Redactie Onderzoek 2 jun 2026bijgewerkt: 4 jun 2026, 19:56

Leestijd: 5 minuten

‘Iedereen doet het’: onderzoeker waarschuwt ouders voor onderschatting risico van ongewenste sexting

Uit nieuw onderzoek van de Universiteit Utrecht blijkt dat jongeren ongewenste sexting veel normaler lijken te vinden dan volwassenen denken. Volgens onderzoekers maken ouders daarbij vaak dezelfde inschattingsfout: denken dat hun eigen kind het nooit zou doen.

Inge Wissink is Universitair Hoofddocent Orthopedagogiek aan de Universiteit Utrecht en is van huis uit (sociaal) psycholoog. Ze heeft haar promotieonderzoek (UvA) en postdoconderzoek (UU) gericht op jongeren met verschillende etnische achtergronden. De laatste tien jaar doet zij onderzoek naar de online leefwereld van kinderen en jongeren.

“Nog steeds lezen of horen we regelmatig over ongewenste sexting zaken waar kinderen en jongeren bij zijn betrokken. Wij, volwassenen, reageren vaak verbijsterd, maken ons zorgen, en vragen ons af of dit soort zaken niet beter voorkomen kunnen worden. Om antwoorden te vinden heb ik, samen met mijn onderzoeksteam, een grootschalig onderzoeksproject uitgevoerd naar ongewenste sexting onder jongeren, gesubsidieerd door Kwaliteit Forensische Zorg-Jeugd.”

Wat gebeurt er als vertrouwelijke beelden worden doorgestuurd?

Sexting, een samenvoeging van ‘seks’ en ‘texting’, is het maken en versturen van seksueel expliciete tekst-, foto- of videoberichten. Sommige (jonge) mensen delen dit soort berichten, wat deel kan uitmaken van de normale hedendaagse seksuele ontwikkeling. Maar als er geen toestemming is voor sexting, of als beelden gedeeld worden met anderen tegen de wil van diegene die erop staat, is dat grensoverschrijdend en spreken we van ongewenste sexting.

Ongewenste sexting brengt lastige dilemma’s met zich mee voor de samenleving, beleidsmakers, uitvoerders, ouders en zorgmedewerkers. Voor veel jongeren en jongvolwassenen is sexting een vorm van seksueel experimenteren. Het kan vanwege de snelheid en anonimiteit van sociale media echter snel escaleren. Foto’s of video’s die in eerste instantie in vertrouwen worden gedeeld, kunnen eenvoudig worden doorgestuurd.

Slachtoffers van ongewenste sexting

We zien dan ook regelmatig dat iemand seksueel beeldmateriaal dat in eerste instantie met instemming is verkregen later zonder instemming doorstuurt. Bijvoorbeeld nadat een relatie verbroken is of er ruzie is ontstaan. Hierbij wordt vaak te weinig nagedacht over de gevolgen voor het slachtoffer. Het gebeurt vooral bij jeugdigen en jongvolwassenen. Voor de slachtoffers van ongewenste sexting is het vaak zeer ingrijpend en traumatiserend.

Tijdens de levensfase waarin jongeren hun identiteit ontwikkelen en ‘imago’ vooropstaat, kan ongewenste sexting echt een verwoestende impact hebben op de levens van de veelal jonge slachtoffers. Slachtoffers hebben vaak het gevoel dat ze nergens meer veilig zijn en overal ‘achtervolgd’ worden door de beelden, die telkens opnieuw kunnen opduiken.

Ingrijpende gevolgen voor slachtoffers en plegers

Veel jongeren kampen bovendien met schuldgevoelens en schaamte na het meemaken van ongewenste sexting. Ze durven er niet over te praten, lopen vast en ervaren hoge drempels om hulp te zoeken en aangifte te doen (Fonds Slachtofferhulp, 2022). Ook voor plegers kan het gedrag ingrijpende gevolgen hebben, zoals een schorsing van school, arrestatie door de politie en veroordeling door justititie.

Veel van de jonge plegers realiseren zich vooraf niet welke schade ze aanrichten. Daarnaast kan hun gedrag dus leiden tot strafrechtelijke vervolging, wat hun toekomstperspectieven ernstig kan beperken. Het is dan ook ontzettend belangrijk dat we de kennis die we hebben opgedaan in ons onderzoek verspreiden naar jullie: de ouders.

Wat kunnen we leren van ons onderzoek naar ongewenste sexting?

In de eerste plaats werd tijdens ons onderzoek in gesprekken met jongeren duidelijk dat iedereen sexting kan plegen en dat het meer gebeurt dan wij (volwassenen) denken. Uitspraken als ‘Iedereen doet het!’ hoorden wij meer dan eens. Ook benadrukten de jongeren dat zowel drukke als stille jongeren, en jongeren in alle lagen van de bevolking (ook ‘de kakkers’) plegers van ongewenste sexting kunnen zijn. Verder gaven zij aan dat jongeren zich in het algemeen online sowieso anders gedragen dan offline en daar ook makkelijker grenzen overschrijden. Er lijken online dus andere normen te gelden.

Wat kunnen ouders doen volgens de jongeren en onderzoekers?

De jongeren waren helder over de rol van ouders. Ouders zouden in elk geval niet moeten denken ‘dat doet mijn kind niet’. Eén van de jongeren zei zelfs treffend: ‘Ouders, open je ogen een beetje!’ Heel veel opvoeders zouden zich volgens de jongeren dus onvoldoende bewust zijn van het online gedrag van hun kind, waardoor ouders het gesprek ook niet aangaan.

Bij zo’n gesprek zouden ouders vooral moeten waarschuwen om dit soort beeldmateriaal nooit door te sturen in plaats van victim blaming, oftewel, de schuld bij het slachtoffer leggen. Daarnaast zouden ouders jongeren meer praktisch kunnen voorbereiden. Groepsdruk en emoties spelen ook online een grote rol, en ouders kunnen jongeren leren hoe zij daar in een online omgeving anders op kunnen reageren.

Oog voor de gevolgen

Ook kunnen ouders hun kinderen leren om het perspectief van het slachtoffer in te nemen; ‘Hoe zou je je voelen als dit jouw zusje of neefje zou overkomen?’ En als het dan toch fout gaat, is het belangrijk dat ouders hun kinderen ook het gevoel hebben meegegeven dat ze altijd bij hun ouders terecht kunnen, dat ze oog hebben voor de nare gevolgen voor alle betrokkenen en dat zij hun kind helpen om van de situatie te leren en verantwoordelijkheid te nemen.

In onze infographic worden alle onderzoeksresultaten samengevat en grafisch weergegeven. Deze zouden ze bijvoorbeeld in gesprekken met hun kind kunnen gebruiken als ‘praatplaat’. Aan de hand daarvan kan worden nagegaan waar heel praktische mogelijkheden liggen om ongewenste sexting te verminderen, en ervoor te zorgen dat de kans op nieuwe slachtoffers zo klein mogelijk wordt.

Deelname aan onderzoek

Worstel je als ouder ook wel eens met het online gedrag van je kind? En ben je bereid om hierover (online) geïnterviewd te worden door één van onze onderzoeksassistenten voor een cadeaubon t.w.v. 35 euro? Zo draag je bij aan een effectieve vermindering van online risico’s. Geef je dan op via deze link.

Musthaves van deze zomer volgens de redactie:

Birkenstock Slippers € 54,94 bij bol.com Bekijk product →

Little Dutch Zwemvest € 36,99 bij bol.com Bekijk product →

PaddlePro SUP Board € 199,99 bij bol.com Bekijk product →

Crocs Classic Klompen Beige EU 33-34 Kinderen € 32,99 bij bol.com Bekijk product →

CamelBak Thrive Chug – Drinkfles – 750 ml – Paars (Purple Sky) € 21,45 bij bol.com Bekijk product →

Het Park € 15,99 bij bol.com Bekijk product →