuis voelen.

Anouk en Sergi verhuisden meerdere keren tussen Nederland en Spanje. Ze wilden hun kinderen kansen bieden en ontdekken waar ze als gezin het beste konden leven. Na een tweede poging in Nederland keerden ze terug naar Spanje. Inmiddels weten ze wat ‘thuis’ voor hen betekent.

In de rubriek Ons leven in het buitenland vertellen ouders over hun keuze om Nederland achter zich te laten en met hun kinderen een nieuw bestaan op te bouwen in het buitenland.

“We kozen twee keer bewust voor Nederland. De eerste keer waren we jonger en hadden we alleen onze dochter Angie, die toen net twee jaar oud was. Voor mij was Nederland natuurlijk niet onbekend: ik ben er geboren en getogen. Maar als gezin was het een nieuwe ervaring. We zagen het vooral als een avontuur en een ontdekking: een andere manier van leven, een andere samenleving en een meer open, progressievere mentaliteit.

Bij de tweede verhuizing naar Nederland hadden we inmiddels drie kinderen. Neo, onze jongste, was toen nog geen halfjaar oud. De beslissing was rationeler. We wilden onze kinderen goede mogelijkheden bieden op het gebied van onderwijs en zagen voor onszelf meer kansen op het gebied van werk en ontwikkeling.

Een land van kansen en mogelijkheden

Als je in Nederland iets wilt ondernemen of voor jezelf wilt beginnen, is er relatief veel mogelijk. Nederland staat meer open voor verandering en innovatie. Je wordt meer gestimuleerd om initiatief te nemen en je eigen weg te vinden.

Dat is een belangrijk verschil dat wij ervaren met Spanje. Daar is de mentaliteit vaker wat traditioneler en terughoudender, zeker als het gaat om verandering, innovatie en nieuwe manieren van werken of leven.

Nederland zien we als een land waar bijna alles mogelijk lijkt als je bereid bent ervoor te gaan en jezelf verder te ontwikkelen. In die zin doet het Sergi soms denken aan de Amerikaanse cultuur: veel nadruk op ambitie, groei en het idee dat je je eigen mogelijkheden kunt creëren.

Maar daarin schuilt ook een keerzijde. Je kunt zo gefocust raken op steeds meer bereiken en groeien dat je uiteindelijk vooral aan het werk bent. Dat is een heel kapitalistische mindset, waarin succes al snel wordt gekoppeld aan wat je hebt. Terwijl succes voor ons niet gaat over hoeveel je bezit, maar over gelukkig zijn met wat je doet en hoe je je leven leidt.

Een nieuwe poging

We hadden het gevoel dat we Nederland de eerste keer nooit echt een eerlijke kans hadden gegeven. De eerste terugkeer naar Spanje kwam bovendien vooral vanuit mij. Voordat ik naar Spanje vertrok, was ik single Anouk in Amsterdam, met een heel rijk sociaal leven. Teruggaan naar Nederland voelde voor mij in eerste instantie als teruggaan naar iets wat ik goed kende en waar ik me thuis had gevoeld.

Maar inmiddels was alles anders. Die eerste keer woonden we een uur van Amsterdam vandaan en bleken sociale contacten veranderd. Vrienden waren inmiddels allemaal een andere levensfase ingegaan, net als wij. Ik werd zwanger van Luzia, de middelste, en daar kwam de coronaperiode nog bovenop.

Het dagelijks leven was daardoor sowieso vreemd en onnatuurlijk: mensen zaten thuis, alles was anders en we konden nauwelijks ervaren hoe het normale leven in Nederland eruitzag. Daardoor bleven er vragen openstaan. Dus toen zich een tweede mogelijkheid voordeed, grepen we die met beide handen aan.

Weinig ruimte voor spontaniteit

Vooral voor Sergi was die tweede periode in Nederland moeilijk. Hij voelde zich erg alleen. We woonden in een nieuwbouwproject in the middle of nowhere, een soort betonnen dorp dat uit de grond was gestampt en op papier werd verkocht als een heel aantrekkelijke, duurzame plek. In de praktijk was er weinig om ons heen en waren er weinig mogelijkheden om spontaan mensen te ontmoeten of een sociaal leven op te bouwen.

Sociale contacten verlopen sowieso anders. In Spanje waren gewend om gemakkelijker en spontaner met mensen af te spreken. In Nederland moesten we ineens veel meer plannen en vooruitdenken om familie en vrienden te zien.

De grenzen van de woningmarkt

In die nieuwbouwwijk waren we niet gelukkig, dus zochten we naar een andere woning en woonplaats. Daarbij liepen we steeds tegen de grenzen van de Nederlandse woningmarkt aan. Dat raakte ons misschien nog wel het meest. Vanuit onze ervaring heb je in Nederland heel weinig vrijheid om zelf te bepalen waar je wilt wonen. Je krijgt een huis toegewezen en als het niet de plek is waar je eigenlijk wilt zijn, is het ontzettend moeilijk om vervolgens ergens anders opnieuw te beginnen.

In Spanje is de woningmarkt natuurlijk ook veranderd. Wonen in steden als Barcelona of Madrid is moeilijker en duurder geworden dan vroeger. Maar uiteindelijk lukt het je in die steden wel om iets te vinden. In Nederland was dat totaal anders: daar was gewoon geen uitzicht op een andere plek.

Uiteindelijk kwamen we tot de conclusie dat teruggaan naar Spanje voor ons als gezin de juiste keuze was. De jongsten waren nog te klein om echt bewust met die keuze bezig te zijn. En hoewel Angie het naar haar zin had in Nederland, reageerde ze meteen heel positief op de terugkeer naar Spanje.

Nooit helemaal geland

Ook voor mij was met name de plek een dealbreaker. Het was niet het Nederland waaraan ik zulke fijne herinneringen had. Nederland kan natuurlijk heel verschillend zijn: een stad als Amsterdam of een dorp met een historisch centrum is een totaal andere ervaring dan wonen in een nieuwbouwwijk ergens buitenaf. Als je ergens opnieuw begint, maken dat soort dingen enorm veel verschil in hoe snel je je ergens thuis voelt.

Teruggaan voelde als falen

Teruggaan naar Spanje voelde niet alleen als terugkeer naar iets vertrouwds en veiligs. Er zat ook een gevoel van falen bij. We hadden iedereen verteld waarom we naar Nederland vertrokken, hadden plannen gemaakt en waren ervan overtuigd dat het de juiste stap was. En toen waren we ruim een jaar later weer terug. Dat voelde soms alsof we het niet hadden gered.

Inmiddels kijken we daar anders naar. We hebben als gezin grote keuzes durven maken en telkens geprobeerd te doen wat op dat moment het beste voor ons was. Dat kost emotioneel en fysiek veel energie. Al die veranderingen vroegen niet alleen veel van ons, maar ook van de kinderen.

Tegelijkertijd denk ik dat het hen ook sterker heeft gemaakt. Ze hebben van jongs af aan ervaren dat dingen kunnen veranderen en dat je je daaraan moet kunnen aanpassen. Misschien is dat uiteindelijk wel een belangrijke les die we als gezin hebben meegenomen: verandering is het enige constante en je moet ermee leren omgaan. Dat proces was niet altijd makkelijk, maar ik zie het inmiddels als een waardevolle levensles.

Ergens thuishoren

Voor ons werd vrij snel duidelijk dat we weer op de juiste plek waren. Toen de kinderen direct met plezier naar school gingen, had ik ineens heel sterk het gevoel: hier hoor ik, hier moet ik zijn.

Voor mij heeft thuis ook veel te maken met het ritme van het leven. In Nederland had ik soms het gevoel te worden meegesleept: alles gaat snel, alles moet gepland worden en je bent voortdurend bezig met het volgende. Hier voelt alles rustiger en natuurlijker. Ik heb meer het gevoel dat ik zelf bepaal hoe mijn leven eruitziet, in plaats van dat het leven mij bepaalt.

Misschien merk je pas echt wat het betekent om je ergens thuis te voelen als je hebt ervaren dat je ergens níét helemaal op je plek bent. Voor mij is dat gevoel van thuishoren uiteindelijk heel simpel: je voelt je goed en vrij, en denkt niet meer na over de vraag of je op de juiste plek bent. Je bent gewoon waar je moet zijn.

Ik heb in Spanje meer het gevoel dat ik zelf bepaal hoe mijn leven eruitziet, in plaats van dat het leven mij bepaalt.

Het beste van twee culturen

We hopen dat de kinderen het beste van beide culturen meekrijgen. Vanuit de Nederlandse cultuur vinden we het belangrijk om open-minded te zijn, te durven proberen en niet te snel bang te zijn om risico’s te lopen. We willen de kinderen meegeven dat ze zichzelf mogen ontwikkelen en hun eigen keuzes mogen maken. Die openheid en zelfstandigheid vinden we waardevol.

Vanuit de Spaanse cultuur vinden we juist de solidariteit en het omkijken naar elkaar heel mooi. Dat je elkaar helpt als dat nodig is, maar ook dat je kunt genieten van de kleine dingen in het leven. Samen eten, tijd maken voor elkaar, spontaan iets ondernemen en niet alles van tevoren hoeven plannen.

We merken ook dat kinderen in Spanje heel vanzelfsprekend onderdeel zijn van het sociale leven. Ze mogen overal bij zijn en worden echt meegenomen in het leven van volwassenen. Dat vinden we mooi en goed voor kinderen.

Uiteindelijk willen we niet dat onze kinderen hoeven te kiezen tussen de Nederlandse of Spaanse cultuur. We hopen juist dat ze de vrijheid en openheid uit Nederland combineren met de warmte, solidariteit en spontaniteit die wij in Spanje ervaren. Dat ze met een open blik naar de wereld kijken, durven te ontdekken en tegelijk oog hebben voor de mensen om hen heen.

Stoppen met vergelijken

Natuurlijk voel ik soms nostalgie naar mijn leven in Amsterdam en naar bepaalde mensen en momenten uit die periode. Maar uiteindelijk gaat dat vooral om herinneringen, niet zozeer om iets waarvan we nu het gevoel hebben dat we het in ons leven missen.

Eigenlijk is alles veranderd sinds we niet meer voortdurend bezig zijn met de vraag waar het beter zou zijn. Een gezinsleven met drie jonge kinderen blijft overal chaotisch, maar we ervaren hier wel meer kwaliteit van leven. We hoeven niet meer steeds te vergelijken of te zoeken naar de plek die nóg beter bij ons zou passen.

Vergelijken maakt je uiteindelijk niet gelukkig. Het zorgt juist voor onrust. Je denkt al snel: een groter huis en een hoger salaris zouden beter zijn, in een andere stad zijn meer mogelijkheden. Maar waar stopt dat dan? Je kunt altijd blijven zoeken naar iets wat groter, beter of meer is.

Elk land heeft zijn voor- en nadelen. Het is soms als appels met peren vergelijken. Uiteindelijk gaat het er niet om welk land op papier beter is, maar om waar je je goed en thuis voelt. Dat kan voor iedereen anders zijn. Voor ons gaat kwaliteit van leven over ons goed voelen, rust ervaren, tijd hebben voor elkaar en tevreden zijn met wie en waar we zijn.”

Meer lezen over emigreren met kinderen?

In onze rubriek Ons leven in het buitenland delen we regelmatig verhalen van gezinnen die de stap wagen en emigreren. Vaak zijn dat inspirerende succesverhalen, maar emigreren kent ook uitdagingen, zeker voor kinderen. Wat doet zo’n grote verandering met hen? En waar moeten ouders rekening mee houden? Deze experts vertellen wat emigreren voor een kind kan betekenen.

• Taalexperts waarschuwen: 7 op de 10 emigrerende gezinnen onderschatten dit risico voor hun kind
• Francis Bak ziet nieuwe trend: steeds meer ouders willen emigreren vanwege hun kind
• Emigratie-expert Karin Wouters: ‘Kinderen ervaren emigreren totaal anders dan ouders’
• Expert over emigreren met kinderen: waarom enthousiasme en weerstand vaak iets heel anders betekenen

Geschreven door Ruth Smeets

Ruth Smeets is freelance journalist met een voorliefde voor verhalen over gezond eten en mentale gezondheid. Ze schrijft onder meer over over voedingstrends en het ontwikkelen van een positieve relatie met eten. Voor J/M Ouders maakt ze de rubriek ‘Het eetdagboek van…’, waarin ze ouders bevraagt over eetgewoontes en tafelrituelen. Ruth woont in Frankrijk, waar ze haar dagen vult met schrijven, wandelen en (hoe kan het ook anders?) koken en bakken voor geliefden, het liefst tot het hele huis ruikt naar zelfgebakken bananenbrood of een zacht pruttelende stoof.

Reacties